Những khoảng tối mập mờ, khó quản của thị trường xăng dầu

Kinh doanh xăng dầu có nhiều hoạt động nằm trong “khoảng tối” và nếu trót lọt, sẽ đem lại siêu lợi nhuận cho doanh nghiệp (DN).

Phần nổi của tảng băng

Theo thống kê của Bộ Công Thương, hiện tại có khoảng 40 DN đầu mối kinh doanh xuất nhập khẩu xăng dầu được cấp phép, khoảng 500 DN phân phối và 16.000 cửa hàng bán lẻ. Số lượng DN đầu mối được cấp phép trong 2 năm qua tăng rất mạnh. Nếu tháng 8/2019 mới có 32 DN đầu mối thì đến tháng 3/2021 đã lên tới 40 đầu mối.

Chia sẻ với PV Tiền Phong, một chuyên gia trong ngành Công thương cho hay, có nhiều hình thức, chiêu trò thu lời phía sau việc DN được cấp phép tham gia kinh doanh xăng dầu; đơn cử như: Lợi dụng giấy phép kinh doanh, cho DN, đại lý chưa đủ điều kiện thuê kho, bồn chứa; Ký hợp đồng mua bán xăng dầu số lượng lớn để vay vốn ngân hàng rồi tận dụng thời gian trả chậm để quay vòng vốn… Còn với những DN kinh doanh xăng dầu làm xăng giả, buôn lậu, thì lãi lên tới cả ngàn tỷ đồng/năm.

Tổng giám đốc một DN xăng dầu đầu mối cho hay, bên cạnh làm xăng giả, DN trong nước bắt tay với DN nước ngoài để buôn lậu xăng dầu cũng là vấn nạn. Vụ buôn lậu xăng dầu của Công ty CP Dương Đông Hòa Phú (tỉnh Bình Thuận) trước đây cho thấy, nếu một vụ buôn lậu trót lọt, DN có thể kiếm tới cả trăm tỷ đồng chỉ riêng từ việc trốn khai báo hải quan 13.000 tấn xăng A92.

{keywords}
Các chuyên gia cho rằng, cần siết và quản lý chặt việc cấp phép kinh doanh xăng dầu Ảnh: Như Ý

Cũng theo vị lãnh đạo DN, số vụ buôn lậu xăng dầu bị cơ quan chức năng phát hiện thời gian qua, mới chỉ là “phần nổi của tảng băng chìm”. Hiện tại, có một số DN kinh doanh đầu mối quy mô nhỏ đang có hoạt động rất đáng ngờ khi liên tục đẩy thù lao, hoa hồng cho đại lý lên cao bất thường để chiếm thị phần.

Theo tính toán của vị này, như với xăng, nếu làm giả, DN sẽ trốn được 4.000 đồng/lít tiền thuế môi trường, chưa kể trốn được 42% các loại thuế, phí tương ứng với khoảng 4.000 đồng/lít. Tính chung, DN sẽ “ăn” được ít nhất 8.000 đồng tiền thuế, phí mỗi lít xăng dầu. Các DN sẽ dùng lợi thế này để tăng chiết khấu cho các đại lý lên 3.000-3.500 đồng/lít. Như vậy DN làm đúng luật sẽ “chết hết” do mức chiết khấu hiện chỉ khoảng 1.100-1.200 đồng/lít.

“Số tiền mà các DN làm giả và buôn lậu xăng dầu “chiếm đoạt” được của Nhà nước sẽ khiến ngân sách thất thu rất lớn. Chỉ một tàu nhỏ bán 10.000m3 xăng dầu trót lọt ra thị trường, DN ung dung đút túi 50 tỷ đồng”, vị này nói.

"Buôn lậu" để sống?

“Buôn lậu” để sống?

 
Theo tìm hiểu của PV Tiền Phong, các DN xăng dầu đầu mối năm 2020 nhập khẩu khoảng 8,03 triệu m3/tấn xăng dầu. Tổng nguồn cung xăng dầu cho thị trường năm 2020 là 22,8 triệu m3/tấn. Trong số 37 DN đầu mối, có tới 15 DN có tổng lượng phân giao nhập khẩu chỉ khoảng 500.000 m3/tấn. Đáng chú ý, trong số các DN được cấp phép, có 8 DN mức nhập khẩu và tổng nguồn không đạt mức cơ quan quản lý giao.

