Nền tảng giáo dục dẫn đến hành động đốn tim của cổ động viên Nhật ở World Cup

Sau chiến thắng 2-1 của đội tuyển Nhật Bản trước tuyển Đức, người hâm mộ trên khắp thế giới ngạc nhiên trước những hành động của các cổ động viên Nhật ở Qatar và cả nơi quê nhà.

Cho dù cổ vũ cuồng nhiệt và vui sướng tột cùng khi đội nhà chiến thắng, các cổ động viên (CĐV) trẻ người Nhật vẫn ở lại nhặt sạch rác trên khán đài với các dụng cụ được chuẩn bị chu đáo. Nếu chỉ một lần, nhiều người sẽ coi đây là sự “làm màu” nhưng theo dõi kĩ, ta sẽ thầy hầu như trận nào đội tuyển Nhật Bản thi đấu, CĐV đều làm như vậy. Việc này đã thành một thói quen, một kỉ luật mang tính cộng đồng và tự giác cao. 

CĐV Nhật Bản ở lại dọn dẹp khán đài sân Khalifa trước khi ra về

Khi đội tuyển quốc gia thắng trận, CĐV Nhật Bản cũng đổ ra đường hò reo ăn mừng chiến thắng. Ở khu phố lớn, sầm uất như khu vực Shibuya tại Tokyo, trong men say chiến thắng, họ vẫn tuân thủ tốt các quy tắc ứng xử nơi công cộng và tránh làm ảnh hưởng tới những người lưu thông qua đường. Họ đã “đi bão” một cách rất văn minh. 

Ứng xử văn minh nơi công cộng - một sức mạnh mềm của Nhật Bản

Nhìn rộng ra, trước đó, người Nhật, đặc biệt là thanh niên đã từng làm cho cả thế giới kinh ngạc khi họ kiên nhẫn xếp hàng cả kilomet để chờ đổ xăng khi xảy ra thảm họa động đất, sóng thần năm 2011. Không có không có chen lấn, xô đẩy. Người Nhật đi thuê nhà, sinh sống trên thế giới cũng đều được hàng xóm, chủ nhà đánh giá cao vì không gây ồn ào, không xả rác bừa bãi và tuân thủ tốt nội quy nơi mình sống. 

Ứng xử văn minh nơi công cộng của người Nhật vì thế đã trở thành một giá trị, một sức mạnh mềm của Nhật Bản. 

Sức mạnh ấy đến từ đâu? Sẽ có nhiều lý giải nhưng không thể thiếu câu trả lời đến từ phương diện giáo dục.

Sau tháng 8/1945, Nhật Bản cải cách toàn diện để biến nước Nhật phát xít thành nước Nhật dân chủ. Cải cách giáo dục được tiến hành dựa trên nền tảng hiến pháp 1946 với mục tiêu giáo dục nên những người công dân dân chủ của nước Nhật “hòa bình - dân chủ - tôn trọng nhân quyền”. Môn Nghiên cứu xã hội được coi là trọng tâm. Trong môn học này, giáo dục đời sống, dựa trên và phát huy kinh nghiệm đời sống của trẻ em được coi trọng. Triết lý này kéo dài và duy trì đến ngày nay dù trải qua nhiều thăng trầm. 

Chính vì vậy mà ở gia đình cũng như nhà trường (từ mầm non tới đại học), những nội dung về giáo dục đời sống như ăn, mặc, ở, đi lại, ứng xử, giao tiếp với môi trường tự nhiên, xã hội được coi trọng và hướng dẫn rất cẩn thận. Khi học những nội dung này, trẻ được học và thực hành hàng ngày thay vì chỉ đọc bài trong sách giáo khoa sau đó chọn đáp án đúng hoặc đưa ra câu trả lời nhắc lại những gì đã viết trong sách.

Nếu lật giở chương trình của Bộ Giáo dục (gọi là bản Hướng dẫn học tập), sách giáo khoa hay đọc các thực tiễn giáo dục của giáo viên Nhật Bản, ta sẽ thấy rõ sự nhất quán trong nhận thức về vai trò, ý nghĩa của giáo dục đời sống.

Chẳng hạn, trong chương trình môn “Nghiên cứu xã hội” dành cho lớp 1 năm 1947, chủ đề đầu tiên mà trẻ học là “Để trở thành đứa trẻ tốt ở nhà và ở trường, chúng ta phải làm gì?”. Ta cũng có thể thấy hàng loạt chủ đề có liên quan được tiến hành ở các lớp tiếp theo như “Chúng ta phải làm gì để sống an toàn và khỏe mạnh? (lớp 2), “Làm thế nào để làm sạch và đẹp các thứ ở xung quanh mình?” (lớp 2), “Chúng ta phải làm gì để bản thân trở nên khỏe mạnh và được an toàn?”… 

Tất cả những nội dung này vẫn tiếp tục được duy trì đến hiện nay cho dù có sự thay đổi chút ít về tên gọi và phân phối thời gian. Từ những năm 1990 trở đi, những nội dung học tập này đã được phân bố trong môn “Đời sống” dành cho học sinh lớp 1, 2 và sau đó được học sâu thêm trong các môn học khác như “Nghiên cứu xã hội”. 

Hoạt động câu lạc bộ mang tính tự trị cao cùng các sinh hoạt tập thể do học sinh tự chủ tiến hành trong trường học cũng góp phần thực hiện triết lý giáo dục đời sống và tạo ra nếp sống văn minh nói trên. 

