Ông cảm nhận gì về sức nóng của câu chuyện biển Đông trên nghị trường qua các cuộc thảo luận tại tổ cũng như tại phiên họp được truyền hình trực tiếp vừa qua?
- Vấn đề biển Đông được cử tri trên khắp vùng miền quan tâm, mà tập trung chủ yếu vào hai vấn đề lớn. Một là những chính sách tạo điều kiện cho ngư dân bám biển, phát triển sản xuất vì chính nó là điều khẳng định chủ quyền của chúng ta trên biển Đông.
Thứ hai, biển Đông là ngành kinh tế hết sức quan trọng, đóng góp vào ổn định phát triển cho đất nước và giải quyết công ăn việc làm cho hơn bốn triệu người.
 |
|
ĐBQH Lê Nam |
Trong kỳ họp Quốc hội lần này tôi thấy rằng ở các cuộc thảo luận tổ cũng như ở hội trường đã có nhiều tiếng nói của ĐBQH phản ảnh ý kiến của cử tri về tình hình biển Đông. Nhiều ĐBQH có ý kiến phải khẳng định chủ quyền của Việt Nam trên biển Đông cũng như bảo vệ hoạt động sản xuất của ngư dân trên biển.
Rõ ràng vấn đề biển Đông trên bàn nghị sự của kỳ họp này sôi nổi hơn so với các kỳ họp trước. Có lẽ do bản thân sức nóng trên biển, rồi các diễn biến mới phức tạp trên biển. Những điều đó khiến cho các ĐBQH cũng như người dân quan tâm hơn.
Trong các kỳ họp gần đây, rất nhiều cử tri lên tiếng đề xuất Chính phủ cần có giải pháp hỗ trợ để đầu tư đúng mức cho ngư dân cũng như bảo vệ an toàn cho họ trên biển. Ông thấy các giải pháp mà Chính phủ đề ra đã kịp thời chưa? Điều gì đã làm được, những việc cần làm sắp tới?
- Hiện Chính phủ đã có nhiều giải pháp hơn để tăng cường giúp đỡ ngư dân trong việc bám biển, phát triển kinh tế và hoạt động đánh bắt hải sản. Chẳng hạn như chủ trương hỗ trợ giá dầu, cho ngư dân vay vốn để cải thiện ngành đóng tàu, tăng cường các hoạt động dự báo cho ngư dân, bảo vệ ngư dân trên biển trước những đe dọa hay các thảm họa thiên tai, hay sự xâm phạm về mặt chủ quyền…
Tuy nhiên, những chính sách đó vẫn chưa đủ và vẫn nhìn thấy nhiều khía cạnh mỏng manh. Chẳng hạn hiện nay tình trạng thực tế là tàu thuyền của ngư dân chúng ta quá nhỏ bé, thô sơ, lạc hâu mà cứ so sánh hình ảnh tàu thuyền của chúng ta với các nước khác sẽ thấy sực khác biệt. Mà với ngư dân, phải trang bị được phương tiện đánh bắt hiện đại thì mới tạo ra tiền đề ban đầu để bám được biển cho an toàn, được làm chủ để đối đầu với thiên tại, sự xâm lăng.
Vừa rồi Chính phủ cũng đã có giải pháp cho vay vốn nhưng số người có thể tiếp cận được vốn vay cũng không nhiều. Người đủ năng lực, đủ điều kiện thì để tiếp cận được nguồn vốn này cũng không dễ. Sắp tới phải làm sao để mở rộng hơn nữa việc cho vay vốn tạo điều kiện giúp đỡ ngư dân.
 |
Thứ hai, cần giúp ngư dân thay đổi được phương thức lề lối đánh bắt lạc hậu, ứng dụng đuợc các tiến bộ trong khoa học kĩ thuật vào việc đánh bắt thủy hải sản.
Ngư dân các nước như Trung Quốc gần đây đã ứng dụng tiến bộ khoa học kĩ thuật nhờ vậy mà họ đánh bắt được hiệu quả hơn, có nhiều người chủ động làm ăn trên biển hơn.
Còn ngư dân của chúng ta nhìn chung vẫn dựa vào kinh nghiệm, vẫn nhìn trời nhìn đất, nhìn sóng nhìn mây thì người giúp được ngư dân nhiều nhất chính là các nhà khoa học Việt Nam. Còn bản thân ngư dân hiện nay vẫn tự tìm tòi, có một số mô hình, một số nơi lắp máy nhưng vẫn còn đơn lẻ.
Ngoài ra cũng cần tổ chức lại đội ngũ ngư dân nhưng phải có bàn tay đứng ra tổ chức là các tập đoàn, tổ đội, hợp tác xã… Hiện nay ngư dân vẫn hoạt động riêng lẻ, tàu thuyền và con người đều nhỏ bé nên sự liên kết giữa các cá thể ngư dân trên biển lại càng nhỏ bé hơn.
