Ốc uống sữa tươi, ngửi khói bếp, 'ngủ' vài tháng là đặc sản ở đâu Việt Nam?

Ốc gác bếp là món ăn độc đáo ở miền Tây với cách chế biến và bảo quản khác biệt.

Người ta treo ốc lên giàn bếp, cho chúng ngửi mùi khói và hong khô suốt vài tháng rồi mới chế biến thành món ăn, vừa tạo hương vị lạ miệng, vừa bảo quản ốc được lâu hơn.

Thông thường, ốc treo gác bếp khoảng 2 tuần là đạt yêu cầu. Song, người miền Tây thường để lâu hơn, có khi tới 3-4 tháng.

Khi ốc gác bếp đủ ngày đủ tháng, người ta hạ giàn rồi “vỗ béo” chúng bằng cách ngâm trong sữa tươi và trứng gà. Ốc nhịn đói, nhịn khát lâu ngày nên khi thấy nước sẽ “cựa cựa” miệng, uống no hỗn hợp trên. 

Đợi ốc “tẩm bổ” khoảng 25-30 phút thì đem vớt ra, rửa sạch lại với nước là có thể chế biến.

Ảnh: Ốc gác bếp cô Út

Theo người địa phương, loại ốc được chọn để gác bếp chủ yếu là ốc lác hoặc ốc bươu. Tuy nhiên, ốc lác được ưa chuộng và phổ biến hơn vì thịt sạch, dai giòn, vẫn đảm bảo độ tươi ngon dù được hong khô tới vài tháng.

Để làm ốc gác bếp ngon, người miền Tây thường chọn những con ốc to, sống khỏe và vỏ không bị sứt mẻ rồi đem rửa sạch, để ráo nước, sau đó xếp vào giỏ treo trên giàn bếp.

Ốc phải được để ở nơi khô thoáng, tránh nắng và ẩm ướt. Bởi ốc theo bản năng nếu gặp chỗ ẩm ướt sẽ bò đi.

Thường chỉ những gia đình còn dùng bếp củi mới làm được món ốc gác bếp này vì cần khói và hơi nóng để hong khô ốc, vừa giữ cho ốc được tươi ngon, vừa tránh ruồi nhặng bâu vào.

“Vũ nữ chân dài” là tên gọi khác của món khô nhái. Món ăn này có mặt tại nhiều tỉnh thành miền Tây nhưng phổ biến hơn cả là ở An Giang.

Theo người dân địa phương, món khô nhái có xuất xứ từ Campuchia.

Khi du nhập vào Việt Nam, qua đôi tay khéo léo của bà con miền Tây, món ăn này dần trở nên nổi tiếng, được xem như đặc sản ở vùng đất nơi đây.

Ảnh: Khô nhái Bảy Xuân

Cá thòi lòi (hay còn gọi là cá còi, cá leo cây) thuộc họ cá bống trắng, thường sống trong rừng ngập mặn hay các bãi đất bồi ven biển, ven sông... 

Ở Việt Nam, cá thòi lòi xuất hiện nhiều ở một số tỉnh thành miền Tây như Cà Mau, Cần Thơ…

Cá thòi lòi từng được Tổ chức Sinh vật Thế giới liệt kê vào danh sách một trong 6 con vật "kỳ lạ nhất hành tinh" bởi những đặc điểm cấu tạo độc đáo trên cơ thể.

Chúng vừa có mang, vừa có phổi nên có thể bơi lội dưới nước và “đi bộ” trên cạn, thậm chí biết leo cây nhờ 2 chiếc vây trước khỏe mạnh, hoạt động như một đôi tay.

Dù có vẻ ngoài “xấu hết phần thiên hạ” nhưng cá thòi lòi lại là đặc sản được yêu thích, có thể chế biến nhiều món ăn như nướng muối ớt, kho tiêu, chiên xù, nấu lẩu chua…

Mùa nước nổi (mùa lũ) ở miền Tây thường bắt đầu từ tháng 7 và kéo dài đến tháng 10 âm lịch. Nước về, mang theo nhiều sản vật “trời cho” như cua đồng, lươn, bông súng, điên điển... và đặc biệt là cá linh.

Cá linh có thân hình nhỏ, chỉ bằng ngón tay người lớn.

Cá linh có nhiều loại như linh rìa, linh ống, linh cám…, chủ yếu là cá tự nhiên, mỗi năm chỉ xuất hiện một mùa.

Một trong những món ăn nổi tiếng nhất từ cá linh chính là lẩu cá linh, bông điên điển.

Năm 2024, lẩu cá linh, bông điên điển từng được chuyên trang ẩm thực uy tín thế giới Taste Atlas xếp hạng 53/57 món ăn từ cá ngon nhất thế giới.

Ảnh: Thương Giang