Siêu ủy ban 100 tỷ USD: Thêm 1 cơ quan siêu quyền lực?

Một ủy ban quản lý hàng triệu tỷ đồng, bao trùm tất cả 9 tập đoàn, 21 tổng công ty lớn sẽ là một nơi tập trung sức mạnh kinh tế và quyền lực rất lớn. Lại thêm một cơ quan 'siêu quyền lực'?

Việc thành lập một ủy ban quản lý hàng loạt “ông lớn” nhà nước có thể khắc phục tình trạng “vừa đá bóng vừa thổi còi” hiện nay. Nhưng một ủy ban liệu có đủ khả năng quản lý hàng triệu tỷ đồng của 9 tập đoàn, 21 tổng công ty lớn hay không là điều đang có nhiều tranh luận. Và liệu có xuất hiện thêm một cơ quan 'siêu quyền lực'?

Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang lấy ý kiến về việc thành lập một cơ quan chuyên trách có tên gọi Ủy ban quản lý, giám sát vốn và tài sản nhà nước tại doanh nghiệp.

Dự kiến có 30 “ông lớn” nhà nước nằm dưới sự quản lý của ủy ban này, bao gồm 9 tập đoàn (trừ Tập đoàn Viettel) và 21 tổng công ty nhà nước.

Cụ thể, những cái tên đáng chú ý dự kiến được đưa vào là Tập đoàn Dầu khí Việt Nam, Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản, Tập đoàn Bưu chính -Viễn thông Việt Nam, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam, Tập đoàn Bảo Việt, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam, Tổng công ty Rượu- Bia - Nước giải khát Sài Gòn…

Điều đó có nghĩa, vai trò của các bộ trong hoạt động kinh doanh của các DN nhà nước kể trên sẽ chấm dứt.

{keywords} 

TS Trần Du Lịch, nguyên Phó trưởng đoàn đại biểu Quốc hội TP HCM chia sẻ: Việc cần một Ủy ban như vậy tôi đã đề xuất cách đây 10 năm để không còn DN nhà nước nào nằm trong các bộ chủ quản. Điều này là để các bộ chỉ thực hiện chức năng quản lý nhà nước, không thực hiện chức năng kinh doanh, tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng.

Ông Trần Du Lịch nhấn mạnh: Cơ quan này khi thành lập phải mang tính chuyên môn cao, không phải như cơ quan hành chính công quyền. Những người làm việc ở đó phải am tường chuyên môn. Cơ quan này phải đảm bảo nguồn lực nhà nước được sử dụng và quản lý hiệu quả. Đồng thời tham mưu cho Chính phủ để ra các quyết định đúng đắn.

Bày tỏ “trân trọng và hoan nghênh” việc thành lập Ủy ban này, chuyên gia kinh tế TS Lê Đăng Doanh đánh giá: Đây là nỗ lực để cải cách, khắc phục tình trạng kém hiệu quả và có nhiều bê bối của các DN nhà nước như chúng ta đã biết, ngăn chặn tình trạng nhóm lợi ích và tư lợi mà chúng ta đã thấy.

Có đủ sức quản trăm tỷ USD?

Dù ủng hộ, nhưng TS Lê Đăng Doanh cũng đề cập đến các khó khăn Ủy ban này vấp phải. Đó là số DN nhà nước Ủy ban này phải quản lý là “quá lớn, quá phức tạp, quá đa dạng”. Cho nên khả năng quản lý vượt khỏi giới hạn mà lý thuyết quản lý và điều khiển học cho rằng đó là “giới hạn hiệu quả”.

“Tức là nếu muốn quản lý hiệu quả thì số đầu mối của anh tốt nhất khoảng 5-7, cùng lắm không quá 20. Với số lượng DN trực thuộc lên đến 30, việc quản lý cả hoạt động đầu tư, mua bán phức tạp thế này là điều quá độ”, TS Lê Đăng Doanh chia sẻ.