Điều khó hiểu nhất là nhiều DN mới được cấp phép trong năm 2019 và 2020 không có lượng nhập khẩu như hạn mức đăng ký và phân giao nhưng vẫn bình yên vô sự, và không hề bị cơ quan quản lý xử lý hoặc thu hồi giấy phép. Cụ thể, trong số này có các đơn vị như: Công ty TNHH Xăng dầu Hùng Hậu; Công ty Cổ phần Xăng dầu Tân Nhật Minh và Công ty TNHH Hà Anh.

“Một DN xăng dầu đầu mối với lượng phân giao rất thấp mà cả năm không bán nổi 5.000 m3/tấn xăng dầu thì thật sự khó hiểu. Với 10 cửa hàng và 40 đại lý để có đủ điều kiện cấp phép xăng dầu, ít nhất mỗi cửa hàng phải bán được 50m3/ tháng hoặc 500-600 m3/tấn/năm mới đủ hòa vốn. Muốn có lợi nhuận, lượng bán ra phải cao hơn nhiều mức này. Tính chung một đầu mối phải nhập tối thiểu hơn 25.000m3/tấn/năm mới đủ nguồn thu để hoạt động. Chỉ có buôn lậu xăng dầu hoặc dùng giấy phép làm việc gì khác mới có nguồn giúp DN “sống” như vậy”, một đại diện Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam phân tích.

“Chỉ cần cơ quan quản lý kiểm soát chặt quy định mức phân giao và kiểm soát những DN có lượng phân giao dưới 25.000m3/tấn/năm là cũng ra nhiều chuyện hay. Khi đó cũng sẽ kiểm soát được việc người cấp giấy phép kinh doanh xăng dầu có làm đúng quy định trong Nghị định 83 hay không”, một thành viên HĐQT của DN xăng dầu đầu mối lớn đề nghị không nêu tên nói với PV Tiền Phong.

Thông tin từ Bộ Công Thương, đoàn kiểm tra của bộ đã phối hợp với nhiều đơn vị chức năng như công an, quản lý thị trường, tài chính thực hiện kiểm tra, hậu kiểm đối với khoảng 10 DN kinh doanh xăng dầu từ trước Tết Nguyên đán.

Một quan chức Bộ Công Thương cho biết, các DN xăng dầu bị kiểm tra đợt này nằm trên phạm vi cả nước, nhưng tập trung nhiều nhất ở khu vực phía Nam.

Theo vị này, các đơn vị sẽ có báo cáo lãnh đạo bộ xem xét, quyết định hướng xử lý với những doanh nghiệp có vi phạm bị phát hiện. Dự kiến có 4-5 DN sẽ bị rút giấy phép, trong đó có cả những DN đã được cấp phép rất lâu và chủ yếu là DN tư nhân. “Mặc dù sẽ chịu sức ép trong quá trình làm nhưng quan điểm của chúng tôi là phải làm nghiêm”, vị này cho hay.

Cần siết cấp phép, quản lý xăng dầu

Trao đổi với PV Tiền Phong, một chuyên gia ngành xăng dầu cho rằng, các quy định về quản lý xăng dầu hiện nay đã khá đầy đủ. Tuy nhiên, việc cấp phép ồ ạt trong thời gian ngắn đồng thời không có chế tài thanh, kiểm tra thường xuyên, liên tục. Đây là lỗ hổng rất lớn để một số DN xăng dầu đầu mối trục lợi. Nghị định 83 về kinh doanh xăng dầu có quy định DN có 40 đại lý, 10 cửa hàng sở hữu và đồng sở hữu là đủ điều kiện trở thành DN đầu mối. Vấn đề là phải kiểm tra xem DN đạt đủ quy định chưa. “Việc cấp phép dễ dàng, nể nang trong cấp phép cũng như trong thanh, kiểm tra là yếu tố thúc đẩy DN chạy giấy phép kinh doanh xăng dầu để sau đó làm ăn bất chính”, vị này cho hay.

(Theo Tiền Phong)

tin nổi bật

Hai cú dập liên tiếp, chưa kịp hồi sức đã trọng thương

Nhiều doanh nghiệp vận tải hàng hóa, vận tải hành khách trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên - Huế đang rơi vào thế “tiến thoái lưỡng nan”. Dịch bệnh chưa qua thì giá xăng tăng mạnh, 2 cú dập khiến DN khốn đốn vì chưa kịp hồi sức đã trọng thương

Hàng điện máy đầy bẫy công nghệ

Nhiều sản phẩm điện máy, điện lạnh hiện nay được tích hợp công nghệ nhằm tăng tính năng nhưng nếu người tiêu dùng không biết sử dụng thì lợi bất cập hại.

