Sếp bự ngân hàng vào tù: Công thần thành tội đồ

Hàng loạt vụ án liên quan đến cán bộ ngân hàng bị đưa ra xét xử và kết án trong năm qua. Mỗi vụ án một kiểu, nhưng áp lực pháp lý ngày càng đè nặng lên các cán bộ tín dụng.

- Hàng loạt vụ án liên quan đến cán bộ ngân hàng bị đưa ra xét xử và kết án trong năm qua. Mỗi vụ án một kiểu, nhưng áp lực pháp lý ngày càng đè nặng lên các cán bộ tín dụng.

Ký không được, không ký không xong

Trong vụ đại án ngân hàng đã được xét xử gần đây, ngoài những sếp bự như tổng giám đốc, giám đốc chi nhánh, bóng dáng của cán bộ tín dụng cũng xuất hiện với cáo buộc vi phạm các quy định về cho vay gây hậu quả nghiêm trọng.

Xét về mặt quy trình tín dụng, điều này hoàn toàn đúng. Theo thủ tục chung, cán bộ tín dụng đề xuất, cán bộ quản lý trung gian kiểm soát rồi mới đến các cấp có thẩm quyền phê duyệt tín dụng.

Lý thuyết là vậy. Tuy nhiên, những dự án to hàng nghìn tỷ đồng, liệu một cán bộ cấp chuyên viên có đủ sức thẩm định, có đủ sức quyết, có đủ sức định hướng để các sếp “cỡ bự” phải theo ý mình, ký vào tờ trình với mình? Hay ngược lại, chính các sếp lại là người ép nhân viên phải hợp lý hóa giấy tờ theo ý mình? Bởi, thực tế này xuất phát từ chính tác nghiệp tín dụng hàng ngày.

{keywords}

Trong vụ đại án tại Agribank, ngoài những sếp bự, bóng dáng của cán bộ tín dụng cũng xuất hiện với cáo buộc vi phạm các quy định về cho vay gây hậu quả nghiêm trọng (ảnh TTXVN).

Trong các vụ án đó, ít ra, chưa một lần ông tổng giám đốc, bà giám đốc chi nhánh đổ lỗi cho nhân viên của mình. Ông giám đốc một chi nhánh ngân hàng, trong một vụ án cũng cộm cán khác, khi được hỏi, đã luôn cho rằng, lí do dẫn đến việc phạm tội của mình chính là quá tin tưởng cấp dưới, và cả cấp trên.

Nể sợ cấp trên, dẫn đến dễ dãi trong phê duyệt thì còn có lý, chứ quá tin tưởng vào cấp dưới thì có lẽ hơi khó. Với trình độ, với kỹ năng, với những mối quan hệ, thông tin có được, mà giám đốc một chi nhánh lớn của ngân hàng còn “quá tin tưởng” cấp dưới có vẻ lạ quá, thậm chí, không muốn nói theo ngôn ngữ giới trẻ giờ là “hư cấu”.

Mỗi quan hệ giữa nhân viên - sếp trong công tác xét duyệt cho vay quá là khó xử. Khách hàng sếp đưa về, nhân viên tín dụng ký cũng khổ, mà không ký cũng không xong. Đến khi có vấn đề gì, đương nhiên, người phê duyệt luôn phải chịu trách nhiệm, nhưng phận nhân viên cũng liên lụy không kém.

Lằn ranh mong manh

Hiện nay, việc truy cứu trách nhiệm hình sự của các cán bộ tín dụng cũng đang là vấn đề. Hầu hết các cán bộ này đều bị truy cứu về tội vi phạm các quy định về cho vay gây hậu quả nghiêm trọng.

Hiện tại, các quy định cụ thể, chi tiết về cho vay mới nằm trong Luật các Tổ chức tín dụng, và quyết định 1627/2001/QĐ-NHNN về quy chế cho vay của các tổ chức tín dụng. Tuy nhiên, cả 2 văn bản mới là những quy định chung nhất.

{keywords}

Trong tín dụng, lằn ranh giữa tội đồ và công thần rất mong manh.

Thực tế, các tổ chức tín dụng đều phải có hệ thống văn bản nghiệp vụ hướng dẫn chi tiết trình tự, thủ tục các bước làm. Đương nhiên, cả một hệ thống ngân hàng thì luôn phải có phòng pháp chế. Và phòng này luôn rà soát, đảm bảo các quy định nội bộ của ngân hàng không vi phạm so với quy định pháp luật. Cán bộ ngân hàng thì dựa vào đây để tác nghiệp.

Như vậy, vi phạm quy định về cho vay ở đây nếu có thể, phải hiểu là vi phạm các quy định nội bộ của ngân hàng không? Mỗi ngân hàng có hệ thống quy định riêng thì liệu xem xét trách nhiệm sẽ như thế nào? Còn chưa kể, những vụ việc liên quan đến nhiều ngân hàng thì càng rắc rối.

Trong vụ án Công ty thủy sản Phương Nam bị cáo buộc lừa đảo, hàng loạt cán bộ tín dụng cũng vướng vòng lao lý. Tuy nhiên, quy định nội bộ về công tác kiểm tra, thẩm định thì các bị can được xác định không vi phạm. Vậy lằn ranh giữa đúng và sai ở đâu? Ngân hàng hướng dẫn làm như vậy, nhưng anh vẫn bị quy kết là sai so với pháp luật thì đai bảo hiểm cho cán bộ tín dụng có lẽ hơi lỏng.

Và câu chuyện chúng ta có quá nhiều thành phần tham gia xây dựng ngân hàng nên khi câu chuyện xác định thiệt hại và xác định tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ cho bị cáo trong các vụ án cũng là khác nhau. Hiện tại, với các ngân hàng thương mại có phần vốn góp của nhà nước, đa phần các bị cáo khi ra xét xử đều bị truy cứu, và có tình tiết tăng nặng là làm thiệt hại tài sản nhà nước. Tuy nhiên, với khối ngân hàng thương cũng cổ phần nhưng không có phần vốn góp của nhà nước thì lại không bị. Như vậy, rõ ràng, cùng hành vi, nhưng mà việc ứng xử và hậu quả pháp lý khác nhau xa.

Nhìn chung, trong tín dụng, lằn ranh giữa tội đồ và công thần rất mong manh. Cũng chính vì vậy, rất nhiều ngân hàng khi phải xử lý hình sự đều có văn bản xin miễn trách nhiệm hình sự cho cán bộ nhân viên của mình.

Tuy nhiên, mọi việc đều phải dựa trên các nguyên tắc pháp luật. Và như thế, việc tạo ra  hành lang pháp lý minh bạch, thuận lợi cho kinh doanh, bảo vệ người tốt nhưng phải ngăn chặn được các nguy cơ tội phạm, ảnh hưởng tới xã hội và đòi hỏi cao nhất.

Nguyễn Thanh Ngọc

tin nổi bật

Chấm dứt rời rạc, tự phát mở cơ chế mới phát triển liên kết vùng

Ban Chỉ đạo Tổng kết Nghị quyết 39-NQ/TW ngày 24/6 đã phối hợp với Tỉnh ủy Khánh Hòa tổ chức Tọa đàm "Liên kết phát triển tiểu vùng Nam Trung Bộ trong bối cảnh mới".

Độc đáo mô hình nuôi cua biển trong hộp nhựa ở Ninh Bình

Trong khi mô hình nuôi cua biển trong nhà còn khá mới lạ ở Việt Nam thì tại Ninh Bình đã xuất hiện những mô hình nuôi cua biển trong nhà, trong hộp nhựa mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Từ 1/7, mức trợ cấp thất nghiệp tối đa lên đến 23,4 triệu đồng/tháng

Từ 1/7, số tiền trợ cấp thất nghiệp tối đa là 23,4 triệu đồng/tháng (đối với người lao động đóng BHTN theo chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định).

Đóng đủ 20 năm BHXH rồi nghỉ hưu, người lao động nhận được những khoản tiền nào?

