Quy định cản trở, kiểm soát DN, đã bị loại bỏ bất ngờ được hồi sinh

Cải cách môi trường kinh doanh hai năm gần đây có xu hướng chững lại, thậm chí còn “hồi sinh” một số giải pháp kiểm soát DN, vốn đã được bãi bỏ từ lâu; hoặc bổ sung thêm các điều kiện kinh doanh mới theo hướng siết chặt hơn.

Môi trường kinh doanh thụt lùi

Phát biểu tại Hội nghị triển khai Nghị quyết số 02/NQ-CP, về cải cách môi trường kinh doanh, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Trần Duy Đông cho rằng, cải cách môi trường kinh doanh ở nước ta từ năm 2020 do tác động của đại dịch Covid-19 đang có xu hướng chững lại.

Trên bảng xếp hạng toàn cầu, một số chỉ tiêu cải thiện chưa bền vững; còn không ít chỉ tiêu và thứ hạng của Việt Nam vẫn còn thấp, hoặc không được cải thiện, thậm chí giảm bậc.

Chẳng hạn, năm 2021 nhiều chỉ số giảm điểm hoặc giảm bậc so với năm 2020 như: Đổi mới sáng tạo giảm 2 bậc (từ thứ 42 xuống 44); Phát triển bền vững giảm điểm và giảm bậc (từ thứ 49 xuống 51); Quyền tài sản giảm điểm và giảm bậc (từ thứ 78 xuống 84); Cảm nhận tham nhũng giảm 8 bậc (từ thứ 96 xuống 104).

{keywords}
Thủ tục hành chính tại Việt Nam vẫn là rào cản lớn với nhiều DN

Còn theo bà Nguyễn Minh Thảo, Trưởng ban Môi trường kinh doanh và Năng lực cạnh tranh, Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương (CIEM), từ cuối năm 2019, nỗ lực cải cách môi trường kinh doanh có xu hướng "dậm chân tại chỗ".

Trên thực tế, nhiều cải cách điều kiện kinh doanh đã thực hiện trên văn bản, nhưng chưa có đánh giá về hiệu quả thực thi. Cụ thể, ngành nghề kinh doanh có điều kiện tuy thu gọn về số lượng nhưng chưa thực chất. Mặc dù, số lượng dịch vụ công trực tuyến theo báo cáo của các bộ, ngành, địa phương cải thiện mạnh mẽ song việc thực thi còn mang tính hình thức.

Thêm vào đó, hơn 2 năm trở lại đây, do phải ưu tiên cao độ cho phòng chống dịch Covid, nên tiến trình cải cách, cải thiện môi trường kinh doanh đã chậm lại. Không những thế, còn “hồi sinh” một số giải pháp kiểm soát DN vốn đã được bãi bỏ từ lâu, hoặc bổ sung thêm các điều kiện kinh doanh mới...

Ông Đậu Anh Tuấn, Trưởng Ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng, có xu hướng đáng lo ngại, khi nhiều dự thảo văn bản pháp luật đang được sửa đổi theo hướng siết chặt hơn điều kiện kinh doanh. Ví dụ, Nghị định xuất khẩu gạo đang được Bộ Công thương đề nghị sửa theo hướng áp đặt về quy mô, kho bãi... với DN. Nghị định 15 về hướng dẫn an toàn thực phẩm của Bộ Y tế, được sửa theo hướng trao nhiều quyền hơn cho cơ quan quản lý, chuyển nhiều quy trình từ hậu kiểm sang tiền kiểm...

Bà Đặng Tuyết Vinh, đại diện Hiệp hội DN châu Âu tại Việt Nam (Eurocham) nhận xét, có những điểm nghẽn đáng kể trong việc phát huy tối đa tiềm năng và tính hấp dẫn của thị trường thương mại, đầu tư tại Việt Nam. Trong đó, những hạn chế về môi trường kinh doanh và các rào cản về thủ tục hành chính, được đánh giá là điểm nghẽn và thách thức lớn nhất cần được giải quyết.

Chẳng hạn, chỉ số Môi trường kinh doanh của EuroCham quí 4/2021 đã cho thấy, có 32% lãnh đạo DN châu Âu đánh giá, thủ tục hành chính vẫn là rào cản lớn, đối với việc tận dụng những lợi ích của Hiệp định Thương mại tự do Liên minh châu Âu - Việt Nam (EVFTA) trong hoạt động kinh doanh của họ tại Việt Nam.

Hoá giải sự kháng cự xu thế cải cách

Chuyên gia Nguyễn Đình Cung cho rằng, cộng đồng DN đã chịu tác động nặng nề của dịch bệnh. Chính vì thế, nhiệm vụ cải cách, cải thiện vượt bậc môi trường kinh doanh càng trở nên quan trọng và cần thiết hơn bao giờ hết.

