Tại Hanoi Aviation Forum 2025, chuyên gia từ Đại học Bách khoa Hà Nội cho rằng trong bối cảnh hàng không tăng trưởng nhanh và công nghệ thay đổi mạnh mẽ, Việt Nam cần sớm xây dựng chiến lược phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đủ năng lực hội nhập tiêu chuẩn quốc tế và làm chủ các công nghệ mới của ngành.
Trình bày tham luận tại Hanoi Aviation Forum 2025, bà Hoàng Thị Kim Dung, Giám đốc Chương trình Đào tạo Kỹ thuật Hàng không và Cơ khí Hàng không, Đại học Bách khoa Hà Nội, nhận định nguồn nhân lực đang là một trong những thách thức lớn nhất đối với sự phát triển bền vững của ngành hàng không Việt Nam.
Theo bà Hoàng Thị Kim Dung, hàng không giữ vai trò chiến lược trong kỷ nguyên công nghệ cao, không chỉ là xương sống của hệ thống vận tải toàn cầu mà còn là trụ cột của thương mại quốc tế và an ninh – quốc phòng. Trong bối cảnh thị trường hàng không thế giới phục hồi mạnh mẽ, nhu cầu nhân lực ngành hàng không đang gia tăng nhanh chóng trên phạm vi toàn cầu cũng như tại Việt Nam.
Dẫn các dự báo quốc tế, bà cho biết trong 20 năm tới, ngành hàng không thế giới sẽ chứng kiến sự gia tăng mạnh mẽ về đội bay và lưu lượng vận chuyển. Riêng tại Việt Nam, năm 2024, tổng lượng hành khách qua các cảng hàng không đạt khoảng 109 triệu lượt, trong đó khách quốc tế chiếm khoảng 41 triệu lượt, cho thấy tốc độ tăng trưởng cao và nhu cầu nhân lực rất lớn ở tất cả các khâu, từ khai thác, bảo dưỡng đến thiết kế, sản xuất.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy nguồn nhân lực hàng không trong nước hiện vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển. Việt Nam hiện có khoảng 44.000 lao động trong lĩnh vực hàng không, song vẫn thiếu kỹ sư và kỹ thuật viên, đặc biệt ở các lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ, bảo dưỡng – sửa chữa máy bay (MRO), thiết kế – mô phỏng, vật liệu mới và công nghệ số. Dự kiến đến năm 2030, khi mạng lưới sân bay tiếp tục mở rộng, nhu cầu tuyển bổ sung kỹ sư kỹ thuật hàng không sẽ tăng nhanh, trong khi khoảng cách giữa đào tạo và yêu cầu thực tế vẫn còn đáng kể.
Theo bà Hoàng Thị Kim Dung, thách thức lớn hiện nay nằm ở hạn chế về kỹ năng thực hành, khả năng làm việc với thiết bị thật, mức độ làm quen với các tiêu chuẩn quốc tế như EASA hay FAA, cũng như năng lực ứng dụng công nghệ số, mô phỏng và phân tích dữ liệu. Điều này khiến nhiều doanh nghiệp buộc phải đào tạo lại nhân sự sau tuyển dụng, làm gia tăng chi phí và kéo dài thời gian hòa nhập.
Bên cạnh nhân lực khai thác và bảo dưỡng, bà Hoàng Thị Kim Dung cho rằng nguồn nhân lực cho công nghiệp hỗ trợ hàng không đang là mắt xích then chốt nhưng còn thiếu và yếu. Chuỗi cung ứng hàng không đòi hỏi đội ngũ kỹ sư cơ khí chính xác, vật liệu, điện – điện tử, tự động hóa, công nghệ số có khả năng làm việc theo tiêu chuẩn quốc tế, tham gia thiết kế, chế tạo linh kiện, cụm chi tiết và phụ tùng phục vụ MRO cũng như sản xuất. Tuy nhiên, hiện nay lực lượng kỹ sư được đào tạo bài bản cho lĩnh vực này còn hạn chế, thiếu trải nghiệm thực tế và chưa quen với các chuẩn kỹ thuật khắt khe của ngành hàng không. Vì vậy, đào tạo kỹ sư không chỉ phục vụ vận hành hay bảo dưỡng máy bay, mà cần được mở rộng theo hướng đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, gắn đào tạo với phòng thí nghiệm, xưởng thực hành, dự án doanh nghiệp và từng bước hình thành đội ngũ kỹ sư có thể tham gia sâu vào chuỗi cung ứng hàng không trong nước và khu vực.
Để khắc phục, chuyên gia Đại học Bách khoa Hà Nội cho rằng Việt Nam cần định hướng phát triển nguồn nhân lực hàng không theo chuẩn quốc tế, tăng cường liên kết giữa nhà trường – doanh nghiệp – nhà nước. Trong đó, các cơ sở đào tạo cần cập nhật chương trình giảng dạy, đẩy mạnh thực hành, mô phỏng và các dự án gắn với nhu cầu doanh nghiệp; doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào quá trình đào tạo; còn nhà nước đóng vai trò xây dựng chiến lược nhân lực dài hạn và chính sách thu hút chuyên gia.
Theo bà Hoàng Thị Kim Dung, nếu đầu tư đúng hướng và có sự phối hợp chặt chẽ, Việt Nam hoàn toàn có thể xây dựng được đội ngũ nhân lực hàng không chất lượng cao, làm nền tảng để phát triển ngành MRO, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng hàng không khu vực và toàn cầu trong 10–20 năm tới.
Băng Dương
.svg){kind=icon}
