Mỹ và Nga sắp lao vào Chiến tranh Lạnh?

Việc trục xuất các nhà ngoại giao Nga khỏi Mỹ cùng nhiều nước khác ở châu Âu một lần nữa lại đặt ra câu hỏi liệu thế giới có quay trở lại Chiến tranh Lạnh?

Việc trục xuất các nhà ngoại giao Nga khỏi Mỹ cùng nhiều nước khác ở châu Âu một lần nữa lại đặt ra câu hỏi liệu thế giới có quay trở lại Chiến tranh Lạnh?

Ngày 26/3, Mỹ thông báo trục xuất hàng chục nhà ngoại giao Nga với cáo buộc Moscow đầu độc cựu điệp viên Nga Sergei Skripal trên đất Anh.

Theo đó, Tổng thống Donald Trump ký lệnh trục xuất 60 nhà ngoại giao Nga và đóng cửa lãnh sự quán Nga tại Seattle, bang Washington.

Số này gồm 48 nhà ngoại giao làm việc tại sứ quán Nga và 12 nhà ngoại giao trong phái đoàn Nga tại Liên Hợp Quốc ở New York. Họ cùng gia đình phải ra khỏi Mỹ trong 7 ngày.

{keywords}
Tổng thống Mỹ Donald Trump (trái) và người đồng cấp Nga Nga Vladimir Putin. 

Tuần trước, London khơi mào làn sóng trừng phạt Moscow với quyết định trục xuất 23 nhân viên ngoại giao Nga. Tính đến ngày 26/3, có ít nhất 17 quốc gia ở châu Âu và Bắc Mỹ đã hành động tương tự. Đây là đợt trục xuất lớn chưa từng có kể từ cao điểm Chiến tranh Lạnh.

Phát ngôn viên Điện Kremlin lập tức cảnh báo Nga sẽ đáp trả. Moscow khẳng định không liên quan đến vụ Skripal.

Theo BBC, hiện đang có nhiều lo ngại, một cuộc khủng hoảng ngoại giao nghiêm trọng và một sự đóng băng trong quan hệ giữa Moscow và phương Tây nếu xảy ra sẽ một lần nữa đưa thế giới vào Chiến tranh Lạnh.

Chiến tranh Lạnh là cụm từ mô tả quan hệ căng thẳng giữa Mỹ và Liên Xô từ năm 1945 đến năm 1989. Khi đó, không bên nào đánh nhau trực tiếp vì lo sợ chiến tranh hạt nhân, mà hậu quả của nó vô cùng khủng khiếp nên không bên nào dám nghĩ đến chuyện bồi thường.

Vì vậy, các nhà sử học coi Chiến tranh Lạnh là cuộc chiến giữa hai hệ thống chính phủ đối lập nhau. Hai bên có những quan điểm khác nhau về cách điều hành một đất nước, và cả hai tin hệ thống của mình là siêu việt. Hai bên thiết lập những liên minh rộng lớn, với Mỹ và phương Tây lập ra NATO còn Liên Xô lập Hiệp ước Warsaw với các quốc gia Đông Âu như Ba Lan và Hungary. Cả hai bên e ngại đề phòng lẫn nhau, vì vậy họ bắt đầu nhanh chóng chế tạo và dự trữ vũ khí. 

Đến thập niên 1960, Mỹ và Liên Xô có thể phóng tên lửa qua các lục địa với vận tốc cao. Vào cuối thập niên, cả hai bên đều phát triển các hệ thống tên lửa chống đạn đạo để tự phòng thủ. Chiến tranh hạt nhân cũng suýt nữa xảy ra sau cuộc khủng hoảng tên lửa Cuba năm 1962. Nhiều cuộc chiến tranh mà hai phía ủy nhiệm đã diễn ra.

"Chiến tranh Lạnh chưa bao giờ thực sự lạnh. Hàng triệu người chết trong các cuộc chiến ủy nhiệm hoặc các cuộc xung đột mà cạnh tranh siêu cường tự áp đặt không có bất kỳ một sự công nhận nào về bản chất địa phương của xung đột", BBC dẫn lời Malcolm Craig, giảng viên cao cấp về lịch sử Mỹ tại Đại học Liverpool John Moores.