Người lao động nếu đã đóng đủ 20 năm BHXH và chờ đến tuổi nghỉ hưu sẽ được hưởng các quyền lợi dưới đây:

Sốt đất 'xì hơi', nhà đầu tư rao bán cắt lỗ nhưng không ai mua

Có người trả mảnh đất nông nghiệp của anh Trần Văn Tĩnh chênh 500 triệu đồng nhưng sợ bán hớ, anh Tĩnh giữ lại đến giờ bán bằng giá cũng không ai mua.

Chuyên gia chỉ loạt bất cập, đề xuất nên bỏ quỹ bình ổn giá xăng dầu

Nêu quan điểm thẳng thắn, PGS. TS. Phạm Thế Anh, Kinh tế trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) cho rằng quỹ này "nên được bỏ, giải phóng nguồn lực cho xã hội".

Các đại gia công nghệ Trung Quốc chật vật vực dậy từ 'bão quy định'

Ngành công nghệ của Trung Quốc tăng trưởng chóng mặt trong những thập kỷ qua. Nhưng giờ, thời hoàng kim đã qua với các công ty công nghệ nước này.

Tiềm năng tăng trưởng vượt bậc ngành bất động sản công nghệ ở Việt Nam

Nghiên cứu của Tập đoàn Tư vấn Boston (BCG) chỉ ra trong giai đoạn đại dịch, số lượng người tích cực sử dụng dịch vụ ngân hàng số, tài chính số, đặc biệt là lĩnh vực bất động sản công nghệ (proptech) ở Việt Nam gia tăng mạnh so với khu vực.

Hiện tượng 'kỳ lân', chào sàn tăng giá mạnh, đại gia mới lộ khối tiền nghìn tỷ

Với giá tham chiếu khủng, ấn tượng ngay sau chào sàn khi tăng trần liên tiếp, đưa các cổ phiếu này thuộc hàng đắt đỏ nhất trên sàn chứng khoán.

Tiết lộ về tình cảnh "ngàn cân treo sợi tóc" của Pacific Airlines

Vietnam Airlines tiết lộ tình hình tài chính của Pacific Airlines đang rất nghiêm trọng, dòng tiền bị thiếu hụt, nợ quá hạn lớn đe dọa mất khả năng thanh toán và phải chấm dứt hoạt động.

Cảnh giác trước chiêu "nhầm tiền" của trạm xăng trong thời buổi bão giá

Lợi dụng việc tài xế không xuống xe khi tiếp nhiên liệu, nhân viên trạm xăng có thể cố tình đọc sai số tiền phải trả, khiến người mua chịu thiệt; nếu bị phát hiện thì chỉ giải thích là "nhầm lẫn".

Loại quả siêu thực phẩm tràn chợ Hà Nội, giá siêu rẻ vẫn ế

Nhiều loại quả được coi là siêu thực phẩm, nhưng những ngày này lại chất đống trên vỉa hè, bán tràn ngập chợ Hà Nội với giá siêu rẻ, chỉ vài nghìn đồng mỗi cân vẫn ế.

Dễ dãi với nhà đầu tư ngoại, cảnh báo vốn nhỏ chiếm đất lớn

Một số địa phương vẫn còn dễ dãi trong việc chấp nhận khá nhiều dự án FDI quy mô nhỏ, không mang lại hiệu quả cho địa phương, cấp đất với diện tích quá lớn cho dự án FDI.

Nỗi khổ ngư dân: Tốn thêm 3.776 tỷ/tháng, quá nửa tàu cá nằm bờ

Giá xăng dầu tăng mạnh, ngư dân mỗi tháng tốn thêm khoảng 3.776 tỷ đồng/tháng. Bộ NN-PTNN vừa đề nghị hỗ trợ ngư dân bị ảnh hưởng.

Giá vàng hôm nay 25/6: Thời kỳ giảm giá kéo dài

Giá vàng thế giới giảm do USD mạnh lên sau khi Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell củng cố kế hoạch thắt chặt chính sách nhằm kiểm soát lạm phát.