Phát hiện ung thư khi chưa kịp lập gia đình, nhiều người trẻ không chỉ đối mặt với hành trình điều trị đầy thử thách mà còn canh cánh nỗi lo mất đi cơ hội làm cha, làm mẹ do những tác động của hóa trị, xạ trị.
Anh N.V.C. (31 tuổi, nhân viên văn phòng ở Hà Nội) phát hiện mắc ung thư hạch khi chưa lập gia đình. Trước mắt anh là hành trình điều trị nhiều thử thách. Bên cạnh nỗi lo bệnh tật, người đàn ông trẻ còn trăn trở về tương lai: Anh là con trai duy nhất trong gia đình, cha mẹ đã lớn tuổi nhưng chưa có cháu nội.
Trước khi bước vào các đợt hóa trị, anh C. cùng gia đình mong muốn được trữ đông tinh trùng, nhằm giữ lại cơ hội làm cha sau này.
Một trường hợp khác là nữ bệnh nhân 22 tuổi, mắc u não và mang biến thể gene NF1. Với người bệnh này, vấn đề không chỉ là duy trì khả năng sinh sản mà còn là giảm nguy cơ truyền bệnh di truyền cho thế hệ sau. Các chuyên gia ung bướu, hỗ trợ sinh sản và tư vấn di truyền đã phối hợp, giúp người bệnh tìm hiểu những lựa chọn phù hợp, trong đó có kỹ thuật hỗ trợ sinh sản kết hợp xét nghiệm di truyền tiền làm tổ đối với bệnh đơn gene.
Với người trẻ mắc ung thư, điều trị bệnh không chỉ là cuộc chiến giành lại sự sống. Họ còn phải nghĩ đến cuộc sống sau điều trị, trong đó có cơ hội được làm cha, làm mẹ.
PGS.TS Phạm Cẩm Phương, Viện Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết hóa trị có thể làm suy giảm dự trữ buồng trứng, gây suy buồng trứng sớm ở phụ nữ; đồng thời ảnh hưởng đến quá trình sinh tinh ở nam giới. Mức độ tác động phụ thuộc vào loại thuốc, liều lượng, thời gian điều trị, độ tuổi và tình trạng sinh sản của người bệnh.
Xạ trị cũng có thể gây tổn thương buồng trứng hoặc tinh hoàn. Một số phẫu thuật điều trị ung thư liên quan trực tiếp đến buồng trứng, tinh hoàn, tử cung hoặc các cơ quan sinh sản khác cũng có thể làm giảm cơ hội có con.
Tuy nhiên, không phải người bệnh ung thư nào cũng đối diện nguy cơ vô sinh. Mức độ ảnh hưởng còn tùy thuộc vào vị trí khối u, phương pháp điều trị và đặc điểm sức khỏe của từng người. Vì vậy, người bệnh cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá cụ thể, không nên mặc định mắc ung thư hoặc trải qua hóa trị, xạ trị đồng nghĩa với mất khả năng sinh sản.
TS.BS Nguyễn Thị Thu Phương, quyền Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết hai chuyên khoa Hỗ trợ sinh sản và Viện Y học hạt nhân và Ung bướu đã phối hợp đánh giá, tư vấn bảo tồn khả năng sinh sản cho người bệnh ung thư trẻ tuổi có nguyện vọng sinh con sau điều trị.
Đây là các biện pháp y học nhằm duy trì cơ hội có con cho người bệnh trước, trong hoặc sau quá trình điều trị ung thư có nguy cơ ảnh hưởng đến chức năng sinh sản.
Ở nữ giới, đông lạnh noãn giúp thu nhận và bảo quản trứng để sử dụng trong hỗ trợ sinh sản sau này, đặc biệt có ý nghĩa với phụ nữ trẻ chưa lập gia đình. Đông lạnh phôi là phương pháp tạo phôi từ trứng và tinh trùng, sau đó lưu trữ để sử dụng khi sức khỏe cho phép.
Với những trường hợp cần điều trị ung thư sớm hoặc không phù hợp với kích thích buồng trứng, đông lạnh mô buồng trứng có thể được cân nhắc. Một số người bệnh cũng có thể được xem xét phẫu thuật bảo tồn cơ quan sinh sản hoặc di chuyển buồng trứng ra khỏi vùng chiếu xạ.
Ở nam giới, đông lạnh tinh trùng trước điều trị là giải pháp phổ biến, giúp lưu giữ tinh trùng để phục vụ kế hoạch sinh con trong tương lai.
Tuy nhiên, không có phương pháp nào phù hợp với tất cả người bệnh. Việc lựa chọn cần căn cứ vào tình trạng ung thư, kế hoạch điều trị, thời gian cho phép và nguyện vọng cá nhân.
“Bảo tồn khả năng sinh sản không đồng nghĩa với việc chắc chắn có con sau điều trị. Mọi quyết định cần đặt an toàn và hiệu quả điều trị ung thư lên hàng đầu”, TS.BS Nguyễn Thị Thu Phương chia sẻ.
Người trẻ mắc ung thư nên được tư vấn về nguy cơ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản ngay khi được chẩn đoán ung thư, đặc biệt trước khi bắt đầu hóa trị, xạ trị hoặc phẫu thuật có thể tác động đến chức năng sinh sản. Nếu chờ đến khi hoàn tất điều trị mới đặt vấn đề bảo tồn, một số cơ hội có thể đã không còn.
.svg){kind=icon}