{keywords}
Phải quản một khối lượng tài sản quá lớn sẽ là khó khăn của Ủy ban mới. Ảnh: L.Bằng

Ông Đỗ Thiên Anh Tuấn, Chương trình Giảng dạy kinh tế Fulbright cũng chung nỗi băn khoăn liệu ủy ban này có đủ khả năng quản lý khối tài sản lên đến xấp xỉ 130 tỷ USD của các DN nhà nước.

Ông Tuấn cũng lo ngại sự ra đời của Ủy ban sẽ càng làm chậm lại tiến trình cổ phần hóa bởi vì phải mất thêm một thời gian sau khi các DN đã chuyển về cho Ủy ban.

Vị chuyên gia Fulbright cũng đắn đo về các thành viên làm việc tại Ủy ban mới này. Nếu những người đó tiếp tục là đại diện từ các bộ, ngành thì chỉ là “bình mới rượu cũ” mà thôi.

Nếu là những người mới thì hàng loạt câu hỏi được ông Đỗ Thiên Anh Tuấn đưa ra. Liệu trong hệ thống nhà nước hiện nay, có đủ người có năng lực (bao gồm tư duy mới) và có dám trao cho những con người này đầy đủ thẩm quyền để quản lý hay không? Liệu những người này có dám tự chịu trách nhiệm hay không, hay rồi lại xin ý kiến lên cấp trên? Trong khi đó, nếu dùng người bên ngoài thì cơ chế hiện nay chưa cho phép.

“Chưa kể, trước mắt bộ máy quản lý nhà nước tiếp tục còn phình to ra, ngân sách tiếp tục gồng gánh cho đơn vị mới này trong khi Chính phủ lại muốn tinh giản bộ máy. Nếu chuyển một số người từ các bộ, ngành qua thì vẫn vậy, cái chất không thay đổi”, ông Tuấn phân tích.

Soi kỹ hơn quyền hạn của Ủy ban được quy định trong dự thảo Nghị định của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, ông Đỗ Thiên Anh Tuấn thấy rằng quyền hạn của Ủy ban này chủ yếu là làm theo chủ trương, các quyền hạn được phân cấp rất hạn chế và dè chừng.

Chốt lại vấn đề, ông Đỗ Thiên Anh Tuấn lưu ý: “Sinh nó ra thì dễ, “nuôi” nó nên người mới khó”.

Còn TS Lê Đăng Doanh cho rằng: Để tiến tới việc quản lý hiệu quả hơn, tốt nhất phải cổ phần hóa rất nhanh và giảm ngay số DNNN, giảm bớt vị thế độc quyền của các DNNN, để các DN đó phải kinh doanh theo thị trường. Lúc bấy giờ việc quản lý của nhà nước chỉ tập trung vào vấn đề tuân thủ pháp luật và các vấn đề khác mà thôi.

Lương Bằng

tin nổi bật

Tình cảnh bi đát, loạt doanh nghiệp vận tải bán xe, nguy cơ phá sản

Nhiều doanh nghiệp vận tải chấp nhận bán xe, chuyển công việc khác vì không chịu nổi. Bởi, một chuyến xe khách Bắc - Nam tốn chi phí khoảng 50 triệu đồng, riêng tiền xăng dầu là 30 triệu.

Tạo kim cương từ không khí

Một triệu phú kiêm nhà môi trường học người Anh đã tạo ra loại kim cương thân thiện với môi trường, được “làm hoàn toàn từ bầu trời”.

Sáu bước thanh toán những món nợ khó trả

6 bước dưới đây sẽ giúp bạn thanh toán nợ nần một cách nhẹ nhàng, bớt áp lực.

Tuổi trẻ của những tỷ phú hàng đầu Việt Nam thế nào?

Nhiều người tò mò về tuổi trẻ và con đường lập nghiệp của những tỷ phú nức tiếng Việt Nam cũng như quốc tế.

Vườn dưa lưới sai lúc lỉu, thu hoạch cả tạ dưa mỗi năm của ông bố ở TP.HCM

Từ khi làm vườn sân thượng, anh Tám cũng thử sức chinh phục dưa lưới - giống cây "đỏng đảnh", "khó chiều". Bước sang năm thứ 3, anh về đích thành công 60 gốc, cho thu hoạch khoảng một tạ dưa.

Khi nhân viên chọn sếp

Thông qua các nền tảng việc làm hoặc người quen, người trẻ tìm hiểu về cấp quản lý trước khi ứng tuyển. Họ đặt niềm tin vào vị sếp có hồ sơ đẹp cùng danh tiếng trong lĩnh vực.

Anh cửu vạn trúng độc đắc 42 tờ vé số, xây biệt thự nghìn mét vuông và "nợ như chúa chổm"

Năm 2001, công việc của anh T bắt đầu “xuống dốc không phanh”. Sau đó một năm, công ty phá sản, đổ nợ hơn 17 tỷ đồng. Anh đành phải bán xe cộ, nhà cửa để trả nợ.

Người dân sẽ bỏ lỡ những khoản tiền này nếu rút BHXH 1 lần

Người lao động (NLĐ) nếu đủ điều kiện có thể được hưởng bảo hiểm xã hội (BHXH) 1 lần khi nghỉ việc. Tuy nhiên, nếu sau khi nghỉ mà rút BHXH 1 lần, NLĐ sẽ có một số thiệt thòi nhất định.

"Thủ phủ khẩu trang" ở Bắc Ninh bây giờ ra sao sau dịch Covid-19?

Năm 2020, dịch Covid-19 bùng phát, những nhà xưởng sản xuất khẩu trang ở thôn Xuân Lai (huyện Gia Bình, Bắc Ninh) hoạt động hết công suất. Các hộ kinh doanh nhờ vậy cũng "đổi đời" chỉ thời gian ngắn khi số tiền họ kiếm được tới hàng chục tỷ đồng.

10 năm sau cơn biến động, đại gia Đặng Văn Thành bán sạch cổ phiếu Sacombank

Buộc thôi việc ông Lê Hải Trà, nhiều lãnh đạo của Sudico, chứng khoán Trí Việt từ chức, ông Đặng Văn Thành hoàn tất bán 10 triệu cổ phiếu SBT, Bầu Đức gặp khó... là tin chú ý tuần qua.

Ô tô trong nước tiếp tục được gia hạn thuế tiêu thụ đặc biệt

Thời gian gia hạn nộp thuế tiêu thụ đặc biệt với ôtô sản xuất, lắp ráp trong nước được lùi đến ngày 20/11 năm nay.

Đỗ Anh Dũng nằm trong khám, Tân Hoàng Minh nợ thuế hơn 180 tỷ đồng

Hai công ty thuộc Tập đoàn Tân Hoàng Minh ngoài nợ phát hành trái phiếu tới 10.030 tỷ đồng còn phát sinh thêm số nợ thuế khoảng 183 tỷ đồng.

Bán hết vàng liều bắt đáy Luna, chàng trai Hà Nội mất sạch của để dành

Sau khi bán một cây vàng để bắt đáy tiền ảo Luna, anh Trần Văn Hậu đang lo lắng vì số tiền trong tài khoản ngày càng bốc hơi.

Toàn cầu bất ổn, Việt Nam đối diện nhiều khó khăn

Áp lực lạm phát cao, năng suất lao động giảm và sự lệch pha trong chính sách kích thích kinh tế là những thách thức và quan ngại đối với tăng trưởng GDP Việt Nam 2022.

Giá vàng hôm nay 22/5: Kết thúc chuỗi tuần giảm giá liên tục dài nhất năm

Giá vàng thế giới tăng kết thúc chuỗi tuần giảm giá liên tiếp dài nhất năm. Giá vàng trong nước cũng theo đó giảm sâu.