
Đồng chủ trì cuộc họp còn có Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý Cù Thu Anh và Phó Cục trưởng Ngô Quỳnh Hoa.
Theo phát biểu khai mạc của Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc, Bộ Tư pháp đã có Tờ trình số 63/TTr-BTP trình Chính phủ hồ sơ chính sách dự án Luật Hoà giải ở cơ sở (sửa đổi), gồm 5 chính sách.
Cụ thể, Chính sách 1 bổ sung quy định về chỉ định hoà giải viên và quyền, nghĩa vụ của hoà giải viên ở cơ sở đáp ứng yêu cầu thực tiễn; Chính sách 2 xác định rõ phạm vi tham gia và quyền, nghĩa vụ của người được mời tham gia hoà giải ở cơ sở; Chính sách 3 quy định về yêu cầu công nhận kết quả hoà giải thành…
Thứ trưởng đề nghị các đại biểu tiếp tục nghiên cứu, góp ý cho 5 chính sách làm định hướng xây dựng luật nêu trên; nghiên cứu góp ý phạm vi điều chỉnh của Luật hòa giải cơ sở.
Thứ trưởng Nguyễn Thanh Ngọc cho rằng, hòa giải chủ yếu mang tính tự nguyện, là những tranh chấp nhỏ, nên chăng phân ra từng nhóm hòa giải như: nhóm hòa giải những mâu thuẫn nhỏ; nhóm hòa giải những tranh chấp về dân sự chưa đến mức phải ra tòa án xét xử; nhóm hòa giải về những tranh chấp chưa đến mức xử lý hành chính, hình sự…; tổ hòa giải nên cơ cấu theo hướng mở gồm hòa giải viên, người có uy tín, người được mời tham gia tổ hòa giải để đáp ứng được các yêu cầu thực tiễn đặt ra.
Bên cạnh đó, cần nghiên cứu, xác định rõ phạm vi tham gia và quyền, nghĩa vụ của người được mời tham gia hòa giải ở cơ sở; khuyến khích, tăng cường trách nhiệm của người được mời tham gia hòa giải ở cơ sở; nghiên cứu, xác định trách nhiệm xã hội của luật sư, luật gia, chuyên gia trong việc tham gia công tác hòa giải cơ sở; các giải pháp nâng cao tính pháp lý của hòa giải thành…

Tại cuộc họp, Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý Cù Thu Anh khẳng định, hòa giải ở cơ sở có ý nghĩa nhân văn sâu sắc và giữ vai trò quan trọng góp phần ổn định trật tự an toàn xã hội, xây dựng khối đại đoàn kết trong cộng đồng dân cư. Tuy nhiên, kinh phí phục vụ hòa giải ở cơ sở chưa tương xứng với giá trị, lợi ích mà hòa giải viên mang lại, do đó hòa giải viên được coi là “ăn cơm nhà, vác tù và hàng tổng”.
Còn theo Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý Ngô Quỳnh Hoa, Chính sách 3 quy định về yêu cầu công nhận kết quả công nhận hòa giải thành ở cơ sở nhằm nâng cao giá trị pháp lý của thỏa thuận hòa giải thành thông qua quyết định công nhận kết quả hoà giải thành, từ đó nâng cao vị trí, vai trò, ý nghĩa của công tác hòa giải ở cơ sở.

Chính sách này bổ sung quy định về việc khuyến khích các bên tham gia hoà giải ở cơ sở yêu cầu cơ quan có thẩm quyền ra quyết định công nhận kết quả hoà giải thành và bổ sung quyền và nghĩa vụ của các chủ thể có liên quan đến việc thực hiện yêu cầu công nhận kết quả hòa giải thành.
Cụ thể, bổ sung quy định “Khuyến khích các bên tham gia hoà giải yêu cầu Toà án nhân dân có thẩm quyền ra quyết định công nhận kết quả hoà giải thành theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự; quy định lập văn bản về kết quả hoà giải sau khi kết thúc hòa giải là nghĩa vụ của hòa giải viên nhằm ghi nhận những thoả thuận và ý kiến đối với vụ, việc hoà giải của các bên; quy định về công nhận kết quả hòa giải thành theo hướng văn bản hòa giải thành được xem xét công nhận theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự…
Tại cuộc họp, nguyên Vụ trưởng Vụ Phổ biến, giáo dục pháp luật (cũ), Bộ Tư pháp Nguyễn Duy Lãm, đại diện Trung ương Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam và Phó Giám đốc Sở Tư pháp Hà Nội Phạm Thị Thanh Hương cơ bản đều nhất trí cao với nội dung dự thảo; đồng thời đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định.
Phát biểu kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc đề nghị Tổ soạn thảo rà soát, chỉnh sửa lại một số từ ngữ cho phù hợp; nghiên cứu thêm tiêu chuẩn hòa giải viên, quyền của hòa giải viên; nghiên cứu phân cấp để địa phương quy định số lượng, thành phần, cơ cấu tổ hòa giải cho phù hợp với thực tiễn.
Đặc biệt, cần nghiên cứu mở rộng đối tượng được mời tham gia tổ hòa giải, đó là những người có kiến thức, có uy tín trong dòng họ, cộng đồng.
Tuyết Nhung