Ngày nay, các vụ trục xuất nhà ngoại giao Nga khiến nhiều người liên tưởng ngay đến Chiến tranh Lạnh và lo sợ thế giới sẽ lại một lần nữa chứng kiến sự đối đầu kịch liệt giữa Nga – phương Tây?

Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng viễn cảnh này khó xảy ra dù tình hình không dễ dự đoán. Bởi trên thực tế, có rất nhiều khác biệt mang tính nền tảng giữa Liên Xô khi xưa và nước Nga hiện đại ngày nay.

"Nga không còn là Liên Xô, và vị thế quốc tế của nước này khá khác biệt. Nước Nga ngày nay hội nhập chặt chẽ hơn nhiều với hệ thống kinh tế toàn cầu, nên dễ bị tổn thương hơn trước áp lực kinh tế", BBC dẫn lời nhận định của Malcolm Craig.

"Tôi không nghĩ Putin sẽ muốn một sự đóng băng quan hệ lâu và muốn chịu thêm các đòn trừng phạt " - Michael Cox, Giáo sư danh dự về Quan hệ quốc tế tại trường Kinh tế London, bình luận.

Nhưng ông Cox cảnh báo rằng tình hình căng thẳng hiện nay rất là rất khó lường. "Một điều mà Chiến tranh Lạnh làm được, ít nhất cho tới năm 1989, là giữ cho hai phe ở cách nhau khá xa. Có một kiểu chấp nhận ảnh hưởng. Còn giờ đây các vùng phân ranh dường như đã bị phá vỡ hoàn toàn", vị giáo sư nói thêm.    

Thanh Hảo

Thế giới 24h: Gần trăm nhà ngoại giao Nga bị trục xuất

Thế giới 24h: Gần trăm nhà ngoại giao Nga bị trục xuất

Mỹ, Canada, Ukraina cùng 14 quốc gia EU đã đồng loạt trục xuất hàng chục nhà ngoại giao Nga.

Mỹ trục xuất 60 nhà ngoại giao Nga

Mỹ trục xuất 60 nhà ngoại giao Nga

Nhà Trắng hôm 26/3 thông báo, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký lệnh trục xuất 60 nhà ngoại giao Nga.

Mỹ tính trục xuất các nhà ngoại giao Nga vì vụ đầu độc cựu điệp viên

Mỹ tính trục xuất các nhà ngoại giao Nga vì vụ đầu độc cựu điệp viên

Hội đồng an ninh quốc gia Mỹ vừa đệ trình lên Tổng thống Donald Trump kiến nghị trục xuất các nhà ngoại giao Nga để trừng phạt vụ đầu độc cha con một cựu điệp viên ở Anh.

Căng thẳng leo thang, Nga trục xuất 23 nhà ngoại giao Anh

Căng thẳng leo thang, Nga trục xuất 23 nhà ngoại giao Anh

Moscow vừa quyết định sẽ trục xuất 23 nhà ngoại giao Anh nhằm trả đũa động thái tương tự của chính quyền London, liên quan đến vụ đầu độc một cựu điệp viên hai mang người Nga.

Nga tuyên bố trả đũa Anh vụ trục xuất nhà ngoại giao

Nga tuyên bố trả đũa Anh vụ trục xuất nhà ngoại giao

Moscow cảnh báo sẽ trả đũa sau khi Thủ tướng Theresa May thông báo trục xuất 23 nhà ngoại giao Nga.

 

 

 

tin nổi bật

Ukraine khao khát tiêm kích, các nước phương Tây nói gì?

Nhiều nước phương Tây đang tích cực thảo luận về khả năng chuyển giao dàn tiêm kích hỗ trợ cho lực lượng quân sự Ukraine.

Xung đột Nga - Ukraine khiến quyền lực ở châu Âu dịch chuyển sang phía đông?

Cuộc xung đột Nga - Ukraine dường như đã làm gia tăng ảnh hưởng của các nước Trung và Đông Âu, trong khi giảm bớt quyền lực của Pháp và Đức.

