'Phá án' truyền thông bất lương, giải oan nước mắm truyền thống

2016 - năm "bão tố" của ngành nước mắm truyền thống khi một nghiên cứu kết luận hồ đồ, cho rằng “nước mắm nhiễm asen”. Cũng may, nỗi oan sớm được giải và câu chuyện truyền thông bất lương trong ngành nước mắm bị lật tẩy.

2016 - năm "bão tố" của ngành nước mắm truyền thống khi một nghiên cứu kết luận hồ đồ, cho rằng “nước mắm nhiễm asen”. Cũng may, nỗi oan sớm được giải và câu chuyện truyền thông bất lương trong ngành nước mắm bị lật tẩy.

Ngành mắm truyền thống “chao đảo”

Nước mắm vốn được coi là “quốc hồn quốc túy” của Việt Nam khi tồn tại cả trăm năm nay, có trong các mâm cơm của người Việt. Thế nhưng, tháng 10/2016, ngành nước mắm truyền thống gặp bão lớn, có nguy cơ bị tẩy chay.

Sự việc bắt đầu vào ngày 17/10, Hội tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam (Vinastas) họp báo công bố kết quả kiểm nghiệm cho thấy: 67% mẫu nước mắm kiểm nghiệm phát hiện có hàm lượng asen vượt ngưỡng tối đa cho phép. Điểm đáng lưu ý, các loại nước mắm bị nhiễm asen hầu hết đều là nước mắm truyền thống có độ đạm cao. Cũng theo kết quả của Vinastas, các loại nước mắm công nghiệp đều có hàm lượng asen nằm trong giới hạn cho phép.

{keywords}

Nước mắm truyền thống gặp khủng hoảng vì thông tin chứa asen vượt ngưỡng

Thông tin của Vinastas công bố ngay lập tức được báo chí đăng tải và được lan truyền trên mạng xã hội với tốc độ chóng mặt, khiến cả xã hội rúng động. Mâm cơm của người Việt bị bỗng nhiên “chao đảo” vì bát nước mắm nhiễm asen vượt ngưỡng.

Và ngay lập tức, các doanh nghiệp sản xuất nước mắm bị ảnh hưởng nặng nề khi bắt đầu xuất hiện những đơn hàng bị trả về, còn siêu thị thì bắt đầu dỡ bỏ sản phẩm nước mắm truyền thống xuống khỏi quầy kệ. Nước mắm tắc đầu ra và hàng triệu ngư dân đứng trước nguy cơ khốn khó.

Cũng may, các nhà khoa học đã nhanh chóng lên tiếng khẳng định, asen trong nước mắm truyền thống là asen hữu cơ, không gây hại cho sức khỏe người sử dụng.

Đến ngày 20/10, các hiệp hội trong nước về chế biến thủy sản và nước mắm của các địa phương ký đơn "kêu cứu" Thủ tướng để mong được “giải oan” cho nước mắm truyền thống.

Sau đó, Thủ tướng Chính Phủ Nguyễn Xuân Phúc đã giao Bộ NN-PTNT chủ trì, phối hợp với Bộ Y tế để có ngay thông tin chính thức, công khai, rõ ràng, đầy đủ tới nhân dân về loại và hàm lượng arsen an toàn trong nước mắm cũng như các thông tin cần thiết khác liên quan, tránh gây hoang mang trong dư luận.

Cụ thể, Bộ NN-PTNT đã lấy 247 mẫu nước mắm của 210 nhãn hiệu khác nhau từ 82 cơ sở sản xuất để kiểm tra. Kết quả, 100% mẫu nước mắm đều đảm bảo an toàn, không nhiễm asen vô cơ, không ảnh hưởng đến sức khỏe người sử dụng. Trước đó, Bộ Y tế cũng phát đi thông tin chính thức khẳng định không có nước mắm nhiễm thạch tín (asen vô cơ).

Câu chuyện truyền thông bất lương

Trước một vụ việc được cho là “không bình thường” khi Vinastas công bố nước mắm nhiễm asen, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông (TT&TT) Trương Minh Tuấn cho rằng có dấu hiệu của sự cấu kết bất lương trong truyền thông của doanh nghiệp, thậm chí là vi phạm pháp luật.

