Ngày 24/11, Tổ chức Di cư quốc tế (IOM) tại Việt Nam và Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam (VNIES) đã ký kết thỏa thuận hợp tác trong lĩnh vực đào tạo kỹ năng và lồng ghép truyền thông phòng, chống mua bán người trong trường học. Sự kiện đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc kết nối giữa nghiên cứu chính sách giáo dục với các chương trình hỗ trợ di cư an toàn và phát triển nguồn nhân lực.
Tại buổi làm việc, bà Kendra Rinas – Trưởng phái đoàn IOM tại Việt Nam và Giáo sư Lê Anh Vinh – Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam đã trao đổi sâu về định hướng hợp tác giữa hai tổ chức. Trọng tâm là việc xây dựng các chương trình đào tạo kỹ năng phù hợp với nhu cầu thị trường lao động trong nước và quốc tế, đồng thời lồng ghép nội dung truyền thông phòng, chống mua bán người vào các hoạt động giáo dục, đặc biệt trong hệ thống trường phổ thông và giáo dục nghề nghiệp.
Theo đại diện hai bên, mục tiêu chung của việc hợp tác là nhằm thúc đẩy đào tạo kỹ năng, phát triển nguồn nhân lực có tay nghề, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường lao động trong và ngoài nước. Bên cạnh đó, việc đánh giá tác động của các hoạt động truyền thông phòng, chống mua bán người trong các tiết học ngoại khóa cũng được coi là nhiệm vụ quan trọng, góp phần hoàn thiện chính sách và nâng cao hiệu quả can thiệp.
IOM và VNIES thống nhất bốn trụ cột hợp tác chính. Thứ nhất là tăng cường đào tạo kỹ năng theo hướng đáp ứng nhu cầu nhân lực chất lượng cao. Thứ hai là thúc đẩy dịch chuyển lao động có kỹ năng gắn với di cư an toàn. Thứ ba là nâng cao nhận thức về phòng, chống mua bán người trong trường học và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Thứ tư là thu thập, phân tích dữ liệu nhằm phục vụ công tác hoạch định chính sách.
Giáo sư Lê Anh Vinh cho biết, với vai trò là cơ quan nghiên cứu chính sách cho Bộ Giáo dục và Đào tạo, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam đánh giá cao ý nghĩa của sự hợp tác này trong bối cảnh ngành giáo dục đang triển khai nhiều chương trình đổi mới, đặc biệt là nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp.
Theo ông Vinh, việc tích hợp các nội dung về di cư an toàn và phòng, chống mua bán người vào giáo dục không chỉ giúp học sinh, sinh viên nâng cao kỹ năng sống mà còn góp phần xây dựng nguồn nhân lực có khả năng thích ứng tốt hơn với thị trường lao động toàn cầu.
Bên cạnh mục tiêu công nhận kỹ năng và thúc đẩy dịch chuyển kỹ năng giữa Việt Nam và các quốc gia khác, hai bên sẽ phối hợp chặt chẽ để tăng cường vai trò của ngành giáo dục trong công tác truyền thông về di cư an toàn. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh các hình thức lừa đảo, dụ dỗ mua bán người trên môi trường mạng ngày càng tinh vi và khó kiểm soát.
Trong khi đó, bà Kendra Rinas nhấn mạnh, thỏa thuận hợp tác là bước đi quan trọng nhằm bảo vệ thanh thiếu niên và người lao động trẻ – nhóm đối tượng có nguy cơ cao trước các hình thức mua bán người và di cư không an toàn. Theo bà, việc trang bị kiến thức, kỹ năng và sự tự tin cho người trẻ sẽ giúp họ đưa ra những quyết định đúng đắn cho tương lai, đồng thời khuyến khích các lựa chọn di cư hợp pháp, trong đó có con đường thông qua giáo dục và đào tạo.
Thực tế cho thấy, tình hình tội phạm mua bán người tại Việt Nam vẫn diễn biến phức tạp. Bộ Công an công khai số liệu trong năm 2024, cả nước đã điều tra, xử lý 163 vụ mua bán người với 455 đối tượng và 500 nạn nhân. Trong đó, các cơ quan chức năng đã khởi tố mới 91 vụ với 237 đối tượng và 336 nạn nhân. Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2025, đã có 120 vụ án được khởi tố, điều tra với 365 bị can; riêng số vụ thụ lý mới là 34 vụ với 101 bị can. Cùng thời gian này, lực lượng chức năng đã chuyển truy tố 50 vụ với 178 bị can và giải quyết, xét xử 72 vụ với 237 bị cáo.
Theo báo cáo của Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, trong giai đoạn 2020 - 2025, tội phạm mua bán người tại khu vực biên giới, cửa khẩu, biển và hải đảo có xu hướng gia tăng cả về quy mô lẫn tính chất. Các đường dây hoạt động ngày càng có tổ chức chặt chẽ, thủ đoạn tinh vi, tập trung chủ yếu tại các tuyến biên giới Việt Nam – Lào, Việt Nam – Campuchia và các tỉnh ven biển từ Bà Rịa – Vũng Tàu đến Kiên Giang.
Đáng chú ý, các đường dây mua bán người không chỉ gia tăng về số vụ mà còn đa dạng hóa phương thức, thủ đoạn. Nhiều đối tượng chủ mưu cư trú ở nước ngoài hoặc là người nước ngoài, móc nối với các đối tượng trong nước để dụ dỗ, lừa gạt nạn nhân. Mục đích chủ yếu là bóc lột tình dục, cưỡng bức lao động, kết hôn trái pháp luật hoặc cho – nhận con nuôi trái phép.
Trong đó, tình trạng mua bán người nhằm cưỡng bức lao động và ép buộc thực hiện các hành vi phạm tội, đặc biệt là lừa đảo trực tuyến, đang gia tăng mạnh tại Campuchia, Lào và Myanmar. Nhiều nạn nhân bị lừa sang làm việc trong các khu phức hợp, bị quản lý nghiêm ngặt, cưỡng bức lao động và đe dọa nếu không đạt “chỉ tiêu”.
Theo thống kê, khoảng 94% các vụ việc mua bán người hiện nay có liên quan đến việc lợi dụng không gian mạng, chủ yếu thông qua các nền tảng mạng xã hội.
Trong bối cảnh đó, việc lồng ghép truyền thông phòng, chống mua bán người vào giáo dục được kỳ vọng sẽ tạo “lá chắn” từ sớm cho học sinh, sinh viên. Hợp tác giữa IOM và Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam vì vậy không chỉ mang ý nghĩa chuyên môn, mà còn góp phần xây dựng nền tảng an toàn, bền vững cho thế hệ trẻ trước những thách thức của di cư và thị trường lao động hiện đại.
.svg){kind=icon}