Chúng ta cứ nói kinh tế nhà nước là chủ đạo nhưng khi đi vào thực tiễn lại không thể hiện được cái gì là kinh tế tập thể, là chủ đạo. Muốn có sức mạnh của ngư dân, tập hợp tàu thuyền cùng đánh bắt trên khu vực, cùng làm chủ khu vực biển đảo thì phải có bàn tay tổ chức, vậy nhà nước làm gì ở đây?! Chúng ta đang thiếu vắng cái này.
Thứ tư, mấy hôm nay báo chí nói nhiều chuyện trên biển đánh bắt khó khăn như vậy nhưng khi hải sản mang về đến nhà lại bị ép giá. Báo chí thời gian qua có đề cập đến việc thương lái Trung Quốc ủng hộ một số thương lái VN ở trên bờ để ép giá. Người dân đã khổ trên biển rồi về lại tiếp tục bị ép trên đất liền. Vậy luật pháp chúng ta ở đâu?!
Đây là bốn vấn đề cần có cơ chế chính sách, giải pháp cụ thể để đi vào đời sống của người dân, còn nếu không cũng sẽ chỉ như vậy thôi. Những giải pháp chung chung quá nhiều, phải thể hiện giái pháp cụ thể ngay trên biển. Trách nhiệm này cần giao cho Bộ nào, các cơ quan ban ngành…
Tổng hợp ý kiến tại các phiên họp tổ vừa qua cho thấy rất nhiều ĐBQH phàn nàn rằng trong lúc tình hình biển Đông căng thẳng thì báo cáo chung về kinh tế xã hội mà Chính phủ trình bày trước Quốc hội lại nói rất sơ sài câu chuyện này khiến các ĐBQH cũng không nắm được thông tin. Ông bình luận gì về việc này?
- Biển Đông là vấn đề ĐBQH rất quan tâm, bởi đây là câu chuyện trọng đại của quốc gia.
Có thể nói thế này, hiện nay người dân đang quan tâm ba vấn đề lớn: Phòng chống tham những, đất đai, biển Đông. Chính vì vậy mà tất yếu là các ĐBQH cũng rất quan tâm đến tình hình biển Đông.
Nhưng trong vấn đề thông tin, tuyên truyền thì lâu nay trong các báo cáo chung của Chính phủ trình bày trên hội trường thường chỉ điểm sơ qua. Sau đó, trong chương trình thường bố trí thêm một buổi họp riêng để thông tin đến các ĐBQH về tình hình thực trạng đang diễn ra, ứng xử của nhà nước và những nét chính khác. Đó cũng là một cách làm để giúp cho ĐBQH có thêm thông tin. Tuy nhiên không phải kỳ họp nào cũng bố trí một buổi như vậy.
Cuối tuần trước, Thủ tướng cũng vừa có bài phát biểu tại hội nghị quốc tế về niềm tin chiến lược. Các ĐBQH hết sức tâm đắc với thông điệp mà Thủ tướng đưa ra.
Đối với quốc tế là như vậy. Còn với trong nước, chúng ta cũng rất cần củng cố niềm tin với Đảng và Nhà nước về vấn đề biển Đông.
Theo ông, để giúp Chính phủ có những quyết sách đúng liên quan đến chính sách cho ngư dân cũng như bảo vệ an ninh, an toàn trên biển Đông thì Quốc hội cần có những việc làm cụ thể gì?
- Quốc hội là cơ quan quyền lực cao nhất. Hầu như mọi vấn đề về thay đổi các chủ trương, quy định luật pháp đều phải được sự đồng ý của Quốc hội.
Tuy nhiên trong vấn đề biển Đông hiện nay, mọi câu chuyện về ứng xử, quan hệ ngoại giao, trong tham gia hiệp ước quốc tế, trong các đối sách đưa ra chưa có vấn đề gì vượt ra khỏi tầm quy định luật pháp hay chủ trương của Quốc hội.
Do đó, hiện nay QH chỉ làm nhiệm vụ giám sát, yêu cầu Chính phủ, yêu cầu các cơ quan chức năng thực hiện đúng đường lối chủ trương nhằm đảm bảo chủ quyền nước ta trên biển Đông, bảo vệ ngư dân.
Chính phủ cần kiên trì thực hiện các chính sách hòa bình, tăng cường quan hệ đối ngoại, phát huy các nhân tố tích cực vì lợi ích của quốc gia và vì lợi ích chung của cộng đồng thế giới. BQH sẽ giám sát tất cả những vấn đề này.
Lê Nhung - Lan Anh/ Ảnh: Lê Anh Dũng
.svg){kind=icon}