{keywords}
Các DN cần chủ động phản ánh, kiến nghị về những khó khăn do thủ tục hành chính gây ra (ảnh minh họa)

Cải cách môi trường kinh doanh là yếu tố giúp DN vượt qua khủng hoảng, thậm chí có ý nghĩa nhiều hơn so với các gói hỗ trợ. Việc cải thiện môi trường kinh doanh thuận lợi, an toàn, sẽ giúp giảm thiểu chi phí, là một nhân tố quan trọng để DN nghiệp phục hồi sau đại dịch.

Ông đề xuất Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành khi ban hành các văn bản pháp luật mới hoặc sửa đổi, bổ sung không được đặt thêm các rào cản, không đi ngược lại những cải cách đã có, gây khó khăn, tốn kém cho DN. Ngoài ra, lúc này cần tập trung và dành nguồn lực, để hoá giải phần nào sự kháng cự lại xu thế cải cách, cũng như các nỗ lực đang nhen nhóm phục hồi những công cụ quản lý đã lỗi thời, những quyền lợi, lợi ích đã bị triệt tiêu trong quá trình cải cách trước. 

Bà Virginia Foote, Phó chủ tịch, Hiệp hội Thương mại Mỹ tại Việt Nam (AmCham) kêu gọi Chính phủ cần ổn định chính sách thuế, phí trong những năm tới để giúp DN phục hồi và tăng trưởng bền vững. Hiện không phải là thời điểm thích hợp để tăng hoặc mở rộng thuế đối với DN.

Ngoài ra,để phát huy hết tiềm năng của mình, AmCham khuyến nghị Việt Nam cần đảm bảo một môi trường pháp lý thuận lợi, phù hợp với các thông lệ quốc tế vì việc dịch chuyển xuyên biên giới của hàng hóa, dịch vụ và dữ liệu ngày càng tăng với độ bảo mật cao.

Theo bà Đặng Tuyết Vinh, EuroCham hoan nghênh những sáng kiến và những cải cách mạnh mẽ, trong đó có những cải cách về kiểm tra chuyên ngành. Nổi bật trong nhóm này là việc ban hành Nghị định 15/2018/NĐ-CP, một nghị định được coi là cuộc cách mạng trong ngành thực phẩm, khi áp dụng quản lý rủi ro và chuyển mạnh sang hậu kiểm. Những quan ngại về việc giảm tiền kiểm sang hậu kiểm có thể làm tăng nguy cơ mất an toàn thực phẩm đã được chứng minh là không có cơ sở. Kết quả thực tiễn 4 năm qua cho thấy, Nghị định 15 đã giúp cho ngành thực phẩm đạt tăng trưởng cao, ngay cả trong đại dịch. Cải cách này đã giúp tiết kiệm tới 8,5 triệu ngày công và hơn 3.332 tỷ đồng mỗi năm.

EuroCham rất mong những cải cách như vậy sẽ được tiếp tục triển khai mạnh mẽ hơn nữa, nhằm mang lại môi trường kinh doanh thuận lợi cho DN.

Chuyên gia Nguyễn Đình Cung thì đề nghị các DN cần chủ động tập hợp các phản ánh, kiến nghị gửi về những hiệp hội ngành nghề, để phân loại, đánh giá, phân tích,... từ đó hình thành các kiến nghị trình Thủ tướng, Chính phủ xem xét.

Trần Thủy

Nguy cơ vướng 'giấy phép con' khắp nơi

Nguy cơ vướng 'giấy phép con' khắp nơi

Bình thường mới, các DN phải được hoạt động, lao động phải được dịch chuyển, hàng hóa phải được lưu thông. Tuy nhiên, nguy cơ “giấy phép con” khiến DN gặp nhiều vướng mắc

tin nổi bật

Phồn thịnh top đầu thế giới, bí mật của quốc gia dân số chưa bằng TP.HCM

Không lạm dụng tài nguyên mà đầu tư vào công nghệ, đào tạo con người để thực hiện những điều không tưởng. Israel đang là một trong những quốc gia có nền kinh tế phồn thịnh trên thế giới.

Bán đất thời “hạ sốt”, nhà đầu tư mệt mỏi vì bị ép giá

Thị trường bất động sản hạ nhiệt, nhiều nhà đầu tư hiện nay muốn thoát hàng để giữ an toàn cho nguồn vốn. Tuy nhiên, mua dễ bán khó khiến nhiều người rơi vào hoàn cảnh mệt mỏi vì bị ép giá.

