Bạn đọc đặt câu hỏi: “Gia đình tôi vừa được cơ quan chức năng đo đạc lại đất thì phát hiện thửa đất của nhà mình bị thiếu so với sổ đỏ, trong khi đất của hàng xóm lại thừa ra. Vậy trong trường hợp này, gia đình tôi phải làm gì để bảo vệ quyền lợi?”.
Về vấn đề này, Luật sư Trần Viết Hà, Giám đốc Công ty Luật TNHH MTV Hà và Cộng sự cho biết, đây là tình huống không hiếm gặp trong thực tế, đặc biệt với những thửa đất được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất từ nhiều năm trước, khi công tác đo đạc còn thủ công.
Theo luật sư Hà, điều quan trọng đầu tiên người sử dụng đất cần làm là xác định có hay không việc tranh chấp đất đai trên thực tế. Ranh giới giữa các thửa đất thường được xác lập bằng các dấu hiệu ổn định như bờ dậu, hàng rào, hàng cây hoặc tường xây. Người dân cần kiểm tra xem hàng xóm có di chuyển các mốc ranh giới này để lấn chiếm phần đất đang sử dụng ổn định của mình hay không.
“Không phải cứ thấy diện tích đất nhà mình bị thiếu, còn đất nhà hàng xóm lại thừa khi đo đạc lại là mặc nhiên có tranh chấp”, luật sư Trần Viết Hà nhấn mạnh. Thực tế, trước đây việc đo đạc đất đai chủ yếu được thực hiện bằng phương pháp thủ công nên sai số là điều khó tránh. Trong khi đó, hiện nay đo đạc bằng thiết bị hiện đại có thể cho ra kết quả chính xác hơn, dẫn đến sự chênh lệch giữa diện tích ghi trên sổ cũ và diện tích thực tế, dù ranh giới đất không hề thay đổi.
Luật sư Hà cho biết, người dân không thể chỉ căn cứ vào sự chênh lệch diện tích ghi trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để làm căn cứ khởi kiện tranh chấp đất đai, mà phải dựa trên việc có hay không hành vi lấn chiếm đất. Trường hợp ranh giới đất ổn định, không bị xê dịch qua thời gian thì việc diện tích đo đạc lại tăng hoặc giảm không phải là căn cứ xác định tranh chấp.
Về mặt pháp lý, Điều 175 Bộ luật Dân sự 2015 quy định ranh giới giữa các bất động sản liền kề được xác định theo thỏa thuận hoặc theo ranh giới đã tồn tại ổn định từ lâu đời; các bên có nghĩa vụ tôn trọng, không được tự ý thay đổi mốc giới. Bên cạnh đó, Điều 202 Luật Đất đai 2013 quy định tranh chấp đất đai trước hết phải được hòa giải tại UBND cấp xã nơi có đất.
“Chỉ khi người sử dụng đất xác định rõ có hành vi lấn chiếm, như di chuyển bờ tường, hàng rào hoặc mốc ranh giới, thì mới tiến hành làm đơn đề nghị UBND cấp xã hòa giải tranh chấp đất đai. Nếu sau hai lần hòa giải không thành, người dân có quyền khởi kiện theo quy định tại Điều 203 Luật Đất đai 2013, yêu cầu buộc bên vi phạm trả lại phần diện tích đất đã lấn chiếm”, luật sư Hà phân tích.
Theo Luật sư Trần Viết Hà, trong các trường hợp đất “thiếu – thừa” sau đo đạc, người dân cần bình tĩnh đối chiếu ranh giới sử dụng thực tế, tránh vội vàng khiếu kiện chỉ dựa trên con số diện tích. Chỉ khi có căn cứ rõ ràng về việc lấn chiếm đất, việc khởi kiện mới có cơ sở pháp lý và khả năng được tòa án chấp nhận.
.svg){kind=icon}
