Những lý do ông Trump 'khó có thể bị phế truất'

Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi vừa hướng dẫn Ủy ban Tư pháp soạn các điều khoản luận tội chống lại Tổng thống Donald Trump vì gây sức ép để Ukraina điều tra về một đối thủ chính trị.

Điều gì xảy ra tiếp theo và tại sao ông Trump gần như không thể bị phế truất được hãng tin Reuters lý giải:

{keywords}
Ảnh: Reuters

Vì sao luận tội?

Những người sáng lập nước Mỹ lo các tổng thống lạm dụng quyền lực, nên họ đưa vào Hiến pháp một tiến trình phế truất một tổng thống. Theo Hiến pháp, tổng thống có thể phải rời khỏi vị trí vì "mưu phản, hối lộ hoặc các tội nặng nhẹ khác".

Cựu Tổng thống Gerald Ford từng có câu nói nổi tiếng: "Vi phạm có thể bị luận tội là những gì mà đa số tại Hạ viện coi là như vậy tại một thời điểm nhất định trong lịch sử".

Chưa từng có tổng thống Mỹ nào bị phế truất do bị luận tội trực tiếp. Richard Nixon đã từ chức trước khi có thể bị phế truất, còn Andrew Johnson và Bill Clinton bị Hạ viện luận tội nhưng không bị Thượng viện kết tội.

Cách thức luận tội

Luận tội bắt đầu ở Hạ viện bằng các buổi điều trần và bỏ phiếu về việc liệu có đưa ra các tội danh chống lại tổng thống hay không, bằng cách thông qua một nghị quyết luận tội hoặc "các điều khoản luận tội".

Hiến pháp cho phép các lãnh đạo Hạ viện có quyền rộng rãi trong việc quyết định cách thức tiến hành các thủ tục luận tội.

Ủy ban Tình báo đã tiến hành một cuộc điều tra xem ông Trump có lạm dụng quyền lực khi thúc ép Ukraina mở các cuộc điều tra mang lại lợi ích chính trị cho ông hay không. Cơ quan này tổ chức nhiều cuộc điều trần và chứng thực cả trong phòng kín và công khai qua sóng truyền hình, sau đó đưa ra một báo cáo bằng chứng chính thức.

Ủy ban Tư pháp sẽ sử dụng báo cáo đó để cân nhắc các cáo buộc chính thức, tạo cơ sở cho một cuộc bỏ phiếu luận tội trước toàn thể Hạ viện vào cuối tháng 12.

Nếu Hạ viện thông qua các điều khoản luận tội, một phiên xử sẽ được mở ở Thượng viện. Các thành viên Hạ viện đóng vai trò là công tố viên; các thượng nghị sĩ (Thượng viện) là hội thẩm; Chánh án Tòa tối cao Mỹ là chủ tọa. Về lịch sử, Tổng thống được phép cho các luật sư bảo vệ triệu tập nhân chứng và yêu cầu tài liệu.

Thượng viện được từ chối mở phiên xử?

Hiện đang có tranh luận về việc liệu Hiến pháp có bắt buộc Thượng viện phải mở phiên xử hay không. Tuy nhiên, các quy định của cơ quan này đòi hỏi một phiên tòa, và lãnh đạo đa số Mitch McConnell đã tuyên bố ông sẽ cho phép một phiên xử diễn ra.

Phe Cộng hòa có thể tìm cách sửa chữa các quy định đó, nhưng một động thái như vậy mang tính rủi ro chính trị rất cao, nên được xem là không thể.

Vẫn mở phiên xử nhưng kết thúc sớm?

Trước khi kết thúc phiên tòa, quy định của Thượng viện cho phép các thành viên nộp đơn kiến nghị bác bỏ các cáo buộc chống lại Tổng thống. Nếu một đơn kiến nghị như vậy được đa số chấp thuận, các thủ tục luận tội tổng thống chấm dứt.

Đa số tại Quốc hội

Phe Dân chủ kiểm soát Hạ viện Mỹ, cơ quan gồm 431 thành viên với 233 là người của đảng này. Do vậy, đảng Dân chủ có thể luận tội Tổng thống Trump của phe Cộng hòa mà không cần một nghị sĩ Cộng hòa nào ủng hộ.

Năm 1998, khi các thành viên Cộng hòa nắm đa số tại Hạ viện, cơ quan này đã bỏ phiếu nhất trí luận tội Bill Clinton, tổng thống thuộc đảng Dân chủ.

Thượng viện hiện có 53 thành viên Cộng hòa, 45 thành viên Dân chủ và 2 thành viên độc lập nhưng thường đứng về phía Dân chủ.

Kết án và phế truất Tổng thống cần phải có đa số 2/3 nhất trí và điều này gần như là không thể. Nếu tất cả 100 thành viên Thượng viện bỏ phiếu, cần ít nhất 20 thượng nghị sĩ Cộng hòa cùng toàn bộ các thượng nghị sĩ Dân chủ cùng 2 thượng nghị sĩ độc lập (tổng cộng 67 người) sẽ phải bỏ phiếu chống lại ông.

Ai lên làm Tổng thống nếu ông Trump bị phế truất?

Trong trường hợp Thượng viện kết tội Trump, Phó Tổng thống Mike Pence sẽ lên thay ông cho đến hết nhiệm kỳ, kết thúc vào ngày 20/1/2021.

