'Sông Tô Lịch như người bệnh, chỉ đỡ xấu chứ không thể sạch'

Sông Tô Lịch tiếp nhận hơn 1 triệu m3 nước từ hồ Tây nhưng thay đổi không đáng kể, việc làm sạch con sông này gặp rất nhiều khó khăn.

Công ty Thoát nước Hà Nội vừa cho mở cửa xả hơn 1 triệu m3 nước từ hồ Tây ra sông Tô Lịch. Sau vài giờ nước được xả vào, màu nước sông Tô Lịch đã có chuyển biến đáng kể, nước chuyển từ màu đen sang màu xanh rêu, mùi hôi thối giảm.

Đánh giá về phương pháp này, GS.TS Vũ Trọng Hồng - nguyên Thứ trưởng Bộ Thủy lợi cho rằng, việc xả nước hồ Tây vào sông Tô Lịch hoàn toàn theo đúng chủ trương của Hà Nội lâu nay.

Tuy nhiên việc xả nước có được thường xuyên hay không, nước sông Tô Lịch trở lại trong hơn, sạch hơn không thì đấy lại là vấn đề khác.

{keywords}
Hơn 1 triệu m3 nước từ hồ Tây được xả vào sông Tô Lịch làm nước sông đổi màu

Xả nước hồ Tây vào, sông Tô Lịch không hết ô nhiễm

Theo GS Hồng, chênh lệch mặt nước của hồ Tây hiện nay là 15cm, như vậy việc xả hơn 1 triệu m3 nước trong 2 ngày thì lượng nước đó không thể nào chảy kín hết dòng sông Tô Lịch dài hơn 14km. Lượng nước chênh lệch đó không đủ để làm sạch cả con sông.

“Đoạn đầu có thể trong xanh nhưng đến đoạn sau thì không biến chuyển gì”, ông Hồng nhận định.

{keywords}
 

Ngoài ra, việc xả nước hồ Tây sẽ đẩy một phần nước ô nhiễm vốn có của sông Tô Lịch xuống hạ lưu đó là sông Nhuệ, làm con sông này ô nhiễm hơn. Đây là điều vi phạm trong đánh giá tác động môi trường, chất ô nhiễm không được mở rộng ra, không được đưa chất thải từ nơi này đến nơi khác, mà phải xử lý tại chỗ.

Vì vậy, theo nguyên Thứ trưởng, việc xả nước hồ Tây vào sông Tô Lịch chỉ dừng ở mức thử nghiệm, chứ không thể xả thường xuyên.

GS Hồng nhấn mạnh, để làm sạch sông Tô Lịch, điều quan trọng nhất đó là phải cắt được nguồn nước thải dân sinh, nước thải công nghiệp đang làm cho Tô Lịch ô nhiễm.

"Hằng ngày tôi thấy công ty môi trường cho thuyền đi vớt rác, thi thoảng có nạo vét..., tuy nhiên tất cả phương án này cũng chỉ làm cho sông Tô Lịch không xấu hơn, chứ sông không phục hồi được, nó cũng như người bệnh", ông Hồng nói.

Đưa ra giải pháp cụ thể, GS Hồng cho rằng, muốn hồi phục lại dòng sông có 2 phương án. Thứ nhất phải có nguồn nước tự nhiên đủ nhiều để cấp cho sông Tô Lịch, nhiều năm trước có ý kiến cho rằng nên dẫn nước sông Hồng vào nhưng bây giờ phương pháp này không làm được.

Lý do được đưa ra vì đường dẫn nước từ sông Hồng vào Tô Lịch đã bị lấp từ nhiều năm trước khiến cho việc đào lại dòng chảy là điều không thế, sẽ tốn nhiều chi phí, kéo theo nhiều hệ lụy về môi trường, xã hội.

{keywords}
Sông Tô Lịch được cải tạo đã không còn là dòng sông tự nhiên 

Nếu như nguồn nước không thể lấy từ sông Hồng thì phương án thứ 2 là phải cắt nước thải dân sinh ra khỏi ô nhiễm, sau đó chờ những trận mưa thì sông sẽ sạch.

"Cắt nước thải dân sinh, không cho xả trực tiếp ra sông mà dẫn vào một nhà máy để xử lý, nạo vét bùn, sau vài trận mưa, tôi tin rằng sông sẽ sạch hơn", ông Hồng nhấn mạnh.

