Tại các trung tâm công nghệ ở Bắc Kinh, Hàng Châu và Thâm Quyến, một sự dịch chuyển đáng chú ý đang định hình lại bối cảnh phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) tại Trung Quốc. Trong 12 tháng qua, một làn sóng nhân tài kỹ thuật và khoa học tinh hoa đã từ bỏ Mỹ để trở về quê hương.
Cuộc "di cư ngược" này được dẫn dắt bởi các chuyên gia hàng đầu. Điển hình như Wu Yonghui, người đã từ bỏ vị trí cấp cao tại Google DeepMind để dẫn dắt nỗ lực phát triển mô hình ngôn ngữ lớn của ByteDance. Tương tự, Yao Shunyu cũng rời OpenAI để chèo lái mảng AI của Tencent.
Danh sách hồi hương còn có Roger Jiang, cựu khoa học gia cấp cao của OpenAI nay thành lập công ty khởi nghiệp robot tại Thâm Quyến, và Zhou Hao, nhà nghiên cứu được Alibaba chiêu mộ từ Google DeepMind.
Ba công ty săn đầu người chuyên về AI tại Trung Quốc và San Francisco cho biết họ đã hỗ trợ đưa hơn 30 nhà nghiên cứu từ Mỹ về nước trong 12 tháng qua, tăng vọt so với con số đếm trên đầu ngón tay của năm trước đó.
Sự dịch chuyển này xuất phát từ những thay đổi sâu rộng về cả vĩ mô lẫn vi mô. Ở cấp độ vĩ mô, trong khi Thung lũng Silicon vẫn đang tranh luận về ranh giới đạo đức của AI, Trung Quốc đã tăng tốc triển khai công nghệ này trên mọi lĩnh vực.
Lợi thế chuỗi cung ứng của Trung Quốc nay đã vươn xa khỏi việc lắp ráp thiết bị thông thường, tiến tới sản xuất xe điện và phần cứng robot hàng đầu thế giới.
Từ taxi tự lái ở Bắc Kinh đến giao dịch dựa trên AI ở Thượng Hải, hệ sinh thái này đóng vai trò như một phòng thí nghiệm thực tế khổng lồ, nơi các thuật toán lập tức tạo ra tác động trên quy mô lớn.
Steve Hsu, giáo sư toán học máy tính tại Đại học Bang Michigan, nhận định những người làm việc trong lĩnh vực phần cứng buộc phải đến Thâm Quyến - nơi quy tụ ít nhất 100 công ty sản xuất robot hình người. Việc tập trung tại đây giúp tối ưu hóa thời gian thay thế và sửa chữa linh kiện.
Ở góc độ vi mô, mức lương dành cho các nhà nghiên cứu AI hàng đầu tại Trung Quốc hiện đã vượt qua tiêu chuẩn của Thung lũng Silicon khi được điều chỉnh theo thuế và chi phí sinh hoạt.
Sức mua này mang lại cho họ một lối sống vượt trội, bao gồm khả năng sở hữu bất động sản và sử dụng các dịch vụ cao cấp vốn đắt đỏ tại Vùng Vịnh San Francisco.
Ngoài ra, cơ sở hạ tầng hiện đại, tỷ lệ tội phạm thấp và môi trường văn hóa quen thuộc là thỏi nam châm thu hút các chuyên gia lớn tuổi.
Jonathan Zhou, một nhà quản lý quỹ định lượng từng tốt nghiệp Harvard, chia sẻ quyết định về Thượng Hải xuất phát từ mong muốn tìm kiếm một nền giáo dục khắt khe và môi trường sống an toàn hơn cho gia đình.
Tuy nhiên, yếu tố mang tính bước ngoặt chính là "lực đẩy" từ nước Mỹ. Căng thẳng địa chính trị cùng các chính sách nhập cư siết chặt khiến việc chuyển đổi từ thị thực sinh viên sang thẻ xanh trở nên vô cùng khó khăn. Nhiều kỹ sư gốc Hoa tại Thung lũng Silicon cảm thấy Mỹ không còn là môi trường chào đón họ.
Một cán bộ tại Đại học Thanh Hoa tiết lộ, hiện chỉ có khoảng 20% sinh viên tốt nghiệp ngành kỹ thuật nộp hồ sơ học Tiến sĩ tại Mỹ, giảm mạnh so với mức 50% trước đại dịch.
Giáo sư Hsu đánh giá sự sụt giảm này có nguyên nhân trực tiếp từ chính sách nhập cư của Mỹ, kết hợp với sự bùng nổ cơ hội việc làm tại Trung Quốc.
Dù vậy, Lu Zhang, đối tác sáng lập Fusion Fund tại Thung lũng Silicon, nhận định Mỹ vẫn sở hữu hệ sinh thái ươm tạo công nghệ hiệu quả nhất, nơi dòng vốn luân chuyển nhanh và các ý tưởng được xác thực dễ dàng.
Việc Meta gần đây chiêu mộ thành công các kỹ sư AI từ Alibaba là minh chứng cho thấy dòng chảy nhân tài vẫn diễn ra theo hai chiều.
Cuộc di cư của giới tinh hoa AI báo hiệu sự trưởng thành của ngành công nghệ Trung Quốc. Nước này đang củng cố vị thế sáng tạo công nghệ thay vì chỉ tiêu thụ như trước đây.
Trong cuộc đua AI toàn cầu, dòng chảy nhân tài giờ đây không còn đi theo con đường một chiều hướng về phương Tây, mà dịch chuyển linh hoạt đến những nơi mang lại cơ hội và sự ổn định cao nhất.
(Theo FT)
.svg){kind=icon}