Thanh Hảo

tin nổi bật

NATO sẽ thay đổi như thế nào sau khi Thụy Điển, Phần Lan gia nhập?

Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg hôm 5/7 thông báo khởi động quá trình phê chuẩn Thụy Điển và Phần Lan trở thành thành viên của liên minh.

Quốc gia nào đang nắm quyền kiểm soát Bắc Cực?

Vùng đất lạnh lẽo ở phương Bắc đang được coi là một "con đường tơ lụa" mới và không một quốc gia nào muốn từ bỏ quyền kiểm soát của mình tại Bắc Cực.

Lỗ hổng chiến lược của các nước lớn nhìn từ chiến sự Nga-Ukraine

Cựu trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ phụ trách vấn đề an ninh quốc tế mới đây đã đưa ra nhận định về những vấn đề trong chiến lược của các cường quốc như Mỹ, Nga, Trung Quốc từ cuộc chiến ở Ukraine.

Mỹ có còn là nền kinh tế số 1 thế giới sau xung đột Nga - Ukraine?

Khi các đối tác lâu năm của Mỹ như Ảrập Xêút và Israel cân nhắc việc sử dụng đồng Nhân dân tệ nhiều hơn, điều đó dường như ám chỉ ngay cả các đồng minh của Washington cũng sẽ để ngỏ mọi lựa chọn.

NATO và mối lo về khu vực cận kề Nga ở Đông Âu

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) ngày càng lo lắng cho an nguy của các nước thành viên ở Đông Âu, khu vực cận kề Nga trước các mối đe dọa đang gia tăng.

Ấn Độ - Ẩn số lớn với phương Tây trong cuộc đối đầu với Nga

Phương Tây muốn Ấn Độ là đối tác chiến lược, trong khi Nga coi nước này là đồng minh kinh tế. Bất chấp sự lôi kéo của Mỹ và các đồng minh trong cuộc đối đầu với Nga, Ấn Độ vẫn nhất quyết không chọn bên.

Nguồn gốc cuộc khủng hoảng năng lượng ở châu Á

Giá nhiên liệu tăng khiến một loạt quốc gia ở châu Á phải đối mặt với cuộc khủng hoảng năng lượng tồi tệ nhất trong nhiều năm giữa lúc phải vật lộn với tình trạng chi phí sinh hoạt tăng nhanh.

Những điểm đáng chú ý trong luật kiểm soát súng đạn mới được Mỹ ban hành

Tổng thống Biden mới đây đã ký ban hành dự luật kiểm soát súng đạn, nhằm giải quyết các lỗ hổng đã tồn tại hơn 30 năm trong hệ thống quản lý và kiểm soát sở hữu vũ khí tại Mỹ.

Vì sao Trung Đông không đứng về phía Mỹ trong xung đột Nga - Ukraine?

Mỹ muốn Ảrập Xêút bơm thêm dầu ra thị trường và Các tiểu vương quốc Ảrập thống nhất (UAE) ngưng che giấu các tài sản cũng như siêu du thuyền của các nhà tài phiệt Nga, nhưng đều không được đáp ứng.

Lý do Trung Quốc lo ngại hệ thống Starlink của Elon Musk tại Ukraine

Việc hệ thống Starlink của Elon Musk chứng minh được hiệu quả trong cuộc xung đột Ukraine khiến Trung Quốc không hài lòng khi cho rằng đây là một phần trong kế hoạch phát triển "quân sự không gian" của Mỹ.

Cạnh tranh Mỹ-Trung, xung đột Nga-Ukraine sẽ hâm nóng Đối thoại Shangri-La?

Hội nghị thượng đỉnh an ninh hàng đầu châu Á diễn ra ở Singapore tuần này dự kiến sẽ bàn về nhiều vấn đề thu hút sự chú ý của toàn thế giới, trong đó có cạnh tranh địa chính trị Mỹ - Trung và cuộc xung đột Nga - Ukraine.

Bài toán khó của Ukraine: rút lui hay quyết giữ một thành phố 'chết'

Tình thế tại thành phố Sievierodonetsk giống như câu hỏi mà Ukraine phải tự trả lời từ khi cuộc xung đột nổ ra, họ muốn tránh thương vong ngắn hạn hay sẵn sàng đánh đổi.

Lệnh cấm vận dầu Nga của EU có thực sự hiệu quả?

Quyết định cấm vận dầu Nga của EU dựa trên một tính toán đơn giản: Các nước EU không nhập khẩu dầu khí sẽ làm giảm một nửa lợi nhuận của Nga. Song, lệnh cấm này có thực sự hiệu quả?

Hy vọng của Ukraine sau hơn 100 ngày giao tranh với Nga

Sau hơn 100 ngày giao tranh, Ukraine đang cố gắng chống chọi với hỏa lực áp đảo của Nga ở mặt trận phía đông đủ lâu để vũ khí phương Tây kịp đến và có thể tạo cho họ lợi thế cần thiết.

Viễn cảnh Mỹ mong muốn khi chiến sự Ukraine kết thúc

Chính phủ Mỹ vẫn đang thể hiện sự ủng hộ và cung cấp khí tài quân sự cho Kiev trong cuộc xung đột với Moscow. Nhưng viễn cảnh kết thúc ra sao mới làm cho chính quyền của Tổng thống Biden chấp nhận?