Ông Hồng cho hay, ông đã nghiên cứu kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè (quận Bình Thạnh, TP.HCM) và thấy nó cũng giống sông Tô Lịch. Khi kênh này ô nhiễm, tất cả nước thải đã được tập trung vào một nhà máy, xử lý xong thì trả lại nước cho kênh.

“Kênh giờ thay đổi hơn rất nhiều, người ta cho thả cá, bơi thuyền ngắm cảnh. Có lẽ sông Tô Lịch cũng nên làm theo cách như kênh Nhiêu Lộc”, GS Hồng đề xuất.

Ông Hồng đánh giá cao công nghệ của Nhật mà Hà Nội đang thử nghiệm, nhưng ông  cho rằng công nghệ chỉ xử lý được về mặt vật lý đó là mùi và chỉ được một thời gian, nếu không cắt tất cả chất thải thì không thể hết mùi.

Đồng thời, việc xử lý bằng công nghệ Nhật hay Đức đều sẽ tốn nhiều chi phí, ông lo rằng Hà Nội sẽ không đủ lực để duy trì công nghệ lâu dài.

Vị GS nhấn mạnh: “Tất cả giải pháp hiện giờ chỉ là tạm thời. Nếu đã dùng công nghệ xử lý nhưng công nghệ này không ổn định thì sau sẽ phải trả giá rất đắt”.

Tô Lịch là mương thoát nước chứ không còn là sông

Nguyên Thứ trưởng Bộ Thuỷ lợi chia sẻ thêm, trước đây sông Tô Lịch là một nhánh của sông Hồng, cửa vào là phố Cầu Gỗ (quận Hoàn Kiếm) chảy quanh hồ Tây, sau đó chảy tiếp qua các quận huyện rồi đổ ra sông Nhuệ.

{keywords}
Các phương pháp đang áp dụng để làm sạch sông Tô Lịch chỉ là tạm thời

Nguồn nước xa xưa của sông Tô Lịch là do sông Hồng cung cấp, và dòng sông Tô Lịch ngày xưa là một dòng tự nhiên.

Sông Tô Lịch bây giờ không còn như dòng sông cũ nữa, nó đã bị lấp cửa ở Cầu Gỗ từ rất lâu, từ thời nhà Lý người ta phải đào để sông thoát được nước, nhưng dần dần dòng sông vẫn ô nhiễm và bị chết.

GS Hồng cho hay, ngày nay Hà Nội cải tạo, xây và kè lại, uốn nắn lại biến Tô Lịch trở thành đường thoát nước chính cho nội đô.

Theo ông, muốn trở thành dòng sông phải có điều kiện. Thứ nhất, phải có nguồn nước thường xuyên cả vào mùa lũ, mùa hè trong khi nguồn nước chính của Tô Lịch hiện nay là nước mưa và nước thải.

Thứ 2 là trong dòng sông phải có bùn cát thì mới tạo dòng chảy được, nếu không có dòng chảy được thì dòng nước đứng lại gây ứ đọng dẫn đến ô nhiễm. Sông Tô Lịch hiện nay đều không đáp ứng được yêu cầu này.

“Như vậy sông Tô Lịch mà ta gọi xa xưa nay nếu gọi bằng từ chuyên môn thì phải gọi là đường thoát nước tự nhiên, hay đúng hơn là mương thoát nước”, ông Hồng nói.

Sông Tô Lịch có chiều dài khoảng 14km, chảy qua địa phận 6 quận, huyện của Hà Nội: Ba Đình, Cầu Giấy, Đống Đa, Thanh Xuân, Hoàng Mai, Thanh Trì.

Đây là dòng thoát nước chính, tiếp nhận hầu hết nước thải trong khu vực nội thành. Quá trình đô thị hóa nhanh chóng, sự thiếu ý thức của một bộ phận người dân cùng với việc quy hoạch xây dựng chưa đồng bộ khiến con sông đẹp, thơ mộng từng đi vào thơ ca Việt Nam trở thành dòng sông chết suốt những thập kỷ qua.

Hiện, Hà Nội đang cho thử nghiệm các công nghệ làm sạch sông Tô Lịch gồm công nghệ Nano-Bioreactor của Nhật Bản và Redoxy3C của Đức với hy vọng có thể "hồi sinh" được dòng sông.

