Sản xuất công nghiệp hỗ trợ, cần tư duy cách tân

“Chúng ta tự hào là người Việt giỏi nhưng sao chưa cách tân được công nghiệp để tăng khả năng cạnh tranh của nền kinh tế”, doanh nhân Mai Hữu Tín đặt vấn đề và mơ "một ngày được nhìn thấy các doanh nghiệp nội thâu tóm hãng xe lớn của thế giới".

Những nhà máy không công nhân

Năm 1997, ông Trần Bá Dương khởi nghiệp từ một xưởng sửa chữa xe nhỏ ở Biên Hòa (Đồng Nai). Đến nay, có thể nói, Thaco của ông đã trở thành tập đoàn công nghiệp đa ngành lớn khu vực ASEAN. Hiện, Thaco có thể hỗ trợ nhóm DN vừa và nhỏ liên kết theo sau, trở thành đối trọng với các tập đoàn nước ngoài. Từ vùng đất cát trắng tại Chu Lai (Quảng Nam) vào năm 2003, nay những nhà máy thông minh của tập đoàn đã mọc lên, từ lắp ráp ô tô, sản xuất phụ tùng, linh kiện cơ khí theo hướng tự động hóa và ứng dụng công nghệ số.

Câu chuyện trên được Tổng Giám đốc Thaco - ông Phạm Văn Tài - đưa ra làm dẫn chứng tại Diễn đàn Cách tân công nghiệp - Industry Innovation Forum 2022 do Ban Quản lý Khu Công nghệ cao TP.HCM tổ chức chiều 20/9.

Thaco thực tế đã có nhà máy thông minh sản xuất nhíp ô tô. Việc điều hành nhà máy dựa trên nền tảng số hóa và hệ thống MES (Manufacturing execution system - hệ thống điều hành sản xuất). Các dây chuyền tự động kết nối với nhau, xuyên suốt chuỗi giá trị từ đặt hàng đến giao hàng. Việc ứng dụng công nghệ một phần giúp tổ hợp nhà máy lắp ráp ô tô Thaco chuẩn hóa theo tiêu chuẩn toàn cầu. Các dòng xe như Kia, Mazda, Peugeot dù được sản xuất tại Việt Nam, hay tại bất kỳ đâu, chất lượng cũng như nhau. Thậm chí, cảm biến sensor khi gắn vào chiếc Mazda CX-5 còn cho thấy tay nghề của công nhân Việt Nam khéo hơn, các khe hở trên xe đều, đẹp hơn. Hiện, tỷ lệ nội địa hóa tại DN khá cao, dòng xe bus tới 60%; xe tải là 45% và xe du lịch từ 20-40%.

Cánh tay robot tại một nhà máy sản xuất ô tô (ảnh: Hoàng Hà)

Một ví dụ khác về mô hình sản xuất thông minh cũng được bà Phạm Thị Ngọc Thủy - Giám đốc điều hành Văn phòng Ban Nghiên cứu Phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV) đưa ra, đó là những nhà máy không có người của Samsung. Tập đoàn này có khoảng 60 nhà máy như thế trên toàn thế giới. 

AI (trí tuệ nhân tạo) và Big Data (dữ liệu lớn) đã được tận dụng, kết nối tất cả hệ thống nhà máy của Samsung với nhau, tiếp đó, AI phân tích diễn biến trên thị trường toàn cầu, nhu cầu sử dụng. Dựa trên dữ liệu phân tích tổng hợp, hoạt động sản xuất bên trong nhà máy có thể biết trước xu hướng thị trường; phán đoán được sự thừa, thiếu về nguyên, nhiên liệu phát sinh, từ đó tối ưu hóa nguồn lực sản xuất của Samsung.

Doanh nghiệp Việt quá chú trọng vào ‘cơ bắp’

Bà Trương Lý Hoàng Phi - Chủ tịch và CEO của IBP - đánh giá, việc sử dụng công nghệ để tối ưu hóa quy trình sản xuất đã được giới DN Việt áp dụng trong nhiều thập kỷ qua, nhưng chỉ có một số ít các DN tiên phong biết cách tận dụng lợi thế của nền sản xuất tiên tiến, không chỉ để thúc đẩy hiệu quả trong hoạt động sản xuất kinh doanh mà còn tạo ra giá trị, mang lại lợi ích cho khách hàng, người lao động, xã hội và môi trường. 

