Ngôi miếu 4 mét vuông có 600 năm giữ nguồn cội cho một cộng đồngVới cộng đồng người Dao ở xã Tân Tiến (tỉnh Tuyên Quang) miếu Nam Mều là nơi thần linh trú ngụ, là chốn để con người tìm về cội nguồn.
Chùa Bà Bụt (còn gọi Tiên Tích Tự) là một trong những ngôi chùa cổ kính ở xứ Nghệ, được xây dựng cách đây hơn 1.000 năm. Chùa nằm bên dòng sông Lam, lưng tựa núi, hiện thuộc thôn Thượng Thọ, xã Bạch Ngọc, tỉnh Nghệ An.
Theo Đại đức Thích Minh Luận, trụ trì chùa, nơi đây gắn liền với truyền thuyết về Uy Minh Vương Lý Nhật Quang, người có công lớn với vùng đất xứ Nghệ.
Tương truyền, trong một lần đi đánh giặc, Uy Minh Vương Lý Nhật Quang bị thương, trên đường trở về đến đất Bạch Đường, thôn Thượng Thọ, thì gặp một bà tiên ẩn mình trong hình dáng cô hàng nước. Người này mách rằng Quả Sơn là vùng linh địa, có thể hóa thân tại đó.
Nghe lời bà tiên, Uy Minh Vương Lý Nhật Quang về đến đất Quả Sơn thì hóa thân. Thương tiếc ông, nhân dân lập đền thờ, gọi là đền Quả Sơn, quanh năm hương khói. Nơi bà tiên ứng hiện sau này được dựng thành chùa Bà Bụt, hai địa điểm tâm linh này cách nhau khoảng 5km.
Trải qua nhiều lần trùng tu, chùa hiện có diện tích hơn 2.100m2 với các hạng mục như chùa cổ, nhà Mẫu, nhà thờ bảy gian cùng nhiều công trình phụ trợ. Không chỉ là nơi sinh hoạt tâm linh, chùa còn lưu giữ hệ thống tượng cổ quý giá bằng gỗ, được sơn son thếp vàng, đa dạng về kích thước và hình thức.
Trong thời kỳ chiến tranh, nhiều bức tượng từ các chùa lân cận cũng được đưa về đây để bảo vệ, góp phần làm phong phú thêm không gian thờ tự.
Đại đức Thích Minh Luận cho biết, điểm đặc biệt nhất của chùa là hai câu đối cổ và bức tượng “đầu người đội Phật” - những hiện vật được cho là còn lại từ thuở sơ khai, có niên đại hơn một thiên niên kỷ.
Bức tượng được đặt tại vị trí trang trọng trong gian chùa cổ. Tuy nhiên, do phần đầu người nằm thấp phía dưới đài sen của tượng Phật Bà, nên nếu chỉ đứng bên ngoài, du khách khó có thể quan sát trọn vẹn. Chỉ khi bước sâu vào không gian thờ tự, đi qua các lớp tượng khác, hình tượng độc đáo này mới dần hiện rõ.
Tượng Phật Bà hiện lên với khuôn mặt hiền từ, phúc hậu, toát lên vẻ từ bi, đức độ. Hệ thống cánh tay được tạo tác tinh xảo, mềm mại, trong đó 8 tay giơ cao, 2 tay bắt ấn phía trước, thể hiện sự linh thiêng và uy nghiêm.
Phần chân tượng đặt trên đài sen - biểu tượng của sự thanh tịnh. Phía dưới là hình một “đầu người” mang dáng vẻ dữ tợn, hai tay chống đỡ đài sen. Chi tiết này gắn với những quan niệm sâu sắc về thiện - ác trong dân gian.
Các hiện vật trong chùa, nhất là bức tượng cổ, được bảo quản nghiêm ngặt. Không gian thờ tự thường xuyên đóng kín, chỉ mở cửa vào những dịp lễ quan trọng để đảm bảo an toàn.
Hằng năm, vào ngày 20-21/1 âm lịch, chùa Bà Bụt đón đông đảo người dân và du khách thập phương về lễ bái. Đây cũng là thời điểm diễn ra lễ Hạ Linh, nhằm tạ ơn Bà Bụt.
Nghi lễ bắt đầu từ đền Quả Sơn, nơi diễn ra lễ xuất thần, sau đó đoàn rước bộ và rước thủy đưa di tượng Lý Nhật Quang về chùa Bà Bụt. Tại đây, lễ tạ được tổ chức trang nghiêm trước sự chứng kiến của người dân, các bô lão và chức sắc trong làng.
.svg){kind=icon}
