Khi những bài toán thực tế đặt ra yêu cầu đổi mới thể chế
Một hệ thống camera ứng dụng trí tuệ nhân tạo có thể giúp giám sát giao thông, bảo đảm an ninh; một thiết bị cứu hộ chuyên dụng có thể tiếp cận những vị trí trên cao trong tình huống khẩn cấp. Nhưng để những ý tưởng ấy trở thành sản phẩm phục vụ đời sống, cần nhiều hơn năng lực nghiên cứu. Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với Luật Thủ đô trong việc tạo hành lang pháp lý, khơi thông nguồn lực và thúc đẩy đổi mới sáng tạo, từ đặt hàng nghiên cứu, thử nghiệm đến chuyển giao, thương mại hóa công nghệ.

Tại Hà Nội, hướng đi này đang được cụ thể hóa bằng những nhiệm vụ khoa học, công nghệ xuất phát từ nhu cầu thực tiễn, nhằm giải quyết các vấn đề cấp thiết trong quản lý đô thị và đời sống người dân.

Theo báo cáo tháng 10/2026, thành phố đã phê duyệt hai nhiệm vụ công nghệ chiến lược theo hình thức giao trực tiếp. Một nhiệm vụ nghiên cứu, chế tạo thử nghiệm nền tảng Camera AI biên đa dụng thế hệ mới; nhiệm vụ còn lại nghiên cứu, chế tạo, thử nghiệm xe thang cứu hộ tầm vươn 32m và 56m.

Hai nhiệm vụ thuộc những lĩnh vực khác nhau, nhưng cùng thể hiện hướng chuyển từ nghiên cứu theo đề xuất riêng lẻ sang giải quyết các bài toán có địa chỉ ứng dụng rõ ràng.

Đến tháng 9/2026, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội tiếp nhận khoảng 160 đề xuất đặt hàng, xét tài trợ nhiệm vụ khoa học, công nghệ. Điều này cho thấy nhu cầu đưa nghiên cứu vào thực tiễn đang được tập hợp, lựa chọn thông qua cơ chế quản lý mới.

Tuy nhiên, việc phê duyệt nhiệm vụ mới là bước khởi đầu. Hiệu quả cuối cùng phải được đánh giá bằng sản phẩm thử nghiệm, khả năng ứng dụng và giá trị tạo ra.

Trao quyền chủ động, gắn nguồn lực với kết quả
Được Quốc hội thông qua ngày 23/4/2026 và có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 mở rộng thẩm quyền cho Hà Nội trong thiết kế chính sách phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Khoa hoc.png
Hoạt động nghiên cứu khoa học tại phòng thí nghiệm của Nhà máy Dược phẩm công nghệ cao CVI Pharma, Khu công nghệ cao Hòa Lạc, Hà Nội.

Điều 18 của Luật đặt ra yêu cầu tích hợp khoa học, công nghệ vào hoạch định chính sách, quản lý nhà nước và phát triển kinh tế - xã hội; đồng thời tạo cơ sở cho các cơ chế hỗ trợ nghiên cứu, phát triển và chuyển giao công nghệ.

Đáng chú ý, Luật quy định cơ chế thử nghiệm có kiểm soát tại Điều 19, mở đường để những giải pháp mới được kiểm chứng trong phạm vi, thời gian và điều kiện xác định trước khi xem xét triển khai rộng hơn.

Đây là thay đổi quan trọng đối với các doanh nghiệp công nghệ. Những sản phẩm mới thường cần môi trường thử nghiệm thực tế, nhưng đồng thời phải đáp ứng yêu cầu quản trị rủi ro và bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan.

Từ thẩm quyền được trao, HĐND thành phố Hà Nội đã ban hành Nghị quyết 24/2026/NQ-HĐND về chính sách thúc đẩy nghiên cứu, phát triển và chuyển giao công nghệ; Nghị quyết 25/2026/NQ-HĐND về ưu đãi, hỗ trợ phát triển hạ tầng và tổ chức hoạt động khoa học, công nghệ.

Các chính sách tạo thêm cơ sở để tổ chức nghiên cứu, doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực, phát triển cơ sở vật chất và đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất, kinh doanh theo điều kiện quy định.

Điểm cốt lõi không chỉ nằm ở mức hỗ trợ hay số lượng văn bản được ban hành, mà ở khả năng giải quyết những vướng mắc vốn kéo dài từ nghiên cứu đến ứng dụng.

Đối với Hà Nội, đây cũng là yêu cầu đổi mới phương thức quản lý: cơ quan nhà nước chủ động xác định nhu cầu; tổ chức khoa học, doanh nghiệp đề xuất giải pháp; nguồn lực được phân bổ gắn với trách nhiệm và kết quả thực hiện.

Giai đoạn 2026–2027, thành phố cần tiếp tục hoàn thiện hướng dẫn tiếp cận chính sách, lựa chọn những nhiệm vụ có khả năng ứng dụng, kiểm soát rủi ro và đánh giá minh bạch hiệu quả đầu tư.

Luật Thủ đô năm 2026 không chỉ mở rộng không gian pháp lý cho đổi mới sáng tạo, mà còn đặt ra yêu cầu chuyển quyền chủ động thành kết quả cụ thể. Khi những bài toán của Hà Nội được giải quyết bằng sản phẩm công nghệ hữu ích, cơ chế đặc thù mới thực sự trở thành động lực phát triển Thủ đô.

Hà Thành