Khép lại "hành trình đỏ" theo dấu chân Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong khuôn khổ “Hành trình hữu nghị Việt - Trung”, đoàn báo chí Việt Nam đã dừng chân tại Đại học Trung Sơn (Quảng Đông, Trung Quốc).
Các phóng viên và học giả Việt Nam, Trung Quốc đã cùng nhau trao đổi, chia sẻ nhiều câu chuyện vun đắp tình hữu nghị Việt - Trung.
Mở rộng không gian giao lưu thanh niên
Bà Hoàng Diễm - Phó trưởng ban thường trực Ban Tuyên giáo Đảng ủy Đại học Trung Sơn - nhắc lại rằng cách đây hơn 1 thế kỷ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đích thân sắp xếp cho 8 thanh niên Việt Nam sang theo học tại Trường Trung học và Tiểu học thuộc Đại học Quảng Đông, tiền thân của Đại học Trung Sơn.
“Câu chuyện 'gieo mầm hữu nghị' ấy đến nay vẫn là ký ức chung, được hai bên trân trọng giữ gìn”, bà Hoàng Diễm nhấn mạnh.
Bà Hoàng Diễm - Phó trưởng ban thường trực Ban Tuyên giáo Đảng ủy Đại học Trung Sơn
Bà cho biết Đại học Trung Sơn luôn coi trọng giao lưu và hợp tác với Việt Nam. Ngay từ những năm 1950, nhà trường đã bắt đầu tiếp nhận lưu học sinh Việt Nam, đào tạo cho Việt Nam nhiều thế hệ nhân tài ưu tú, thông thạo ngôn ngữ hai nước, am hiểu sâu sắc văn hóa của nhau. Ngày nay, họ đang trở thành lực lượng nòng cốt thúc đẩy giao lưu hữu nghị Trung - Việt.
Trong nhiều năm qua, Học viện Quan hệ quốc tế, Viện Nghiên cứu Đông Nam Á và các đơn vị liên quan của trường đã không ngừng đào sâu nghiên cứu về quan hệ Trung - Việt, đạt được nhiều thành quả phong phú trong các lĩnh vực như lịch sử, văn hoá, quan hệ song phương.
Theo bà Hoàng Diễm, truyền thông là cây cầu nối vượt qua biên giới, học giả là sứ giả của sự giao thoa văn minh, còn thanh niên là hy vọng kế thừa tình hữu nghị. Giao lưu nhân văn là con đường căn bản để tăng cường lòng tin và tạo dựng đồng thuận.
Trong thời gian tới, Đại học Trung Sơn sẵn sàng tiếp tục làm sâu sắc hơn nữa sự hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu của Việt Nam; đồng thời phối hợp với các cơ quan truyền thông chủ lực trong nước và các trường đại học, cùng nhau mở rộng không gian giao lưu thanh niên.
“Chúng tôi mong rằng thông qua hoạt động lần này sẽ có thêm nhiều thanh niên Trung Quốc và Việt Nam thấu hiểu, gắn bó hơn với nhau”, bà Hoàng Diễm nói.
Đào tạo nhiều gương mặt ưu tú của Việt Nam
Ông Phòng Vĩnh Phu - nghiên cứu viên cao cấp, Trung tâm Đông Nam Á, Đại học Trung Sơn - cho hay trường đã có nhiều đóng góp đặc biệt vào việc đào tạo nhân tài cho Việt Nam và giao lưu hữu nghị giữa hai nước.
Ông dẫn chứng trường hợp của GS. Lương Duy Thứ (1935-2014). GS. Lương Duy Thứ là sinh viên khoa Tiếng Trung khóa năm 1955 và là một trong những lưu học sinh Việt Nam đầu tiên nhận học bổng của Chính phủ Trung Quốc (được cử sang Trung Quốc) sau khi Hiệp định Geneva được ký kết.
Ông Phòng Vĩnh Phu - nghiên cứu viên cao cấp, Trung tâm Đông Nam Á, Đại học Trung Sơn
Sau khi tốt nghiệp và trở về Việt Nam năm 1955, GS. Lương Duy Thứ làm giảng viên dạy tiếng Trung tại một số trường đại học ở Việt Nam. Trước khi nghỉ hưu, ông là giáo sư Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn - Đại học Quốc gia TPHCM. Ông đã cống hiến cả cuộc đời mình cho việc quảng bá văn hóa Trung Hoa và có những đóng góp xuất sắc cho giao lưu Việt Nam - Trung Quốc.