Thật may, không giống những kịch bản truyền thông trước đây, sự lên tiếng của người đứng đầu ngành TT&TT đang là tiếng nói mạnh mẽ nhất để giúp người dân trong cơn hoang mang có cái nhìn chuẩn xác và công bằng về độ an toàn của nước mắm truyền thống. Những người sản xuất chân chính có thể tin rằng hành vi làm truyền thông bất lương sẽ bị lật tẩy.

Thực tế, kết quả khảo sát của Vinastas chỉ phát hiện asen trong nước mắm là asen hữu cơ. Đến thời điểm này chưa có bất kỳ bằng chứng khoa học nào cho thấy asen hữu cơ có độc tố hoặc gây hại cho sức khoẻ con người. Asen vô cơ mới là loại kim loại độc hại. Vinastas đã phân tích sang lần thứ hai nhưng tuyệt đối không tìm ra bất kỳ một mẫu nước mắm nào có chứa asen vô cơ. 

{keywords}

Nỗi oan mắm truyền thống đã được giải sau khi chiêu bài truyền thông "bẩn" được lật tẩy

Tuy nhiên, cách thông tin chung chung rằng nước mắm nhiễm asen đã tạo nên một cuộc khủng hoảng niềm tin của người tiêu dùng về độ an toàn của nước mắm. Hành vi công bố thông tin của Vinastas không rõ là vô tình hay hữu ý nhưng chắc chắn một điều nó có thể khiến người tiêu dùng tẩy chay nước mắm truyền thống, thay vào đó là sử dụng nước mắm công nghiệp.

Dư luận lúc này đặt ra một loạt các nghi vấn: Vinastas làm như vậy để làm gì? bên nào đứng đằng sau giật dây sự kiện này? Ai được hưởng lợi khi nước mắm truyền thống bị ảnh hưởng, bị tẩy chay, bị “bóp chết”? Liệu có bàn tay “bẩn” của doanh nghiệp trong ngành nhúng vào?...

Kể cả khi cơ quan chức năng nhanh chóng vào cuộc điều tra, tìm ra đơn vị đứng sau chi tiền cho Vinastas tiến hành các hoạt động nghiên cứu dẫn đến sự cố nước mắm chính là Công ty TNHH Liên doanh T&A Ogilvy (một doanh nghiệp trong ngành truyền thông), thì “nhà tài trợ” chính vẫn là ẩn số. Và nghi án này vẫn chưa được là rõ.

Đến cuối tháng 11/2016, Vinastas chính thức xin lỗi người tiêu dùng về vụ nước mắm nhiễm asen với lời giải thích: Nhóm thực hiện chương trình đã thông tin về kết quả khảo sát chưa được thận trọng, rõ ràng, trong đó có việc đồng nhất khái niệm Arsen với thạch tín gây hoang mang cho người tiêu dùng và lo lắng cho các nhà sản xuất, kinh doanh nước mắm.

Thế nhưng, dư luận cho rằng, đối tượng gây ra hậu quả phải chịu trách nhiệm, phải bị xử lý nghiêm minh và cần loại khỏi cuộc chơi. Bởi, nếu không, nguy cơ sẽ diễn ra nhiều cuộc cạnh tranh "bẩn" nữa giống như cuộc chiến nước mắm vừa qua.

Bảo Hân

tin nổi bật

Nước mắm Việt xuất ra toàn cầu như Tây đi bán rượu vang

Xuất khẩu nước mắm còn nhiều tiềm năng, thậm chí có thể phát triển được như ngành rượu vang trên thế giới. Tuy nhiên, Thứ trưởng NN-PTNT Phùng Đức Tiến cho rằng, trước hết phải bỏ tư duy cá ươn, cá không bán tươi... mới đem làm nước mắm.

Độc đáo mô hình nuôi cua biển trong hộp nhựa ở Ninh Bình

Trong khi mô hình nuôi cua biển trong nhà còn khá mới lạ ở Việt Nam thì tại Ninh Bình đã xuất hiện những mô hình nuôi cua biển trong nhà, trong hộp nhựa mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Chuyên gia chỉ loạt bất cập, đề xuất nên bỏ quỹ bình ổn giá xăng dầu

Nêu quan điểm thẳng thắn, PGS. TS. Phạm Thế Anh, Kinh tế trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) cho rằng quỹ này "nên được bỏ, giải phóng nguồn lực cho xã hội".