Quán bia hơi Hà Nội 'hốt bạc' ngày nắng nóng

Thời tiết nắng nóng đã đẩy doanh số và thu nhập của các quán bia hơi ở Hà Nội tăng gấp 3-4 lần.

Ông lão bán vé số trúng độc đắc, bỗng dưng có 2,7 tỷ đồng và cái kết về quê chăn vịt

Ăn chơi trác táng và tiêu tiền không biết xót nên chẳng mấy chốc ông S đã tiêu hết gần tỷ đồng. Lúc này, nhiều bác cán bộ hưu trí trong ấp thương tình khuyên bảo nhưng ông không nghe.

Ngân hàng đại hạ giá khoản nợ hơn 800 tỷ của ông chủ sân golf Đầm Vạc

Ngân hàng TNHH MTV Đại Dương (OceanBank) vừa tiếp tục thông báo bán đấu giá khoản nợ hơn 800 tỷ đồng của Công ty cổ phần Xây dựng và Phát triển Đô thị, ông chủ của Dự án đầu tư xây dựng sân golf Đầm Vạc...

Loạt dự án đang thế chấp bị ngân hàng rao bán

Grand Sentosa; Tricon Tower; PV Gas Tower; Dự án sân golf, biệt thự Đầm Vạc… là những dự án bất động sản được thế chấp cho các khoản nợ đang bị ngân hàng rao bán.

Vào mùa nóng, thợ sửa máy lạnh kiếm 100 triệu/tháng

Thời tiết oi bức tại TP.HCM đang khiến nhu cầu sửa máy lạnh tăng cao. Thu nhập của thợ trong lúc cao điểm có thể lên đến 100 triệu đồng/tháng.

Nước mắm Việt xuất ra toàn cầu như Tây đi bán rượu vang

Xuất khẩu nước mắm còn nhiều tiềm năng, thậm chí có thể phát triển được như ngành rượu vang trên thế giới. Tuy nhiên, Thứ trưởng NN-PTNT Phùng Đức Tiến cho rằng, trước hết phải bỏ tư duy cá ươn, cá không bán tươi... mới đem làm nước mắm.

Độc đáo mô hình nuôi cua biển trong hộp nhựa ở Ninh Bình

Trong khi mô hình nuôi cua biển trong nhà còn khá mới lạ ở Việt Nam thì tại Ninh Bình đã xuất hiện những mô hình nuôi cua biển trong nhà, trong hộp nhựa mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Chuyên gia chỉ loạt bất cập, đề xuất nên bỏ quỹ bình ổn giá xăng dầu

Nêu quan điểm thẳng thắn, PGS. TS. Phạm Thế Anh, Kinh tế trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) cho rằng quỹ này "nên được bỏ, giải phóng nguồn lực cho xã hội".

Loại quả siêu thực phẩm tràn chợ Hà Nội, giá siêu rẻ vẫn ế

Nhiều loại quả được coi là siêu thực phẩm, nhưng những ngày này lại chất đống trên vỉa hè, bán tràn ngập chợ Hà Nội với giá siêu rẻ, chỉ vài nghìn đồng mỗi cân vẫn ế.

Dầu ăn làm nhiên liệu cho ô tô được không - chi phí thế nào?

Đúng là chúng ta có thể sử dụng dầu ăn thay thế cho dầu diesel để làm nhiên liệu cho động cơ nhưng khi đó,động cơ của xe phải được tinh chỉnh một cách phù hợp.

Ghẹ đỏ giá rẻ giật mình 'đổ bộ' chợ, cửa hàng hải sản

Trong lúc giá ghẹ xanh đang giữ mức giá từ 500.000 - 750.000 đồng/kg thì ghẹ đỏ giá chỉ từ 160.000 đồng/kg.

Giá lên đỉnh, thu tiền nhiều nhất lịch sử: Món hàng Việt gặp thời trên đất Mỹ

Tăng trưởng đột biến ở tất cả các thị trường, giá bán sang Mỹ lập đỉnh, xuất khẩu cá tra dự báo đạt 2,6 tỷ USD năm 2022 - mức cao nhất trong lịch sử.

Bộ Tài chính nêu lý do không giảm thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng

Bộ Tài chính cho biết, xăng là nhiên liệu gốc hóa thạch, không tái tạo, cần phải sử dụng tiết kiệm nên theo thông lệ quốc tế luôn thuộc đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt.