Mỹ - Trung đụng độ trong cuộc chiến giành ghế lãnh đạo WTO

Căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc đã lan sang cuộc đua giành ghế lãnh đạo Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) khi hai bên ủng hộ những ứng cử viên khác nhau cho vị trí quyền lực này.

Việc ông Roberto Azevedo hồi tháng trước bất ngờ thông báo sẽ từ chức lãnh đạo WTO đã chính thức kích hoạt quá trình lựa chọn người kế nhiệm ông từ ngày 8/6.

Tạp chí Nikkei Asian Review đưa tin, Bắc Kinh dường như đang ủng hộ cựu Ngoại trưởng Kenya Amina Mohamed làm tổng giám đốc tiếp theo của WTO. Trong khi đó, Washington được cho đang nghiêng về phía cựu Bộ trưởng Thương mại New Zealand Tim Groser.

{keywords}
Ba gương mặt sáng giá cho ghế tổng giám đốc WTO (từ trái sang) là cựu Ngoại trưởng Kenya Amina Mohamed, cựu Bộ trưởng Thương mại New Zealand Tim Groser và Đại diện Thương mại EU Phil Hogan.

Nếu chiến thắng, bà Mohamed, người giành được nhiều lời khen ngợi về các kỹ năng xây dựng đồng thuận, sẽ là người phụ nữ đầu tiên và cũng là người châu Phi đầu tiên nắm quyền lãnh đạo WTO. Tài đàm phán của bà đã được thể hiện rõ khi bà chủ trì một cuộc họp cấp bộ trưởng của tổ chức vào năm 2015.

Lí do bà Mohamed nhận được sự hậu thuẫn của Bắc Kinh là, đất nước của bà cũng như các quốc gia châu Phi khác đang được Trung Quốc, thông qua các ngân hàng và doanh nghiệp quốc doanh, đầu tư mạnh tay vào nhiều dự án phát triển cơ sở hạ tầng và khai thác tài nguyên.

Bên trong WTO, Trung Quốc tự nhận là nước đại diện cho thế giới đang phát triển. Theo một số nhà quan sát, Bắc Kinh tin các quy tắc thương mại đầy hứa hẹn, có lợi cho những quốc gia đang phát triển sẽ giúp ứng cử viên yêu thích của họ giành được sự ủng hộ.

Ngược lại, ông Groser, cựu Đại sứ New Zealand tại Mỹ và từng bày tỏ quan ngại sâu sắc về sự trỗi dậy của Trung Quốc, lại có quan điểm tương đồng hơn với Washington. Nếu ông Groser được Mỹ hậu thuẫn chiến thắng, ông nhiều khả năng sẽ thúc đẩy các cải cách WTO tương thích với chương trình nghị sự của Washington.

Cho tới nay, WTO đã trải qua 6 đời tổng giám đốc. Bốn tổng giám đốc được bổ nhiệm gần đây nhất là sự luân phiên thay đổi giữa các ứng viên đến từ những nước đang phát triển và các quốc gia phát triển. Do ông Azevedo đến từ Brazil, nên người kế nhiệm ông khả năng cao sẽ là một gương mặt đại diện cho các nước phát triển.

Ông Groser sẽ phù hợp trong trường hợp này. Tuy nhiên, Liên minh châu Âu (EU) dường như đang nhắm đến một ứng cử viên khác, vì nhóm không tán thành các cải cách WTO do Mỹ đề xuất. Hiện cũng có nhiều ý kiến đề cử Đại diện Thương mại EU Phil Hogan vào ghế Tổng giám đốc WTO. Theo truyền thông Ireland, quê nhà của ông Hogan, chính khách này cũng quan tâm đến vai trò đó.

Dù là tổ chức được lập ra để bảo vệ thương mại tự do trên thế giới, nhưng cơ chế giải quyết tranh chấp của WTO đã bị tê liệt kể từ khi Mỹ ngăn chặn việc bổ nhiệm các thẩm phán phúc thẩm. Các cuộc đàm phán thương mại Doha cũng bị đình trệ, khiến WTO không thể giải quyết các vấn đề liên quan đến nền kinh tế kỹ thuật số và các xu hướng mới khác.

Các nhà quan sát nhận định, trong tình trạng bầm dập vì cuộc chiến thương mại do Mỹ châm ngòi nổ suốt hơn 2 năm qua, Trung Quốc nhiều khả năng coi việc ứng viên yêu thích của họ trở thành lãnh đạo WTO là điều cần thiết để tăng cường sức mạnh trong tổ chức và giành được sự ủng hộ cho các yêu sách của mình.

Trong khi đó, dù Tổng thống Mỹ Donald Trump thiên về ủng hộ các thỏa thuận thương mại song phương, nhưng Nhà Trắng không thể bỏ qua một khuôn khổ đa phương có ảnh hưởng như WTO và để mặc Trung Quốc gia tăng ảnh hưởng trong tổ chức.

Sự đối đầu Mỹ - Trung do vậy càng khiến cuộc đua giành ghế lãnh đạo WTO thêm kịch tính.

Tuấn Anh

tin nổi bật

Phương Tây khó cô lập Nga tại Liên Hợp Quốc?

Các nỗ lực của phương Tây nhằm cô lập Nga ngay tại Liên Hợp Quốc rõ ràng không đạt được kết quả như họ mong muốn.

FBI đột kích nhà ông Trump, sự khởi đầu của cơn bão chính trị?

Việc Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) bất ngờ đột kích, lục soát tư dinh của cựu Tổng thống Donald Trump ở Mar-a-Lago, bang Florida đã làm chấn động dư luận và gây sóng gió trên chính trường nước này.

Vì sao Nga không vô hiệu hóa hoàn toàn GPS ở Ukraine?

Nga thường xuyên gây nhiễu tín hiệu từ hệ thống định vị toàn cầu (GPS) trong chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine, nhưng không vô hiệu hóa chúng hoàn toàn.

Ông Trump có bị buộc tội sau khi FBI khám xét nhà riêng?

Các chuyên gia tư pháp cho rằng, ngay cả khi bị FBI khám xét, rất khó có chuyện ông Trump bị buộc tội theo Đạo luật Hồ sơ Tổng thống.

Xung đột Nga - Ukraine làm giảm tăng trưởng toàn cầu đến mức nào?

Khi công ty EIU công bố dự báo kinh tế toàn cầu hôm 15/2, GDP của thế giới được tin sẽ tăng 3,9% trong năm nay. Tuy nhiên, chỉ 9 ngày sau đó, chiến sự Nga - Ukraine bùng phát, kéo tụt mọi dự đoán.

Vì sao khí đốt của Mỹ không cứu nổi khủng hoảng năng lượng châu Âu?

Các biện pháp trừng phạt Moscow cùng việc Nga cắt giảm nguồn cung khí đốt đã khiến châu Âu lâm vào khủng hoảng năng lượng. Mỹ cố gắng lấp đầy khoảng thiếu hụt nhưng "lực bất tòng tâm".

Điểm nổi bật trong học thuyết hải quân mới được ông Putin phê duyệt

Tổng thống Nga Vladimir Putin mới đây đã ký phê duyệt học thuyết hải quân mới, trong đó thể hiện tầm nhìn của Moscow trước bối cảnh địa chính trị và an ninh toàn cầu đang có nhiều thay đổi.

Vì sao châu Âu trở thành 'lò lửa' khiến hàng trăm người tử vong?

Nhiều nước ở châu Âu, đặc biệt tại khu vực Nam Âu, đang trải qua đợt nắng nóng dẫn đến cháy rừng, vượt quá mức chịu đựng của con người và gây ra hàng trăm trường hợp tử vong.

Liệu Mỹ đã cảm thấy 'mệt mỏi' vì chiến sự Ukraine?

Trong bối cảnh tình trạng lạm phát gia tăng, giá nhiên liệu leo thang, chính trị rối ren ở trong nước, sự ủng hộ của Mỹ giành cho Ukraine dường như không còn là ưu tiên hàng đầu.

Thách thức của Thủ tướng Nhật Kishida trước di sản của ông Abe

Sau khi cố Thủ tướng Abe Shinzo qua đời, Thủ tướng Kishida đã tuyên bố kế thừa di sản của người tiền nhiệm, nhưng việc sửa đổi Hiến pháp là một thách thức không hề nhỏ.

Ukraine tố Nga tấn công tên lửa, ông Putin ký sắc lệnh đặc biệt

Ukraine tố cáo Nga bắn tên lửa vào miền trung nước này. Trong khi đó, Tổng thống Nga ký sắc lệnh cho phép chính phủ triển khai biện pháp kinh tế đặc biệt để hỗ trợ quân đội hoạt động ở nước ngoài.

Tổng thống Sri Lanka gửi thư từ chức tới quốc hội

Tổng thống Sri Lanka Gotabaya Rajapaksa đã gửi thư từ chức qua email tới người phát ngôn của Chủ tịch quốc hội nước này vào ngày 14/7.

Mỹ và Israel cam kết ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân

Tổng thống Mỹ Joe Biden và Thủ tướng Israel Yair Lapid vừa ký tuyên bố chung tại Jerusalem vào ngày 14/7, trong đó cam kết ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.

Máy bay nghi chở Tổng thống Sri Lanka hạ cánh ở Singapore

Chuyến bay được cho là chở Tổng thống Sri Lanka Gotabaya Rajapaksa đã hạ cánh xuống sân bay Changi, Singapore.

Cơn ác mộng năng lượng tồi tệ nhất của châu Âu

Khi việc cắt giảm nguồn cung khí đốt của Nga ảnh hưởng đến an ninh năng lượng của châu Âu, châu lục đang phải vật lộn đối phó với một trong các cuộc khủng hoảng năng lượng tồi tệ nhất lịch sử và tình trạng vẫn có thể tồi tệ hơn.