Khái niệm và ý nghĩa của bảo hiểm y tế tự nguyện
Bảo hiểm y tế tự nguyện còn được gọi là bảo hiểm y tế hộ gia đình dành cho những người không thuộc diện tham gia bắt buộc. Khi tham gia, người dân vẫn được hưởng quyền lợi khám chữa bệnh và chi trả viện phí theo quy định của cơ quan bảo hiểm xã hội.
Những ai được tham gia bảo hiểm y tế tự nguyện?
Tất cả công dân Việt Nam không thuộc nhóm bắt buộc (như người hưởng lương từ cơ quan nhà nước, doanh nghiệp đã đăng ký tham gia bảo hiểm bắt buộc) đều có thể tham gia hình thức này như: Người chưa tham gia BHYT bắt buộc, Lao động tự do, Người làm nghề tự do, Nội trợ.
Việc tham gia thường được thực hiện theo hộ gia đình, nhằm khuyến khích toàn bộ các thành viên cùng tham gia và được giảm trừ mức đóng theo quy định.Ví dụ: Một gia đình có bốn người đăng ký cùng lúc sẽ được giảm dần tỷ lệ đóng cho người thứ hai, thứ ba, thứ tư. Quy định này tạo điều kiện để người dân tiếp cận với chính sách y tế dễ dàng hơn.
Địa điểm mua bảo hiểm y tế tự nguyện
Người dân có thể đăng ký và đóng tiền tại các điểm thu bảo hiểm y tế của cơ quan bảo hiểm xã hội địa phương. Cụ thể:
- Cơ quan Bảo hiểm Xã hội phường/xã: Nơi tiếp nhận hồ sơ và thu phí trực tiếp từ người dân.
- Đại lý thu bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế: Thường đặt tại Ủy ban nhân dân xã, phường hoặc Bưu điện Việt Nam ở địa phương.
- Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc ứng dụng VssID: Một số địa phương đã triển khai hình thức đăng ký trực tuyến, giúp người dân chủ động thanh toán qua mạng.
Hồ sơ và thủ tục đăng ký cụ thể
Hồ sơ tham gia bảo hiểm y tế tự nguyện không quá phức tạp. Người đăng ký cần chuẩn bị:
1. Tờ khai tham gia, điều chỉnh thông tin bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế (mẫu TK1-TS)
2. Bản sao sổ hộ khẩu hoặc giấy xác nhận cư trú (để chứng minh thành viên hộ cùng đăng ký)
3. Ảnh 3x4 (trong một số trường hợp cần cập nhật thông tin cá nhân).
Quy trình đăng ký gồm các bước:
Bước 1: Người dân nộp hồ sơ tại cơ quan BHXH hoặc đại lý thu.
Bước 2: Cán bộ BHXH kiểm tra thông tin, xác nhận mức đóng và lập phiếu thu.
Bước 3: Sau khi hoàn tất, cơ quan BHXH phát hành biên lai và hẹn ngày trả thẻ.
Mức đóng và thời hạn thẻ bảo hiểm y tế tự nguyện
Căn cứ theo Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi 2024 và Nghị định 188/2025/NĐ-CP, mức đóng bảo hiểm y tế tự nguyện được tính dựa trên 4,5% mức lương cơ sở, nhân với tỷ lệ giảm trừ theo số lượng thành viên trong hộ gia đình. Mức lương cơ sở có thể thay đổi theo từng năm, do đó người dân cần theo dõi thông báo mới nhất từ cơ quan bảo hiểm xã hội.
Thẻ bảo hiểm y tế tự nguyện có thời hạn 12 tháng. Sau khi hết hạn, người dân có thể tiếp tục gia hạn để đảm bảo quyền lợi được duy trì liên tục, tránh gián đoạn thời gian tham gia, làm ảnh hưởng đến mức hưởng khi khám chữa bệnh đúng tuyến.
Quyền lợi khi tham gia bảo hiểm y tế tự nguyện
- Khám chữa bệnh đúng tuyến được chi trả từ 80% đến 100% chi phí tùy nhóm đối tượng
- Khám chữa bệnh trái tuyến vẫn được hưởng quyền lợi nhưng với tỷ lệ thấp hơn, tuỳ từng tuyến cơ sở y tế
- Cấp thuốc, xét nghiệm, phẫu thuật nằm trong danh mục chi trả sẽ được hỗ trợ theo khung mức quy định.
Một số lưu ý quan trọng khi mua và gia hạn thẻ
- Nên tham gia cả hộ để được giảm trừ chi phí
- Đăng ký nơi khám chữa bệnh ban đầu phù hợp nơi sinh sống để thuận tiện khi cần sử dụng thẻ
- Gia hạn trước khi thẻ hết hạn ít nhất 10 ngày để không gián đoạn thời gian tham gia
- Kiểm tra kỹ thông tin cá nhân trên thẻ (họ tên, số CCCD, địa chỉ) để tránh sai sót.
.svg){kind=icon}