Trong khi đó, ông Nguyễn Anh Thi, Trưởng Ban quản lý Khu Công nghệ cao TP.HCM, nhận định, để một nền kinh tế tự chủ, khu vực công nghiệp phải đóng góp tối thiểu 30% trong cơ cấu GDP. Chiến lược phát triển kinh tế của Việt Nam đang xác định con số này ở mức 40%, trong đó lĩnh vực chế biến, chế tạo chiếm khoảng 30%.

Giá trị gia tăng hướng đến vào năm 2030 trong hoạt động chế biến chế tạo cần đạt 2.000 USD/người, muốn đạt được con số này thì sự tụt hậu về năng suất của Việt Nam cần phải khắc phục. DN có thể nhập khẩu công nghệ nhưng không thể nhập khẩu đổi mới sáng tạo, đổi mới sáng tạo phải được sáng tạo ra tại chỗ và dựa vào con người.

Nếu bỏ qua khâu tạo ra giá trị, doanh nghiệp Việt sẽ thua (ảnh minh họa: Hoàng Hà)

Đồng quan điểm, ông Mai Hữu Tín, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Đầu tư U&I, cho rằng, tự thân DN cũng khó chuyển đổi thành công nếu không có nhân sự phù hợp. Nhìn vào sản phẩm đầu ra hiện tại của hệ thống trường và viện tại Việt Nam, thật khó tin là có thể sử dụng nguồn lực này. Hầu hết nhân sự phải được đào tạo thêm hoặc sử dụng kết hợp với nguồn lực đến từ các nước phát triển. 

“Chúng ta tự hào là người Việt giỏi giang, thông minh và hiếu học, nhưng tại sao chưa cách tân được công nghiệp để tăng khả năng cạnh tranh của nền kinh tế”, ông Tín đặt vấn đề.

“Sẽ đáng tự hào hơn nếu một ngày nào đó được nhìn thấy các doanh nghiệp của Việt Nam trong ngành ô tô, giống Geely của Trung Quốc thâu tóm hãng xe Volvo (Thụy Điển) hay Tata của Ấn Độ mua Jaguar Land Rover (Anh)”.

Theo ông Tín, thế giới đang xoay chuyển theo hướng hình thành và phát triển dựa vào những bộ óc nhiều hơn là cơ bắp. Khi chỉ biết tập trung vào sản xuất tức là DN Việt vẫn đang chỉ tập trung vào phát triển cơ bắp, hãy nghĩ đến việc phát triển thêm bộ óc thì mới có cơ may so kè cùng các nước phát triển. Chúng ta đã làm sản xuất khá lâu rồi, nhưng nếu cứ bỏ mặc những khâu tạo ra giá trị gia tăng lớn hơn nữa thì dù có thông minh mấy, vẫn sẽ thua.

Trao đổi với PV. VietNamNet, Giám đốc điều hành Văn phòng Ban IV cho hay, khảo sát mà Ban IV sắp công bố, báo cáo Thủ tướng tới đây sẽ chỉ ra mức độ nhận thức và hiểu thấu của DN về chuyển đổi số còn ở mức thấp. Nhận thức của giới chủ DN chưa tới và còn rất khác nhau. Do đó, đơn vị này sẽ thực hiện các chương trình cụ thể, tập trung vào con người, tạo ra mặt bằng hiểu biết giống nhau của nhân sự chủ chốt trong các DN về chuyển đổi số. Sau đó, mới bàn giải pháp chi tiết về hoạt động sản xuất kinh doanh. Còn hiện tại, nếu chủ DN quá vội vàng trong hoạt động đầu tư, tìm kiếm giải pháp chuyển đổi số thì thất bại được dự đoán nhiều hơn thành công.

Bảo Bảo

tin nổi bật

Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ đổi mới công nghệ, nhập cuộc chuyển đổi số

Sau gần 10 năm xây dựng và phát triển, Công ty Cổ phần Công nghiệp KIMSEN đã có nhiều dấu ấn trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ. Nhập cuộc chuyển đổi số, công ty đổi mới tư duy, nâng cao năng lực cạnh tranh.

Sản xuất công nghiệp hỗ trợ Việt Nam phát triển rất tốt nhiều phương diện

Trong những năm gần đây, các doanh nghiệp sản xuất đặc biệt là doanh nghiệp sản xuất trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ của Việt Nam đã có những bước phát triển rất tốt nhiều phương diện.

