Ngày 26/3, Viện Khoa học và Công nghệ Tiên tiến Hàn Quốc (KAIST) cho biết luận án “Empty Garden” của Giáo sư Lee Jin-joon (Trường sau đại học Công nghệ Văn hóa) đã được Bảo tàng Ashmolean mua lại và đưa vào trưng bày lâu dài. Đây là lần đầu tiên một nghệ sĩ đương đại Hàn Quốc có tác phẩm được bảo tàng này đưa vào sưu tập vĩnh viễn.
Thành lập năm 1683, Ashmolean là bảo tàng đại học đầu tiên trên thế giới, mở cửa trước Bảo tàng Louvre 110 năm và trước Bảo tàng Anh 76 năm. Ashmolean hiện lưu giữ nhiều kiệt tác của Leonardo da Vinci và Michelangelo. Việc bảo tàng này quyết định mua luận án tiến sĩ của một nghệ sĩ còn sống là trường hợp rất hiếm. Quyết định này được đưa ra sau quá trình thẩm định độc lập kéo dài 5 năm kể từ khi luận án được bảo vệ, nhằm đánh giá giá trị nghệ thuật và học thuật của công trình.
Theo Donga Science, luận án của giáo sư Lee vừa là một tác phẩm nghệ thuật, vừa là một nghiên cứu diễn giải lại khái niệm “ý viên” ở triều đại Joseon - những khu vườn tưởng tượng được nuôi dưỡng trong tâm trí của các học giả - thông qua công nghệ số. Công trình đặt ra câu hỏi làm thế nào khôi phục cảm giác và ký ức của con người trong bối cảnh tràn ngập dữ liệu và AI.
Từ đó, tác giả đề xuất khái niệm “làm vườn dữ liệu” (data gardening). Theo cách tiếp cận này, thay vì xử lý dữ liệu nhanh chóng, con người nên tiếp cận và trải nghiệm dữ liệu chậm rãi, giống như chăm sóc một khu vườn, qua đó khôi phục khả năng cảm nhận và suy ngẫm trong môi trường số vốn đề cao tốc độ và hiệu suất.
Hình thức của luận án cũng đặc biệt: Toàn bộ nội dung được thể hiện trên cuộn giấy Hanji dài 10 mét, buộc người đọc phải di chuyển trong quá trình đọc. Thiết kế này giúp người đọc trải nghiệm cảm giác “tản bộ” trong một khu vườn Đông Á ngay khi tiếp cận văn bản. Tổng cộng có 9 cuộn được tạo ra, trong đó một cuộn hiện được lưu giữ tại Ashmolean.
Năm 2020, luận án đã vượt qua kỳ bảo vệ tiến sĩ mỹ thuật (DPhil) tại Đại học Oxford với kết quả “không cần chỉnh sửa”. Giáo sư Lee hoàn thành chương trình tiến sĩ chỉ trong 2,5 năm - một trường hợp hiếm trong lịch sử hơn 900 năm của trường.
Giáo sư Shelagh Vainker, phụ trách nghệ thuật Trung Quốc và Hàn Quốc tại Ashmolean, nhận xét: “Tác phẩm mở ra những chân trời mới trên nhiều phương diện, từ chất liệu, kỹ thuật đến chiều sâu tri thức văn hóa và cấu trúc phức hợp thể hiện nhiều không gian khác nhau”.
Giáo sư Lee Jin-joon tốt nghiệp ngành quản trị kinh doanh tại Đại học Quốc gia Seoul, từng làm nhà sản xuất tại một đài truyền hình trước khi chuyển sang học điêu khắc tại Trường Mỹ thuật của đại học này. Ông sau đó lấy bằng thạc sĩ tại Royal College of Art và tiến sĩ mỹ thuật tại Oxford. Ông là nghệ sĩ đầu tiên trở thành giáo sư chính thức tại KAIST, hiện đồng thời là nghiên cứu viên thỉnh giảng tại Exeter College (Oxford) và giáo sư thỉnh giảng tại Đại học New York.
Chia sẻ về công trình, ông Lee cho rằng trong thời đại AI, nghệ thuật không thể bị giới hạn trong các hình ảnh phi vật chất. “Tôi muốn đề xuất một hệ thống cảm nhận mới, nơi con người có thể trải nghiệm và suy ngẫm bằng chính cơ thể, vượt ra ngoài dữ liệu. Tôi hy vọng khi được lưu giữ tại một bảo tàng tiêu biểu của lịch sử tri thức phương Tây, cách tư duy phương Đông này sẽ tiếp tục được đón nhận như một chuẩn mực mới để kết nối các giác quan trong kỷ nguyên AI”, ông nói.
.svg){kind=icon}
