Những phút cuối cùng của nhà cách mạng Che Guavara

Ngày 8/10/1967, nhà cách mạng Che Guevara cùng một số đồng đội bị lính biệt kích Bolivia dưới quyền Đại úy Prado Salmon bắt ở vùng núi Yuro.

Mờ sáng 9/10, Đại uý Prado nhận được bức điện với quyết định của Tổng thống Bolivia-Barrientos yêu cầu xử tử những người bị bắt, nhưng phải chờ Đại tá Joaquin Zenteno Anaya lát nữa đến bằng trực thăng.

Trong lúc chờ đợi, một thầy giáo đem đến cho Che một ít súp, một người lính rửa sạch vết thương cho Che, một người linh mục cũng vội đến song không có việc gì làm vì Che từ chối xưng tội. Ba người này ngẫu nhiên trở thành những người chứng kiến cảnh tượng lịch sử đã biến người chiến sĩ bị hành quyết trở thành biểu tượng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng.

{keywords}
Nhà cách mạng Che Guevara

Trước khi hành quyết, người ta chụp cho Che ba tấm ảnh bằng chiếc máy Pentax của nhân viên CIA Felix Rodriguez mà mãi mấy chục năm sau mới được công bố. Che không nhìn vào máy ảnh. Đôi tay bị còng, đặt trên bụng. Mái tóc dài cột chặt về phía sau, chiếc áo sơ mi bị dứt hết cúc. Nhà cầm quyền cố tình trình bày hình ảnh Che như một kẻ tội phạm.

Họ cũng cố tình kéo dài sự việc. Du kích Simeon Cuba cùng một chiến sĩ khác là Chang bị bắn trước. Trung sĩ Mario Teran tình nguyện nhận thi hành bản án. Nhưng khi bước vào căn phòng, y lại co rúm người vì sợ hãi. Che ngồi trên nền nhà, lưng dựa vào tường, nhìn viên trung sĩ đang run rẩy và giục: “Bắn đi, đồ hèn, mày sắp giết một con người”.

Teran lùi lại, nhắm mắt và bóp cò. Một loạt, loạt thứ hai, rồi một tên lính khác bắn bồi thêm một phát. Lúc đó là 13h10 ngày 9/10/1967.

Trong đêm hôm ấy, thi thể Che được bọc trong tấm vải nhựa và buộc vào càng máy bay trực thăng rồi đưa về thị trấn Vallegrande. Trong nhà tắm của bệnh viện, các y tá lau sạch thi hài và tỉa bớt tóc cho Che để ông trông tề chỉnh hơn, tiêm phoóc-môn để giữ xác được lâu hơn. Dân chúng xếp hàng lặng lẽ đi qua linh cữu con người được họ gọi là Thánh Ernesto mà suốt 3 thập niên sau đó họ luôn đến nhà tắm đặt hoa kỉ niệm.

Đồ dùng cá nhân của người anh hùng được chia chác như chiến lợi phẩm. Đại tá Zenteno Anaya giữ khẩu ga-răng. Nhân viên CIA Felix Rodriguez được cái túi đựng thuốc lá và chiếc đồng hồ Rolex mà Chính phủ Cuba đã tặng ông. Chiếc Rolex thứ hai – vốn là của một đồng đội tử thương nhờ Che gửi về Cuba cho thân nhân - bị Trung tá Andres Selich giữ. Kẻ trực tiếp sát hại Che, Trung sĩ Mario Teran được nhận cái tẩu thuốc còn lại.

Ngày 10/10, Đại tá Zenteno Anaya tổ chức một cuộc họp báo vội vã để loan tin về cái chết của Che ra khắp thế giới. Các phóng viên được thông báo và cho phép chụp những bức hình cuối cùng. Toàn bộ cuốn nhật kí của Che cũng được chụp.

Vài tuần sau, Chính phủ Bolivia bán bản gốc cuốn nhật kí này cho các nhà xuất bản. Một bản vi phim nhật kí được Bộ trưởng Nội vụ Antonio Arguedas gửi sang Cuba, góp phần đưa Che trở thành một nhân vật sử thi mà thế hệ trẻ trên khắp thế giới ngưỡng mộ.

