Ký ức về năm tháng đói nghèo

Tám người con (3 trai, 5 gái) là niềm tự hào lớn nhất trong cuộc đời của vợ chồng ông Phan Lồng (87 tuổi) và bà Nguyễn Thị Hoa (75 tuổi, quê Quảng Nam, nay thuộc xã Quế Sơn Trung, TP Đà Nẵng).

Vượt qua những năm tháng nghèo khó, có thời điểm bữa cơm trắng cũng là điều xa xỉ, vợ chồng ông Lồng vẫn vững tin có học vấn mới có thể thay đổi số phận. 

Họ đã nuôi dưỡng 8 người con trưởng thành, trong đó có 6 người theo học Đại học Bách khoa, 1 người theo học Đại học Khoa học Tự nhiên và 1 người theo học Đại học Công nghệ Thông tin - Đại học Quốc gia TPHCM. 

Con trai lớn của ông tốt nghiệp Đại học Bách khoa Đà Nẵng, có 2 bằng thạc sĩ của trường Đại học Bách khoa TPHCM, 1 bằng tiến sĩ ở Thụy Điển và 1 khóa đào tạo sau tiến sĩ tại Anh.

Con trai kế tiếp tốt nghiệp Đại học Bách khoa TPHCM, sau đó lấy bằng thạc sĩ tại ngôi trường này và giành 1 bằng tiến sĩ tại Hàn Quốc, hiện là phó giáo sư.

Những người con còn lại nối gót các anh, tốt nghiệp thạc sĩ, cử nhân, kỹ sư. Riêng em út giành 2 tấm bằng thạc sĩ tại Pháp.

anh 1.jpg
Vợ chồng ông Lồng bên con cháu 

Đối với đại gia đình ông Lồng, năm tháng đã qua là một hành trình dài đầy thử thách.

Chị Phan Kiều Trinh (SN 1986, con gái thứ 5 của ông Lồng) cho hay, để nuôi được 8 người con khôn lớn, bố mẹ chị xoay sở đủ nghề. Bố chị khi thì bán thuốc Tây dạo, khi tiêm vật nuôi thuê, lúc lại vào rừng chặt củi. Mẹ chị vừa chăm sóc đàn con, vừa gánh củi xuống chợ bán, thi thoảng xin việc làm thuê, làm mướn kiếm thêm. 

Cố gắng là vậy nhưng cuộc sống gia đình vẫn khó khăn, những bữa cơm độn khoai, sắn nhiều hơn cơm trắng. Gia đình đông con sống trong căn nhà gạch cũ kỹ với những mảng tường chắp vá. 

“Năm tháng ấy, nhà tôi nghèo đến tận cùng, nghèo đến mức bữa cơm không đủ no, trẻ con lớn lên trong cơn đói và tiếng thở dài của người lớn”, chị Trinh kể.

anh 2.jpg
Ảnh kỷ niệm của đại gia đình trong đám cưới của chị Trinh 

Trong tình cảnh túng thiếu và đói nghèo ấy, bố mẹ chị vẫn khích lệ các con cố gắng học hành bởi với họ, chỉ tri thức mới giúp thay đổi cuộc đời.

Vợ chồng ông Lồng đặt tên con trai cả là “Học” như muốn gửi gắm niềm hy vọng vào tương lai. Cái tên sau này đã gắn liền với vận mệnh của cuộc đời anh, “học nữa học mãi” không chỉ để gây dựng sự nghiệp cho mình mà còn để làm tấm gương cho các em noi theo.

Lời dạy của cha

Chị Trinh kể, tuổi thơ của 8 anh chị em luôn văng vẳng câu nói của cha: “Rồi sẽ có ngày mọi thứ đổi thay và các con nhất định phải học”.

anh 3.jpg
Căn nhà cũ của gia đình chị Trinh 

“Cha tôi rất nghiêm khắc trong việc dạy con. Sáng sớm tinh mơ, cha mẹ dậy đi làm thì các con cũng phải dậy học bài. 

Nhà nghèo, một bộ sách được giữ gìn cẩn thận rồi anh học trước, em học sau. Bút, vở vì có phần thưởng của nhà trường nên cũng đủ để dùng”, chị Trinh kể.

Tiền bán củi, cha mẹ chị dành dụm đóng học cho con. Có lúc không đủ, họ phải vay mượn hoặc xin khất nợ học phí để việc học của các con không bị đứt quãng. Sau này có chính sách miễn giảm học phí cho hộ nghèo, cha chị đi xin giấy xác nhận để được hỗ trợ.

Nhớ lời dạy của cha, cả 8 anh em đều xác định “chỉ có học mới giúp ta hiểu biết và có cơ hội thay đổi số phận”.

Anh cả, anh hai đỗ vào đại học, trở thành động lực và niềm hy vọng cho các em. Mấy anh em lần lượt đưa nhau vào TPHCM học tập, có thời điểm 5 anh em sống chung trong căn phòng trọ hơn 10m2, dù chật chội nhưng không ai than vãn nửa lời. 

“Các anh tôi nghiêm khắc như cha nhưng cũng hết lòng yêu thương, chăm sóc các em. Chúng tôi nhờ thế mà nên người”, chị Trinh cười kể lại.

Hiện tại, anh em chị Trinh đều có công việc ổn định, có người là giảng viên, chuyên gia, kỹ sư IT, kỹ sư hóa chất, có người kinh doanh tự do.

Trong 8 anh em, có 2 người sống tại Pháp, 4 người sống tại TPHCM, 1 người đi về giữa Việt Nam và các nước châu Âu. Riêng người con gái thứ 6 đang sống tại Đà Nẵng cùng bố mẹ.

anh 4.jpg
Vợ chồng chị Trinh hiện sống ở TPHCM

Cuộc sống hiện tại đã đủ đầy, các con cũng xây cho cha mẹ một căn nhà khang trang ở Đà Nẵng để dưỡng già. Tuy nhiên, anh em chị Trinh vẫn có một niềm tiếc nuối khôn xiết đó là cha không còn minh mẫn để nhìn thấy sự thành đạt của các con.

Cha chị mắc bệnh Alzheimer 15 năm nay, không còn nhớ tên các con. Hiện tại, người con gái thứ 6 sống cùng để chăm sóc hàng ngày, những người con khác góp tiền để cho cha mẹ một cuộc sống đủ đầy, tiện nghi nhất có thể.

"Dẫu vậy, chúng tôi vẫn biết ơn ý chí kiên cường và quyết tâm của cha khi định hướng cho các con theo con đường học vấn từ những ngày đầu”, chị Trinh bày tỏ.

Ảnh: NVCC