GS. Lương Duy Thứ còn là ngọn cờ đầu của ngành văn học Hoa ngữ tại Việt Nam, là cây đại thụ trong nghiên cứu học thuật về nhà văn Lỗ Tấn, chuyên gia trong nhóm biên soạn sách giáo khoa của Bộ GD-ĐT Việt Nam.
Là một trong những sinh viên đầu tiên của Đại học Bắc Kinh học tiếng Việt năm 1962, ông Phòng Vĩnh Phu nói tiếng Việt rất thông thạo. Mỗi ngày, ông vẫn dành hơn 1 tiếng để theo dõi thời sự Việt Nam và bày tỏ rất ấn tượng với mục tiêu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của Việt Nam do Tổng Bí thư Tô Lâm phát động.
Ông đã đến Việt Nam hơn 30 lần, qua rất nhiều tỉnh, thành phố từ Lạng Sơn đến Phú Quốc. Năm 2012, ông đã đến Nghệ An để thăm nhà Bác Hồ.
Theo ông Phòng Vĩnh Phu, Đại học Trung Sơn cũng là nơi đào tạo nhiều cán bộ, lãnh đạo một số bộ, ngành của Việt Nam.
Hàng trăm học viên cao học tốt nghiệp tại Đại học Trung Sơn đã trở về nước tham gia giảng dạy, nghiên cứu, góp phần quan trọng thúc đẩy giao lưu văn hóa và hợp tác song phương. Trong đó phải kể đến hai gương mặt ưu tú là TS. Hà Lê Kim Anh và TS. Hồ Minh Quang, cùng được học bổng tại trường.
TS. Hà Lê Kim Anh đã được bổ nhiệm làm Phó hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại ngữ thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội. Còn TS. Hồ Minh Quang giảng dạy tiếng Trung, có nhiều thành tích nổi trội tại Việt Nam.
Nhiều sĩ quan ưu tú trong quân đội Việt Nam cũng từng được đào tạo tại Đại học Trung Sơn, trong đó có ông Đỗ Trọng Dương. Ông Dương tốt nghiệp thạc sĩ ngành Lịch sử năm 2004 (học bổng của Chính phủ Trung Quốc), sau đó được nhận học bổng của trường và học tiếp chương trình nghiên cứu sinh tiến sĩ, tốt nghiệp năm 2007. Ông Dương từng là Phó giám đốc Viện Khoa học quân sự Việt Nam và hiện là Tùy viên Quân sự tại Đại sứ quán Việt Nam ở Trung Quốc.
Chương trình giao lưu giữa các phóng viên và học giả Việt Nam, Trung Quốc tham gia “Hành trình hữu nghị Việt - Trung” tại Đại học Trung Sơn
Bà Mạnh Lâm - Trưởng khoa Tiếng Việt, Học viện Đông Nam Á, Đại học Ngoại ngữ Ngoại thương Quảng Đông - cho biết Khoa Tiếng Việt của trường được thành lập năm 1970. Từ năm 1983, khoa đào tạo theo khoá 5 năm, trong đó năm thứ nhất học tiếng Trung và tiếng Anh, từ năm thứ 2 đến năm thứ 5 học song song tiếng Anh và tiếng Việt.
Từ năm 2002, khoa hợp tác với Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn và Đại học Hà Nội để thực hiện mô hình đào tạo quốc tế, cử sinh viên sang Việt Nam học tập một học kỳ. Từ năm 2020, khoa đào tạo song song tiếng Việt với các chuyên ngành liên ngành.
Năm 2025, trường đưa ra chính sách cải cách vượt trội: mỗi năm khoa Tiếng Việt tuyển 15 người, học trong 4 năm sẽ được cấp hai bằng (một bằng tiếng Việt, một bằng pháp luật).
Đáng chú ý, trong khoa có GS. Lưu Trí Cường là một trong những học giả nổi tiếng về nghiên cứu Việt Nam, đã xuất bản nhiều công trình nghiên cứu về văn hóa, ngôn ngữ Việt Nam, đặc biệt là công trình “Nghiên cứu danh tác văn học cổ điển Việt Nam tại Trung Quốc” đã được Nhà xuất bản Khoa học xã hội dịch và xuất bản tại Việt Nam.
Nhân dịp năm mới, Đại sứ Trung Quốc tại Việt Nam Hà Vĩ có những đánh giá về quan hệ Trung Quốc - Việt Nam trong năm qua và kỳ vọng hợp tác trong năm 2026.
Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Quảng Châu Nguyễn Việt Dũng cho hay, truyền thông là cầu nối, củng cố, vun đắp tình cảm hữu nghị truyền thống tốt đẹp giữa nhân dân Việt Nam và Trung Quốc.