Loại quả siêu thực phẩm tràn chợ Hà Nội, giá siêu rẻ vẫn ế

Nhiều loại quả được coi là siêu thực phẩm, nhưng những ngày này lại chất đống trên vỉa hè, bán tràn ngập chợ Hà Nội với giá siêu rẻ, chỉ vài nghìn đồng mỗi cân vẫn ế.

Dầu ăn làm nhiên liệu cho ô tô được không - chi phí thế nào?

Đúng là chúng ta có thể sử dụng dầu ăn thay thế cho dầu diesel để làm nhiên liệu cho động cơ nhưng khi đó,động cơ của xe phải được tinh chỉnh một cách phù hợp.

Ghẹ đỏ giá rẻ giật mình 'đổ bộ' chợ, cửa hàng hải sản

Trong lúc giá ghẹ xanh đang giữ mức giá từ 500.000 - 750.000 đồng/kg thì ghẹ đỏ giá chỉ từ 160.000 đồng/kg.

Giá lên đỉnh, thu tiền nhiều nhất lịch sử: Món hàng Việt gặp thời trên đất Mỹ

Tăng trưởng đột biến ở tất cả các thị trường, giá bán sang Mỹ lập đỉnh, xuất khẩu cá tra dự báo đạt 2,6 tỷ USD năm 2022 - mức cao nhất trong lịch sử.

Bộ Tài chính nêu lý do không giảm thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng

Bộ Tài chính cho biết, xăng là nhiên liệu gốc hóa thạch, không tái tạo, cần phải sử dụng tiết kiệm nên theo thông lệ quốc tế luôn thuộc đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt.

Hội thảo ‘gỡ rối’ cho doanh nghiệp sau cơn bão Covid-19

Ngày 23/6, Hiệp hội Thương mại Mỹ (AmCham) tại TP.HCM và trường Đại học Hoa Sen tổ chức sự kiện “Thương mại điện tử xuyên biên giới - giải pháp cho các DN vừa và nhỏ phục hồi sau đại dịch Covid-19”.

"Cơn bão" giá dầu và những hệ lụy đối với nền kinh tế toàn cầu

Thế giới đang đối mặt với một "siêu chu kỳ hàng hóa", do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19, cuộc xung đột Nga-Ukraine và những hệ lụy từ các sự kiện này.

Tài xế xe công nghệ đua nhau tắt app, chạy chui

Bức xúc trước mức chiết khấu và chương trình hỗ trợ của ứng dụng, nhiều tài xế công nghệ quyết định tắt app, chuyển sang hoạt động chui để kiếm thêm thu nhập.

Shopee, iPrice... ồ ạt sa thải nhân viên, chuyện gì đang xảy ra?

Các công ty khởi nghiệp Đông Nam Á đang nếm dần mùi vị đau thương khi kinh tế toàn cầu biến động. Hướng giải quyết được các startup đưa ra là sa thải nhân viên.

Con đường "bán xác" ở sòng bài khi sang Campuchia tìm "việc nhẹ lương cao"

Dù biết công việc nặng nhọc, vất vả, Chung vẫn "phỉnh" các nạn nhân là sang Campuchia "việc nhẹ, lương cao". Thực tế, người lao động bị bán vào sòng bài, bị ngược đãi, ép tham gia lừa đảo trên mạng.

Apollo Silicone nỗ lực bình ổn giá và đồng hành cùng Vietbuild 2022

Giữa "cơn bão" thị trường, Apollo vẫn đảm bảo đầy đủ nguồn nguyên liệu được nhập khẩu nguyên đai, nguyên kiện, cam kết đảm bảo chất lượng, không pha trộn chất phụ gia để hạ giá thành.

Ngậm trái đắng vì ham combo du lịch giá rẻ

Tối ngày 7-6 vừa qua, trong giới kinh doanh combo du lịch Việt Nam đồng loạt chia sẻ thông tin về một vụ lừa đảo khiến đoàn khách 144 người đi Phú Quốc (Kiên Giang) gặp sự cố ra sân bay mới biết không có vé.