Tập đoàn dệt may Việt Nam lãi hơn 1.000 tỷ đồng

Tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh năm 2022, định hướng năm 2023 vừa được Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex) công bố chiều 22/12.

Tập đoàn Công nghiệp Trường Hải ra mắt, vốn đầu tư 550 triệu USD

Ngày 17/12, tại KCN THACO Chu Lai - Quảng Nam, Công ty Cổ phần Tập đoàn Trường Hải (THACO) đã tổ chức Lễ công bố thành lập Công ty Tập đoàn Công nghiệp Trường Hải -THACO INDUSTRIES.

Chuyển đổi Lean 4.0 dẫn dắt phát triển năng lực các doanh nghiệp CNHT

Mạng lưới nhỏ doanh nghiệp CNHT có năng lực chuyển đổi LEAN mạnh sẽ góp phần tăng năng suất hằng năm, phát triển năng lực quản trị - cải tiến vận hành bền vững.

Khát vọng vươn ra biển lớn, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ cần tiếp sức vốn và công nghệ

Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam cho đến nay vẫn bị coi là “chậm phát triển”. Đa phần là doanh nghiệp quy mô nhỏ, trang thiết bị, máy móc, công nghệ còn chưa hiện đại.

Thúc đẩy công nghiệp hỗ trợ phát triển, cần cú hích từ FDI

Những tháng cuối năm 2022, không khí sản xuất tại Công ty TNHH một thành viên Cao su 175 diễn ra cấp tập.

Doanh nghiệp Công nghiệp hỗ trợ Hà Nội hợp tác với Nhật Bản

Hiệp hội Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Hà Nội (HANSIBA) đang có nhiều bước tiến đẩy mạnh hợp tác với các doanh nghiệp Nhật Bản để thúc đẩy năng lực cạnh tranh, giúp doanh nghiệp Việt tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Chuyển đổi số sớm giúp doanh nghiệp CNHT tăng lợi thế cạnh tranh

Chuyển đổi số hiệu quả và thành công sẽ giúp doanh nghiệp giảm chi phí, tăng doanh thu, tăng thị phần và sẽ là lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp trước xu hướng thị trường khốc liệt ngày nay.

Doanh nghiệp Việt tham gia chuỗi cung ứng ngành điện tử

Ngành linh kiện điện tử là một trong những ngành có thế mạnh của các công ty liên doanh, doanh nghiệp Việt Nam và có thể trở thành nhà cung ứng của các Tập đoàn.

Hyundai Thành Công mở nhà máy thứ 2 tại Ninh Bình

Hôm qua, 15/11, Tập đoàn Thành Công (TC Group) & Tập đoàn ô tô Hyundai chính thức khánh thành nhà máy Hyundai Thành Công Việt Nam số 2 (HTMV2) tại khu công nghiệp Gián Khẩu, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình.

Kỳ vọng của Boeing về các nhà cung cấp linh kiện Việt Nam

Boeing đặt kỳ vọng muốn phát triển chuỗi cung ứng tại Việt Nam. Đây chính là cơ hội cho các doanh nghiệp Việt tham gia.

Mù mờ về chiến lược, doanh nghiệp Việt khó chen vào chuỗi cung ứng toàn cầu

Với tình trạng thiếu chủ động, thiếu sự chuẩn bị của doanh nghiệp, việc tận dụng cơ hội để gia nhập chuỗi cung ứng giá trị toàn cầu là rất khó khăn.

Doanh nghiệp trong ngành cơ khí tự động hóa đứng trước nhiều cơ hội mới

Triển lãm và hội thảo quốc tế lần thứ 8 về máy công cụ, cơ khí chính xác và gia công kim loại - MTA Hanoi 2022 quy tụ hàng trăm DN trong và ngoài nước tham gia. Đây là cơ hội tốt để các DN Việt Nam tiếp cận với công nghệ và cơ hội hợp tác mới.

100 doanh nghiệp Hà Nội "học" cách đáp ứng yêu cầu chuỗi sản xuất toàn cầu

Hội nghị Tập huấn áp dụng hệ thống quản lý đáp ứng yêu cầu của các chuỗi sản xuất toàn cầu trong quản trị doanh nghiệp, quản trị sản xuất vừa được tổ chức cho hơn 100 doanh nghiệp CNHT của Hà Nội vào sáng 30/9.