“Nhà báo xóm”

Bên ấm chè đặc sản của vùng quê Việt Bắc tỏa hương dịu ngọt, ông Giang kể cho chúng tôi những kỷ niệm trong đời làm "nhà báo xóm"...

Thấy khách tò mò nhìn lên kệ tủ, nơi đặt chiếc đài đã cũ, ông Giang cười khoe: Đó là chiếc đài mà hằng ngày tôi vẫn đọc và truyền tin cho bà con trong xóm nghe các tin tức về tình hình an ninh chính trị, phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh và của đất nước... Ông Giang "thổ lộ": Ông làm nghề "phát thanh viên" tự nguyện, chuyên tổng hợp và truyền tin tức cho bà con trong xóm Khe Mo 2 này thâm niên đã gần 13 năm.

Ông Trần Tường Giang.

Số lượng chương trình đã phát trên loa lên tới hơn 600; trong đó, mỗi chương trình được phát từ 10 đến 15 phút và đều phát vào lúc 14 giờ chiều. Tất cả các tin, bài trong các chương trình đã phát trên loa, được ông viết vào cuốn sổ học sinh. Ông Giang đưa cho chúng tôi xem từng cuốn sổ, thấy cuốn nào cũng dày đặc tin tức, được ông lưu giữ rất cẩn thận và ngoài bìa còn tô đậm nét chữ: "Đài Truyền thanh xóm Khe Mo 2" - tập 6...

Giở cuốn sổ mới nhất, rồi ông đọc thử cho chúng tôi nghe một đoạn tin thông báo về tình hình phòng dịch cúm gia cầm H5N1 trên địa bàn của tỉnh, với chất giọng hào sảng: "Đây là Đài Truyền thanh xóm Khe Mo 2 - Kính chào quý khán thính giả đang nghe đài...". Tôi hỏi: "Chế độ tiền nhuận bút thì "nhà báo" được hưởng như thế nào?". Ông cười hiền: "Tuy tôi không được hưởng chế độ nhuận bút, vì mình là "nhà báo tình nguyện" nhưng nhận được sự quý mến, tin yêu của bà con trong xóm là tôi đã hạnh phúc lắm rồi...!"

Trong câu chuyện với chúng tôi, ông Giang tự nhận mình là người ít học, nghiệp "viết lách" ở xóm đến với ông cũng thật tình cờ. Ông Giang kể: "Vì xóm Khe Mo 2 ở xa trung tâm của huyện Đồng Hỷ, người dân trong xóm chủ yếu là người đồng bào dân tộc thiểu số, lại sống ở địa bàn miền núi nên bà con "đói" thông tin về mọi mặt. Vì vậy, ông muốn góp phần nhỏ bé của mình đưa thông tin và kiến thức đến cho bà con trong xóm biết về tình hình thời sự, thời vụ cấy lúa, trồng ngô, trồng lạc cũng như những biện pháp phòng trừ dịch bệnh cho người, gia súc, gia cầm...cho bà con trong xóm biết để phòng tránh. Nghĩ vậy, rồi ông tự mình tổng hợp tin tức, các bài viết và kiêm luôn làm "phát thanh viên".

Những cuốn sổ ghi chép bản tin phát thanh của xóm Khe Mo 2 được ông Trần Tường Giang lưu giữ rất cẩn thận.

Được biết, để có được một chương trình truyền thanh phát vào mỗi tuần một lần, ông không quản ngày nắng hay mưa, vẫn đi xe đạp ra ngoài đồng để trao đổi trực tiếp với bà con, nắm tình hình mùa màng,  năng suất lúa, cây hoa màu, cũng như những khó khăn do thời tiết, sâu bệnh gây ra... Đồng thời, ông Giang luôn gần gũi, hòa mình với bà con trong xóm để nắm tình hình về an ninh trật tự, chuyện học hành của con em các gia đình trong xóm hay cả những chuyện "trong nhà" của một số gia đình như: Mất trộm, vợ chồng ly hôn, anh em xích mích với nhau vì vấn đề phân chia đất đai... Tất cả các vấn đề diễn ra trong xóm đều được ông tổng hợp và đọc "công bố" trên loa cho cả xóm cùng nghe. Ông tự hào kể: "Mỗi lần đọc lên sóng phát thanh, nhiều người dân trong xóm nghe xong còn nói vui: "Đài ông Giang phát đấy!".

Là một thành viên nằm trong Ban hòa giải của xóm, ông Giang đã cùng các thành viên luôn có mặt kịp thời để phân tích, khuyên ngăn "có tình, có lý", để hai bên thông cảm cho nhau... Nhiều lần tham gia hòa giải thành công, cho nên hễ trong xóm cứ có chuyện to, chuyện nhỏ, hay mâu thuẫn trong xóm, ngoài làng, bà con lại tin tưởng và tìm đến nhờ cậy ông Giang giúp đỡ...

Câu chuyện đang rôm rả thì bị gián đoạn bởi một cậu bé đi xe đạp vội dựng chiếc xe trước cửa chạy sồng sộc về phía ông Giang,  giọng khẩn khoản: "Ông Giang ơi cho cháu mượn cái bơm xe". Ông Giang cười và bảo: "Bơm ông để chỗ cũ, cháu vào lấy mà dùng", chưa nói dứt lời, thằng bé đã cầm ngay lấy cây bơm chạy ra chỗ để xe... Quay lại câu chuyện, ông Giang cho biết thêm: "Xóm Khe Mo 2 có 120 hộ gia đình, vì là xã miền núi nên các hộ gia đình thường sống cách xa nhau, bởi thế, việc đọc chương trình phát thanh thông tin đến với từng hộ dân trong xóm  rất khó khăn, chỉ có 70% hộ gia đình là tiếp nhận được thông tin. Điều ông luôn trăn trở hiện nay là ông không tìm được "nguồn kế cận", vì làm "nhà báo xóm" không hề được nhận bất cứ phụ cấp nào. Hơn nữa, thanh niên trong xóm bây giờ không hứng thú làm "phát thanh viên" của xóm".

Chia tay ông Trần Tường Giang khi mặt trời đã lên đỉnh núi, chúng tôi thật bất ngờ và cảm phục, bởi giữa đại ngàn núi rừng Việt Bắc, trong căn nhà trần đã ngả màu thời gian của gia đình ông, trên bức tường treo kín những bằng khen, giấy khen của các cấp, các ngành ở Trung ương, địa phương về thành tích xuất sắc trong công tác thông tin tuyên truyền. Đặc biệt, ông Trần Tường Giang còn vinh dự được Thủ Tướng Chính phủ tặng Bằng khen về thành tích trong thực hiện Cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh"(từ 2007- 2010).

Trần Huyền - Lương Hương/Theo Quân đội Nhân dân