Luật Đô thị đặc biệt với nhiều cơ chế đột phá, kỳ vọng đưa TPHCM ra thế giớiLuật Đô thị đặc biệt được kỳ vọng trở thành nền tảng pháp lý, tạo hành lang để TPHCM hiện thực hóa mục tiêu vươn lên thành đô thị toàn cầu vào năm 2075.
Chiều 28/5, UBND TPHCM tổ chức hội thảo lấy ý kiến các nguyên lãnh đạo Trung ương và thành phố đối với dự thảo Luật Đô thị đặc biệt .
Cần khung pháp lý xứng tầm siêu đô thị
Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND TPHCM, nhấn mạnh dù là đô thị đặc biệt, trung tâm kinh tế, văn hóa, khoa học - công nghệ lớn nhất cả nước, TPHCM vẫn đang đối mặt với nhiều điểm nghẽn mang tính hệ thống. Theo ông, khung pháp lý hiện hành chưa theo kịp yêu cầu phát triển của một siêu đô thị, đặc biệt trong bối cảnh thành phố mở rộng không gian sau hợp nhất ba địa phương.
Ông Cường cho biết thời gian qua, Trung ương đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách đặc thù với định hướng đưa TPHCM trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, dịch vụ và đổi mới sáng tạo của khu vực Đông Nam Á và châu Á. Do đó, Luật Đô thị đặc biệt không chỉ mang ý nghĩa chiến lược mà còn là dấu mốc quan trọng, tạo nền tảng thể chế vượt trội để thúc đẩy thành phố phát triển.
“Từ thực tiễn quản lý và điều hành, lãnh đạo thành phố rất mong nhận được các ý kiến đóng góp, hiến kế của nguyên lãnh đạo nhằm cùng xây dựng Luật Đô thị đặc biệt”, Phó Chủ tịch UBND TPHCM chia sẻ.
Luật đủ mạnh để “vượt rào”, giải quyết điểm nghẽn đặc thù
Tại hội thảo, nhiều ý kiến cho rằng dự thảo Luật Đô thị đặc biệt cần trao quyền thực chất, tăng tính chủ động và tháo gỡ những ràng buộc đang cản trở đà phát triển của TPHCM.
Bà Phạm Phương Thảo, nguyên Phó Bí thư Thành ủy, nguyên Chủ tịch HĐND TPHCM, cho rằng tinh thần cốt lõi của luật phải là tăng thẩm quyền và bổ sung nguồn lực cho thành phố. Theo bà, những nội dung đã chín, đủ điều kiện cần được luật hóa ngay, thay vì tiếp tục thực hiện theo cơ chế “thí điểm”.
Bà Thảo cũng đề nghị giảm bớt các quy định phải xin ý kiến hoặc tham vấn bộ, ngành vì có thể làm chậm quá trình thực thi. “Một khi đã trao thẩm quyền thì phải trao đầy đủ, không nên ràng buộc”, bà nhấn mạnh.
Nguyên lãnh đạo Thành ủy TPHCM đồng thời cho rằng bên cạnh các cơ chế đặc thù, dự thảo luật cần quy định rõ trách nhiệm thanh tra, kiểm tra và chế tài xử lý để bảo đảm tính thực thi, tránh tình trạng “luật khung để đấy”.
Đồng quan điểm về việc trao quyền mạnh mẽ cho TPHCM, bà Nguyễn Thị Quyết Tâm, nguyên Phó Bí thư Thành ủy, nguyên Chủ tịch HĐND TPHCM, cho rằng dự thảo luật cần thay khái niệm “phân cấp triệt để” bằng “phân quyền mạnh”, đồng thời phải làm rõ cơ sở của việc trao quyền.
Theo bà Tâm, việc phân quyền phải xuất phát từ năng lực thực tiễn, dư địa phát triển chưa được khai thác và lợi thế cạnh tranh riêng của TPHCM. “Phải chứng minh với Quốc hội và các bộ, ngành rằng nếu không đủ thẩm quyền, thành phố sẽ đánh mất cơ hội phát triển”, bà nói.
Nguyên Chủ tịch HĐND TPHCM cũng đề nghị luật phải bảo đảm tính ổn định lâu dài, khác với các nghị quyết thí điểm có thời hạn. Theo bà, luật cần đủ mạnh, có cơ chế vượt trội để tháo gỡ các điểm nghẽn đặc thù, thay vì quay lại khung pháp lý cũ.
Tuy nhiên, bà nhấn mạnh quyền lực phải đi đôi với trách nhiệm. “Đã giao quyền thì thành phố phải làm tốt hơn và chịu trách nhiệm trước pháp luật, trước nhân dân”, bà thẳng thắn nhận định.
Phân quyền phải đi đôi với năng lực thực thi của bộ máy
Góp ý tại hội thảo, GS.TS Nguyễn Ngọc Trân, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội, lưu ý việc Trung ương trao quyền cho địa phương phải đi đôi với năng lực hấp thụ, tổ chức thực hiện của bộ máy.
Trong lĩnh vực phát triển kinh tế và định hình không gian đô thị, GS Trân đề nghị thể chế hóa việc khai thác vùng biển Cần Giờ gắn với trách nhiệm bảo tồn Khu dự trữ sinh quyển rừng ngập mặn. Với các dự án đô thị lấn biển, ông cho rằng đây không chỉ là bài toán quy hoạch hay phát triển bất động sản mà còn có tác động lớn đến hệ thống thủy động lực vùng cửa sông TPHCM.
Theo ông Trân, cần đánh giá đầy đủ các rủi ro thủy văn cực đoan như triều cường, nước dâng do bão, mưa lớn cực đoan và lưu lượng nước xả từ thượng nguồn; đồng thời tính đến nguy cơ thay đổi dòng chảy, xói lở và suy thoái hệ sinh thái rừng ngập mặn Cần Giờ.
Ông cũng đề xuất bổ sung quy định về đánh giá tác động môi trường tích lũy thay vì chỉ xem xét riêng lẻ từng dự án; đồng thời đưa nội dung phát triển và quản trị trí tuệ nhân tạo (AI) vào dự thảo luật. Theo ông, luật cũng cần có các phụ lục kỹ thuật để linh hoạt cập nhật theo tiến bộ khoa học và biến động môi trường mà không phải sửa đổi toàn bộ luật.
Ngoài ra, các lĩnh vực giáo dục, y tế, an toàn thực phẩm, môi trường và an sinh xã hội cũng nhận được nhiều góp ý từ các nguyên lãnh đạo nhằm hoàn thiện dự thảo Luật Đô thị đặc biệt.
.svg){kind=icon}