Ukraine tổn thất đến mức nào vì vụ trực thăng rơi khiến Bộ trưởng Nội vụ thiệt mạng?

Vụ rơi trực thăng ở ngoại ô Kiev khiến ít nhất 16 người, kể cả Bộ trưởng Nội vụ Ukraine Denys Monastyrsky thiệt mạng, được coi là đòn giáng mạnh đối với chính phủ nước này.

Các vụ lộ tài liệu mật của ông Biden và người tiền nhiệm Trump có giống nhau?

Bộ trưởng Tư pháp Mỹ đã chỉ định 2 công tố viên đặc biệt để điều tra độc lập việc xử lý các hồ sơ mật của Tổng thống Joe Biden và người tiền nhiệm Donald Trump.

Các xe thiết giáp viện trợ của phương Tây có giúp Ukraine 'thay đổi cuộc chơi'?

Ba nước thành viên NATO gồm Mỹ, Đức và Pháp thông báo sẽ gửi các thiết giáp kiểu phương Tây cho Ukraine để hỗ trợ nước này chống lại quân Nga.

Vì sao Nga quyết giành quyền kiểm soát 'thị trấn muối' Soledar?

Việc giành được quyền kiểm soát 'thị trấn muối' Soledar sẽ giúp Nga có thêm hướng tấn công vào thành phố chiến lược Bakhmut của Ukraine.

Những thách thức lớn đối với Mỹ trong năm 2023

Ông Paul Stares, Giám đốc Trung tâm về hoạt động phòng ngừa tại Hội đồng Quan hệ đối ngoại có trụ sở ở New York, nêu tên 3 mối đe dọa chính sách đối ngoại với Mỹ trong năm 2023.

Mục đích Mỹ bố trí lính thủy quân lục chiến, tên lửa trên khắp đảo Okinawa

Hoạt động tái cơ cấu lực lượng thủy quân lục chiến của Mỹ trên đảo Okinawa được cho là nhằm phản ứng trước khả năng quân đội Trung Quốc chiếm ưu thế.

Vì sao Trung Quốc ký thỏa thuận năng lượng hơn nửa tỷ đô với Afghanistan?

Một công ty Trung Quốc sẽ đầu tư 540 triệu USD vào phát triển các mỏ khai thác dầu khí tại Afghanistan.

Ghế Chủ tịch Hạ viện Mỹ được quyết định như thế nào?

Chính trường Mỹ đang dậy sóng khi lần đầu tiên trong gần 100 năm qua, Hạ viện phải tổ chức bỏ phiếu lại để bầu ghế chủ tịch và sau 6 vòng bỏ phiếu vẫn chưa chọn được ai.

Trung Quốc tái mở cửa tác động thế nào tới toàn cầu?

Ngành du lịch và hàng hóa thế giới được dự đoán khởi sắc sau khi Trung Quốc nới lỏng 'Zero Covid' để mở cửa biên giới sau 3 năm.

Năm 2023 sẽ đầy thách thức với ông Trump

2023 được tin sẽ là một năm đầy thách thức với cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump vì nhiều vấn đề đeo bám ông từ năm 2022 có thể leo thang.

Các xu hướng định hình thế giới năm 2023

Các chuyên gia phân tích cho rằng, những sự kiện và xu hướng sau đây sẽ định hình thế giới trong năm 2023.

Những sự kiện quốc tế lớn chờ câu trả lời trong năm 2023

Các chuyên gia của tờ Financial Times đã đưa ra các dự báo cho năm mới, từ khả năng ngừng bắn ở Ukraine tới việc Tổng thống Mỹ Joe Biden có tiếp tục tái tranh cử...song câu trả lời thực sự đều phụ thuộc vào những gì sẽ diễn ra trong năm 2023.

Nhìn lại một năm thử tên lửa kỷ lục của Triều Tiên

Năm 2020, Triều Tiên thực hiện 4 vụ thử tên lửa. Một năm sau, con số đó tăng gấp đôi. Đến năm 2022, nước này phóng nhiều tên lửa hơn bất kỳ năm nào trước đây, có thời điểm tới 23 tên lửa/ngày.