Loạt địa phương hủy dự án nghìn tỷ của FLC

Từ giữa tháng 4 đến nay - sau khi cựu Chủ tịch tập đoàn Trịnh Văn Quyết bị bắt, có tới 10 địa phương đã quyết định thu hồi chủ trương cho FLC nghiên cứu, đầu tư dự án.

Một hãng hàng không Việt trước nguy cơ bị xóa sổ

Pacific Airlines phải đáp ứng điều kiện vốn tối thiểu 600 tỷ đồng trong năm nay, nếu không hãng bay này sẽ bị hủy giấy phép kinh doanh vận tải hàng không.

Tăng điện gió, giảm điện than và quyết tâm của Chính phủ

Chính phủ đã chọn điện gió nói riêng và năng lượng tái tạo nói chung để thực hiện cam kết toàn cầu vào năm 2050. Nhưng con đường này sẽ không bằng phẳng với một nước đang phát triển, cần quyết tâm mạnh mẽ mới đạt được.

Công viên giáp biển Nha Trang nhếch nhác, không một bóng khách

Công viên Phù Đổng giáp biển đường Trần Phú, TP. Nha Trang, bị chính quyền Khánh Hòa thu hồi nhưng doanh nghiệp đã thế chấp tài sản cho ngân hàng, đang nợ 41 tỷ đồng, nên chưa bàn giao. Các công trình bên trong hư hỏng, xuống cấp.

Biết cách này, chấm công, tính lương cả nghìn công nhân nhàn tênh

50% công ty dệt may vẫn chấm công lương cho người lao động bằng phương pháp thủ công, trong khi nhân sự quá đông, lên tới hàng nghìn người. Do đó, cần sớm số hóa quản trị nhân lực, muộn còn hơn không.

Đất ở TP.HCM bị hét giá 'trên trời'

Hậu đại dịch, thị trường bất động sản TP.HCM tiếp tục thu hút nhà đầu tư ngoại, tuy nhiên quá trình tìm kiếm quỹ đất để phát triển dự án tại đây không dễ dàng.

Thế chấp cả đất công viên giáp biển Nha Trang, loay hoay chưa thể thu hồi

Chính quyền Khánh Hòa thu hồi diện tích đất công viên dọc biển TP. Nha Trang, nhưng doanh nghiệp chưa chịu bàn giao vì đã thế chấp các công trình trên đất cho ngân hàng, đang nợ gần 41 tỷ đồng.

Chấm dứt hoạt động hàng loạt đại dự án của Tập đoàn FLC ở Bình Định

Do không thực hiện dự án theo tiến độ đăng ký với cơ quan đăng ký đầu tư nên hàng loạt dự án có tổng mức đầu tư nhiều ngàn tỉ đồng của Tập đoàn FLC ở tỉnh Bình Định đã bị chấm dứt hoạt động.

Tốc độ 'rùa bò', cả trăm dự án tỷ lệ giải ngân bằng 0

Tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công của TP.HCM đến hết tháng 7/2022 mới đạt 26%, thống kê có tới 100 dự án tỷ lệ giải ngân bằng 0. Như vậy là quá chậm.

Người dân sống ở vùng này thu nhập cao nhất cả nước

Vùng Đông Nam Bộ có mức thu nhập bình quân đầu người cao nhất (đạt 5,79 triệu đồng), gấp 2,04 lần thu nhập bình quân đầu người thấp nhất ở vùng Trung du và miền núi phía Bắc (2,84 triệu đồng).

Doanh nghiệp cạn vốn: Nợ chồng nợ, đẩy nhau vào chỗ khó

Những quả “bom nợ xấu” đang xuất hiện khi doanh nghiệp các lĩnh vực cùng kiệt sức vì thiếu vốn. Hơn lúc nào hết, đây là thời điểm cần sự vào cuộc của cơ quan quản lí. Bất kì sự chậm trễ nào cũng có thể đẩy ngã DN, ảnh hưởng đến nền kinh tế.

Muốn có đô thị loại I, Sơn La dồn dập quy hoạch đầu tư khu đô thị, đường sá

UBND tỉnh Sơn La yêu cầu các sở ngành, UBND thành phố Sơn La tập trung vào nhiệm vụ phát triển thành phố Sơn La theo định hướng thành đô thị loại I.

Cảnh báo 'rủi ro lớn nhất' với kinh tế Việt Nam

Lạm phát theo số liệu được cơ quan thống kê công bố vẫn 'ổn', nhưng nhiều dấu hiệu cho thấy không chủ động kiểm soát, tình hình sẽ 'bất ổn'.