Trong tiến trình xây dựng nông thôn mới, Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) đã và đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn theo hướng khai thác nội lực, gia tăng giá trị và nâng cao thu nhập cho người dân. Theo báo cáo của Trường Cán bộ Quản lý Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), để OCOP phát triển thực chất, đi vào chiều sâu và bền vững, yếu tố then chốt nằm ở việc nâng cao vai trò, năng lực của đội ngũ cán bộ ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn.
OCOP được xác định là mô hình phát triển kinh tế nông thôn dựa trên lợi thế đặc sản địa phương, phát huy tính chủ động, sáng tạo của cộng đồng. Tuy nhiên, để các ý tưởng sản phẩm trở thành hàng hóa có giá trị, đáp ứng tiêu chuẩn thị trường, cần có sự đồng hành chặt chẽ của đội ngũ cán bộ từ khâu định hướng, tổ chức thực hiện đến giám sát, đánh giá. Cán bộ chính là “cầu nối” đưa chủ trương, chính sách của Nhà nước đến với hợp tác xã, hộ sản xuất và doanh nghiệp nhỏ ở nông thôn.
Theo báo cáo, vai trò của cán bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn thể hiện rõ trước hết ở công tác tham mưu và định hướng chính sách. Trên cơ sở các quyết định của Chính phủ về Chương trình OCOP, cán bộ là lực lượng nòng cốt giúp địa phương xây dựng kế hoạch, lựa chọn sản phẩm đặc trưng, ban hành cơ chế hỗ trợ phù hợp với điều kiện thực tiễn. Chất lượng tham mưu của cán bộ có ý nghĩa quyết định đến việc OCOP có phát triển đúng hướng, tránh dàn trải, hình thức hay không.
Bên cạnh đó, cán bộ còn trực tiếp hướng dẫn, đào tạo và hỗ trợ các chủ thể OCOP. Thông qua các lớp tập huấn, hoạt động tư vấn, cán bộ giúp hợp tác xã, hộ sản xuất nâng cao kiến thức về quản lý, tổ chức sản xuất, cải tiến mẫu mã, bao bì, xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc và bảo đảm an toàn thực phẩm. Đây là những nội dung cốt lõi giúp sản phẩm OCOP đáp ứng bộ tiêu chí đánh giá, phân hạng, đồng thời từng bước tiếp cận thị trường rộng lớn hơn.
Thực tiễn triển khai chương trình cho thấy, nơi nào đội ngũ cán bộ sâu sát cơ sở, chủ động hướng dẫn, hỗ trợ thì nơi đó sản phẩm OCOP có chất lượng ổn định, được duy trì và nâng hạng. Ngược lại, ở những địa bàn cán bộ còn hạn chế về năng lực quản trị, tư duy thị trường, sản phẩm dễ rơi vào tình trạng làm theo phong trào, thiếu bền vững.
Đến tháng 9/2025, số sản phẩm đạt từ 3 sao đã vượt mốc 17.300. Kết quả này cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quản lý chất lượng sau công nhận. Thực tế đã xuất hiện tình trạng một số sản phẩm không duy trì được tiêu chuẩn đã đăng ký, buộc các địa phương phải thu hồi hoặc yêu cầu đánh giá lại. Điều này càng khẳng định vai trò giám sát, kiểm tra và chuẩn hóa sản phẩm của đội ngũ cán bộ.
Trước yêu cầu mới của chương trình, cần ưu tiên hàng đầu là tăng cường đào tạo, tập huấn chuyên sâu cho cán bộ về phát triển sản phẩm OCOP, quản trị chuỗi giá trị, xây dựng thương hiệu và chuyển đổi số. Việc kết hợp giữa đào tạo lý thuyết với học tập mô hình thực tiễn được xem là hướng đi hiệu quả, giúp cán bộ nâng cao năng lực một cách thực chất.
Cùng với đó, cần đổi mới cơ chế, chính sách theo hướng phân cấp, trao quyền chủ động nhiều hơn cho cán bộ cấp cơ sở, đồng thời có chính sách đãi ngộ, tôn vinh kịp thời những tập thể, cá nhân làm tốt. Ứng dụng công nghệ số trong quản lý, theo dõi và quảng bá sản phẩm OCOP cũng là yêu cầu cấp thiết, giúp nâng cao tính minh bạch và hiệu quả của chương trình.
.svg){kind=icon}