Cũng trong ngày 10/10, em trai Che – luật sư Roberto Guevara đến Vallegrande để đòi di hài anh trai. Ông được trả lời là thi hài Che đã bị thiêu. Suốt nhiều năm, thế giới cũng tin điều này. Mãi đến cuối năm 1995, sự thật mới được phơi bầy.

Do ngày ấy không tìm đâu ra một cái lò hoả thiêu, người ta đã quyết định bí mật an táng Che tại một khu mộ tập thể, riêng hai bàn tay bị cắt bỏ rồi bảo quản trong lọ. Sau này, Bộ trưởng Nội vụ Arguedas đánh cắp hai bàn tay này rồi gửi sang Cuba, cùng với bản vi phim nhật kí nói trên.

Đêm 18/10, một triệu người dân Cuba có mặt tại Quảng trường Cách mạng để tưởng niệm Người du kích anh hùng. Trong khung cảnh hoành tráng, với cảm xúc mãnh liệt, nhà lãnh tụ Cuba Fidel đã bày tỏ lòng kính trọng và nói lời tiễn biệt người đồng chí, người bạn chiến đấu của ông.

Hàng triệu, hàng triệu trái tim Cuba như dừng nhịp khi ông Fidel thống thiết: “… Che của chúng ta là một Con Người được viết hoa, một Con Người mà ngay kẻ thù cũng phải kính nể. Sự hi sinh của Che sẽ giống như một hạt mầm mà từ đó sẽ nảy nở ra nhiều người thi đua với Che, quyết tâm noi gương Che. Nếu chúng ta muốn nói chúng ta muốn các thế hệ tương lai sẽ như thế nào, chúng ta sẽ nói rằng: Giống như Che”.

“Nếu chúng ta muốn con cái chúng ta khôn lớn thành người như thế nào, chúng ta sẽ nói, với tất cả khối óc và trái tim cách mạng, rằng: Giống như Che”, ông Fidel phát biểu thêm.

Ngày 12/7/1997, di hài Che trở về Cuba trong một nghi lễ mang bầu không khí gia đình, được những người cùng Che chiến thắng trong Cách mạng 1959 tổ chức long trọng. Tháng 10 năm đó, trước giỗ lần thứ 30 của Che, một bức tượng khổng lồ tạc hình Che đang sải bước tiến về phía trước, khẩu súng sẵn sàng trong tay phải, cánh tay trái bị thương treo trong băng... được dựng tại thành phố Santa Clara, thành phố Cuba đầu tiên mà Che biết.

Phong trào du kích hầu như đã được định mệnh sắp đặt để thất bại tại Bolivia. Lực lượng du kích đã không gặp may do phải đối đầu với một lực lượng quân sự mạnh được bên ngoài hậu thuẫn. Tương quan lực lượng không tương xứng đến mức gần như không thể tránh khỏi thất bại ngay từ đầu. Nhưng chính vì thế mà Che và đồng đội đã trở thành huyền thoại. Cuộc đấu tranh của họ là biểu tượng cho tất cả các cuộc đấu tranh cao cả mà nhân loại đã chứng kiến.

Nguyên Phong

Nhan sắc “đại mỹ nhân” trong bộ máy chính quyền của ông Trump

Nhan sắc “đại mỹ nhân” trong bộ máy chính quyền của ông Trump

Hope Hicks, một trong những cố vấn thân tín nhất của Tổng thống Mỹ Donald Trump, từng là người mẫu.

Trận đánh cuối cùng của nhà cách mạng Che Guevara

Trận đánh cuối cùng của nhà cách mạng Che Guevara

Nhà cách mạng Argentina Ernesto Guevara (1928-1967) - thường được biết đến với cái tên Che, là đồng chí, bạn chiến đấu của Lãnh tụ Cuba Fidel Castro.

tin nổi bật

Tổng thống Putin chơi khúc côn cầu, phủ nhận tin đồn về sức khỏe

Điện Kremlin cho biết Tổng thống Putin vẫn chơi khúc côn cầu vào cuối tuần, bác bỏ mọi tin đồn về sức khỏe của nhà lãnh đạo Nga.

Triều Tiên bổ nhiệm nữ ngoại trưởng mới

Truyền thông quốc gia Triều Tiên đưa tin, Bình Nhưỡng vừa bổ nhiệm một nhà đàm phán hạt nhân chủ chốt và cũng là trợ lý thân cận của nhà lãnh đạo Kim Jong Un làm tân ngoại trưởng nước này.