Nhặt rác hay ăn mừng đúng cách là việc không khó xét ở phương diện kĩ thuật. Ai chẳng làm được. Nhưng ở phương diện tư duy, thói quen, nó là điều chẳng dễ, nhất là xét ở phương diện một cộng đồng. Muốn có nó, tất yếu phải nhờ vào giáo dục và thực hành liên tục, toàn diện trong một thời gian dài với hệ giá trị thống nhất. Trong chuyện này, người Nhật là một tấm gương đáng nể. 

tin nổi bật

Trường Bách khoa Hà Nội chuyển lên Đại học, hiệu trưởng thành giám đốc

Thủ tướng vừa có quyết định về việc chuyển Trường ĐH Bách khoa Hà Nội thành ĐH Bách khoa Hà Nội.

Thủ khoa đại học từng đi làm công nhân

Gác lại giấc mơ của tuổi trẻ, bước vào cuộc sống công nhân vì hoàn cảnh gia đình quá khó khăn, sau 1 năm, Lô Thị Nga thi lại và trở thành thủ khoa đại học.

Thầy Đỗ Đức Hiểu và chàng 'dị nhân' khoa Ngữ văn tiên phong mặc quần loe

Chàng sinh viên Văn khoa thuở ấy đã bị thầy kỷ luật vì “dám” diện chiếc quần loe thời thượng lên giảng đường. Nhưng cách anh ứng xử với thầy khiến bạn bè phải trân trọng và vị nể.

Công nghệ làm đẹp được Bộ GD-ĐT thêm vào cuộc thi ý tưởng khởi nghiệp

Bộ GD-ĐT vừa ban hành thể lệ cuộc thi “Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp” (SV_STARTUP) lần thứ 5.

Bộ GD-ĐT tuyển 200 suất đi học Hungary có học bổng

Bộ GD-ĐT vừa thông báo tuyển sinh đi học tại Hungary diện hiệp định năm 2023 với 200 học bổng cho công dân Việt Nam.

Công an Đồng Nai tiếp nhận đơn tố giác Apax Leaders Biên Hoà có hành vi lừa đảo

Công an tỉnh Đồng Nai tiếp nhận đơn tố giác Trung tâm Anh ngữ Apax Leaders Biên Hoà có hành vi lừa đảo và chuyển vụ việc cho Công an TP Biên Hòa xử lý theo thẩm quyền.

Bình Định: Nam sinh lớp 12 tử vong khi thi chạy cự ly 200m

Ông Đào Đức Tuấn, Giám đốc Sở GD-ĐT Bình Định hôm nay xác nhận, một học sinh lớp 12 của Trường THPT Phù Cát 3 (xã Cát Hưng, huyện Phù Cát) tử vong khi tham gia chạy thi do trường tổ chức hôm 27/11.

Giám đốc trung tâm giáo dục nhận được gói hàng là cục gạch và ống tay áo

Ông Trương Bá Hải, Giám đốc trung tâm Giáo dục thường xuyên - Giáo dục nghề nghiệp quận 10, TP.HCM nhận được gói hàng trị giá 500.000 đồng, bên trong chỉ có 1 cục gạch và ống tay áo.

Thầy giáo phải xin lỗi vì gọi 'mày', nói chuyện tế nhị của gia đình nữ sinh

Thầy giáo dạy Văn của Trường THPT Thới Bình phải công khai xin lỗi vì gọi "mày", nói chuyện tế nhị của gia đình nữ sinh lớp 10 trong giờ học.

'Kỳ phùng địch thủ' của Harvard: Đào tạo toàn tinh hoa nước Mỹ, 75 giải Nobel

Đại học Princeton là cái nôi đào tạo rất nhiều chính khách và giới tinh hoa Mỹ, đồng thời là mái trường của 75 người đoạt giải Nobel.

Một học sinh nghi bị mất tích do lũ cuốn, trường học ngập bùn đất

Những cơn mưa lớn kết hợp với đợt lũ bất thường kéo dài trong những ngày qua ở huyện Phú Lộc (TT-Huế) khiến nhiều trường ngập trong bùn đất. Một học sinh trên địa bàn nghi mất tích do bị lũ cuốn.

Học sinh TP.HCM được kéo dài thời gian nghỉ Tết lên 12 ngày

Chánh văn phòng Sở GD-ĐT TP.HCM Hồ Tấn Minh cho hay, học sinh sẽ được nghỉ thêm ngày thứ 6 (mùng 6 Tết), do vậy thời gian nghỉ tết sẽ là 12 ngày.

Triết lý giáo dục con cháu của Khang Hy: Toàn diện và kỷ cương làm đầu

Khang Hy nhà Thanh không những nổi tiếng là hoàng đế có tư tưởng tương đối tự do, rộng mở trong việc trị quốc mà còn được ngưỡng mộ với cách dạy con cháu.

Chủ nhân giải thưởng VinFuture tiết lộ về khoản thưởng triệu đô

Dành toàn bộ tiền thưởng cho khoa học, GS. Drew Weissman - chủ nhân giải thưởng chính VinFuture mùa đầu tiên cho rằng, giá trị lớn hơn mà VinFuture mang tới là sự công nhận cho những gì các nhà khoa học như ông đã và đang theo đuổi.

Bé 5 tuổi tử vong bất thường khi ngủ tại lớp

Một trẻ 5 tuổi tử vong sau khi ngủ trưa ở trường Mầm non tại Long An. Nguyên nhân của sự việc chưa được làm rõ.