“Mở lối” từ giảm nghèo thông tin
Tân Mỹ là xã còn nhiều khó khăn, địa hình chia cắt, dân cư phân tán, chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống của tỉnh Tuyên Quang. Trước đây, do hạn chế về hạ tầng viễn thông và công nghệ, người dân ít có điều kiện tiếp cận với thông tin về khoa học kỹ thuật, thị trường nông sản hay chính sách hỗ trợ của Nhà nước. Việc sản xuất nông nghiệp phần lớn dựa vào kinh nghiệm truyền thống, thiếu cập nhật tiến bộ mới nên hiệu quả chưa cao. Nhiều hộ dù chăm chỉ lao động nhưng vẫn quanh quẩn trong vòng luẩn quẩn “được mùa mất giá, được giá mất mùa”.
Nhận thức rõ vai trò của thông tin trong phát triển kinh tế - xã hội, chính quyền địa phương đã xác định giảm nghèo thông tin là một trong những giải pháp trọng tâm, gắn liền với Chương trình xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững.
Trọng tâm đầu tiên là đầu tư, nâng cấp hạ tầng viễn thông. Các doanh nghiệp viễn thông đã phối hợp mở rộng vùng phủ sóng di động, Internet đến nhiều thôn, bản xa trung tâm. Nhờ đó, tỷ lệ hộ gia đình có thể sử dụng điện thoại thông minh, truy cập Internet ngày càng tăng.
Cùng với hạ tầng, công tác tuyên truyền, phổ biến thông tin được đẩy mạnh thông qua nhiều kênh. Hệ thống loa truyền thanh cơ sở được củng cố, nội dung phát sóng được đổi mới theo hướng thiết thực, dễ hiểu, gần gũi với đời sống người dân. Các hội, đoàn thể như Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên tích cực tổ chức các buổi tập huấn, hướng dẫn người dân cách sử dụng điện thoại thông minh, truy cập mạng xã hội để tìm kiếm thông tin sản xuất, tiêu thụ sản phẩm.
Đáng chú ý, nhiều mô hình “cầm tay chỉ việc” đã phát huy hiệu quả rõ rệt. Người dân không chỉ được hướng dẫn kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi qua các lớp tập huấn trực tiếp mà còn được giới thiệu các kênh thông tin uy tín trên mạng để tự học hỏi. Một số hộ đã biết sử dụng các nền tảng số để quảng bá nông sản, kết nối tiêu thụ, từng bước thoát khỏi sự phụ thuộc vào thương lái.
Từ thông tin đến liên kết sản xuất
Hiệu quả rõ nét nhất thể hiện qua mô hình trồng dưa chuột liên kết với hợp tác xã tại nhiều thôn trong xã. Thôn Bản Giảo đang vào mùa thu hoạch, bà con tất bật thu hái, vận chuyển dưa về điểm thu mua. Những nỗi lo về đầu ra hay bị ép giá dần được thay thế bằng sự yên tâm sản xuất.
Gia đình anh Quan Văn Duẩn, một trong những hộ tham gia mô hình từ sớm cho biết, trước đây chủ yếu trồng lúa, đậu tương với thu nhập thấp, phụ thuộc nhiều vào thời tiết. Từ khi tham gia liên kết trồng dưa chuột, anh được hướng dẫn kỹ thuật, hỗ trợ giống, phân bón và bao tiêu sản phẩm nên sản xuất ổn định hơn. Theo anh Duẩn, mỗi sào dưa chuột cho thu nhập trên 13 triệu đồng, trừ chi phí còn lãi khoảng 8 triệu đồng, cao gấp nhiều lần so với trồng lúa.
Không chỉ riêng Bản Giảo, nhiều thôn như Thôm Bưa, Ón Cáy cũng đang hưởng lợi từ mô hình này. Toàn xã hiện có hơn 150 hộ tham gia liên kết sản xuất với các hợp tác xã. Điểm khác biệt nằm ở sự tổ chức bài bản từ khâu sản xuất đến tiêu thụ. Nông dân không còn sản xuất manh mún mà từng bước tham gia vào chuỗi giá trị, có sự hỗ trợ về kỹ thuật và thị trường.
Thành công của mô hình không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế mà còn góp phần thay đổi nhận thức của người dân. Từ chỗ sản xuất nhỏ lẻ, tự phát, người dân đã dần chuyển sang tư duy liên kết, chủ động tìm kiếm và ứng dụng thông tin vào sản xuất. Đây chính là kết quả rõ nét của quá trình giảm nghèo thông tin tại địa phương.
Việc tiếp cận thông tin cũng giúp người dân hiểu rõ hơn về các chính sách hỗ trợ, từ vay vốn ưu đãi, hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi đến các chương trình đào tạo nghề. Nhiều hộ đã mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu sản xuất theo hướng hàng hóa, nâng cao giá trị kinh tế. Một bộ phận thanh niên cũng tìm được việc làm thông qua các kênh trực tuyến, góp phần giảm áp lực lao động tại chỗ.
Dù vậy, quá trình giảm nghèo thông tin ở xã Tân Mỹ vẫn còn những thách thức. Một số người dân, nhất là người cao tuổi, còn e ngại công nghệ; trình độ tiếp cận thông tin chưa đồng đều; hạ tầng viễn thông ở một số khu vực còn chưa ổn định. Đây là những vấn đề cần tiếp tục được tháo gỡ trong thời gian tới.
Để nâng cao hiệu quả, địa phương xác định tiếp tục đầu tư hạ tầng viễn thông đồng bộ, đồng thời đổi mới phương thức truyền thông theo hướng trực quan, dễ tiếp cận. Việc phát huy vai trò của cán bộ cơ sở, người có uy tín trong cộng đồng sẽ là cầu nối quan trọng để đưa thông tin đến gần hơn với người dân.
Giảm nghèo thông tin là đưa Internet và công nghệ số về bản làng, giúp người dân biết cách khai thác, sử dụng thông tin hiệu quả. Khi “cánh cửa thông tin” được mở rộng, người dân Tân Mỹ sẽ có thêm nhiều cơ hội để phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập và từng bước vươn lên thoát nghèo.
.svg){kind=icon}