Biểu cảm của hoàng tử Louis thu hút mọi ánh nhìn

Hoàng tử Anh Louis đã thu hút sự chú ý của công chúng trong màn trình diễn bay qua khán đài nhân Đại lễ Bạch kim của Nữ hoàng Anh khi lần lượt vẫy tay, nhăn mặt và bịt tai khi máy bay bay vút trên không.

Những gia đình Hoàng gia giàu nhất thế giới năm 2022

Nữ hoàng Elizabeth hiện là nhân vật hoàng gia nổi tiếng nhất thế giới, nhưng Hoàng gia Anh Quốc chỉ có thể đứng cuối cùng trong danh sách những gia đình hoàng tộc giàu có nhất toàn cầu trong năm 2022.

Thân thế đặc biệt của chỉ huy lính dù Nga thiệt mạng tại Ukraine

Đại úy Adam Khamkhoyev, 30 tuổi, là chỉ huy lính dù Nga thiệt mạng tại Ukraine hồi cuối tuần trước. Vị đại úy này là cháu trai của Thứ trưởng Quốc phòng Nga Yunus-Bek Yevkurov.

Tổng thống UAE Sheikh Khalifa bin Zayed Al Nahyan qua đời

Sheikh Khalifa bin Zayed Al Nahyan, Tổng thống Các Tiểu vương quốc Ảrập thống nhất (UAE), người có các chính sách hiện đại hóa giúp biến đất nước của ông thành một cường quốc trong khu vực, vừa qua đời ở tuổi 73.

Sức hút tự nhiên của cô út tài giỏi nhà Thaksin

Con gái út của cựu Thủ tướng Thái Lan Thaksin Shinawatra được cho là sẽ trở thành ứng cử viên thủ tướng của đảng Pheu Thai trong cuộc tổng tuyển cử tiếp theo.

'Cô út' nhà Thaksin bỗng chốc thành ngôi sao trên chính trường Thái Lan

Paetongtarn Shinawatra, con gái út của cựu Thủ tướng Thái Lan Thaksin Shinawatra, hôm qua (24/4) đã trở thành ngôi sao trong cuộc họp của đảng Pheu Thai.

Ukraine tuyên bố bắt giữ 'đồng minh' của ông Putin

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky thông báo, Kiev vừa bắt giữ Viktor Medvedchuk, một nhà tài phiệt kiêm chính trị gia thân Nga ở nước này, trong một "chiến dịch đặc biệt".

Vị nguyên soái Liên Xô “có duyên” với mặt trận phía bắc

Đó là nguyên soái Leonid Aleksandrovich Govorov, vị tướng pháo binh hàng đầu của Hồng quân Liên Xô.

Tòa án tối cao Mỹ có nữ thẩm phán da màu đầu tiên trong lịch sử

Thượng viện Mỹ tối ngày 7/4 đã có quyết định lịch sử khi bỏ phiếu phê chuẩn bà Ketanji Brown Jackson làm nữ thẩm phán da màu đầu tiên của Tòa án Tối cao nước này.

Tay súng bắn tỉa nữ trở thành biểu tượng của Ukraine

Một nữ lính bắn tỉa Ukraine, bí danh là "Charcoal" đã trở thành anh hùng quốc gia.

Chân dung những người tình nguyện cầm súng bảo vệ Ukraine

Hàng nghìn người Ukraine không phải quân nhân chuyên nghiệp, thậm chí có cả người đến từ nước ngoài, đã tình nguyện tham gia các lực lượng vũ trang để bảo vệ đất nước của họ.

Chân dung vị tướng Liên Xô giống nguyên soái tài năng Zhukov

Đó là lời nhận xét của Nguyên soái A. M. Vasilevsky về Ivan Stepanovich Konev (1897-1973), một trong những tướng lĩnh giỏi nhất của Liên Xô trong Thế chiến Hai.

Hình ảnh Tổng thống Ukraine trong thời chiến

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky được tin đang đối mặt với thách thức lớn nhất kể từ khi lên nắm quyền, do chiến dịch tấn công quân sự của Nga tạo ra.