Cuối năm 2008, công ty Thoát nước Hà Nội đã thử nghiệm việc dùng nước hồ Tây để cải thiện nước sông Tô Lịch và thu được kết quả tốt.

Triệu khối nước cuồn cuộn đổ vào, sông Tô Lịch biến sắc

Triệu khối nước cuồn cuộn đổ vào, sông Tô Lịch biến sắc

Cả triệu m3 nước hồ Tây được xả vào sông Tô Lịch đã làm nước sông chuyển sang màu xanh, giảm bớt mùi hôi thối.

Thành Nam - Hương Quỳnh

tin nổi bật

Xả thải ra vùng vịnh Việt Thanh, người dân đồng loạt phản ứng

Sáng 24/6, UBND huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi tổ chức hội nghị tham vấn cộng đồng liên quan đến hoạt động xả nước thải ra vùng biển vịnh Việt Thanh. Chỉ sau 30 phút tham vấn ý kiến, người dân đã đồng loạt bỏ về vì họ không đồng tình.

Thuỷ điện Hoà Bình đóng hoàn toàn 5 cửa xả đáy

Chiều 19/6, Thuỷ điện Hoà Bình đã đóng cửa xả lũ cuối cùng sau 1 tuần mở hoàn toàn 5 cửa xả.

Hoà Bình xin đóng dần các cửa xả lũ

Nhà máy Thuỷ điện Hoà Bình vừa có văn bản gửi Ban chỉ đạo Quốc gia về phòng chống thiên tai xin được đóng dần các cửa xả đáy hồ để đảm bảo hoạt động sản xuất điện.

TokyoLife áp dụng chính sách mới góp phần thay đổi thói quen dùng túi nilon

Chung tay bảo vệ môi trường, từ 2026 Việt Nam sẽ xử phạt nhà bán lẻ cung cấp túi nilon. Tính phí túi nilon sử dụng 1 lần, khuyến khích sử dụng túi gấp gọn là một trong những chính sách bảo vệ môi trường quyết liệt tại TokyoLife.

Tập đoàn A.S. Watson công bố mục tiêu bền vững nhằm ngăn chặn biến đổi khí hậu

A.S. Watson cam kết giảm thiểu tác động đến môi trường và giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu. Mục tiêu giảm lượng khí thải nhà kính đã đạt được vào năm 2021. Hiện tại, A.S. Watson công bố những mục tiêu mới để góp phần chống lại biến đổi khí hậu.

San hô chết hàng loạt, phủ trắng dưới biển Hòn Mun

Vùng san hô rộng lớn, quý hiếm ở đáy biển Hòn Mun thuộc vịnh Nha Trang (Khánh Hòa) thời gian qua bị chết, xung quanh khu vực phủ một lớp trắng hàng trăm m2.

Nhiệt điện Ninh Bình nỗ lực đầu tư công nghệ thân thiện bảo vệ môi trường

Công ty cổ phần Nhiệt điện Ninh Bình triển khai cải tiến, nâng cấp thiết bị, đầu tư công nghệ tiên tiến, phục hồi nhiều hạng mục, thiết bị hệ thống bảo vệ môi trường.

Tìm ra nơi phát tán khí độc làm cây héo úa, người ngất xỉu

339ha hoa màu của gần 300 hộ dân ở Lào Cai bị ảnh hưởng của “khí độc, lạ” khiến lá cây khô héo, xơ xác… Tỉnh đã tìm ra nơi phát tán nguồn khí này.

'Không khí lạ' khiến nhiều người bị ngất, 60ha cây khô lá, Lào Cai khẩn tìm nguyên nhân

Đoàn liên ngành do Sở Tài nguyên & Môi trường tỉnh Lào Cai chủ trì đang xác minh, truy tìm nguyên nhân không khí có mùi lạ khiến hàng chục ha cây cối, hoa màu bị táp khô lá; người dân bị ngất xỉu khi hít phải.

Bộ trưởng Trần Hồng Hà: Mưa lớn vào một thời điểm thì không hệ thống nào chống chịu được

Bộ trưởng TN&MT Trần Hồng Hà cho rằng cần có giải pháp đồng bộ từ công tác dự báo, đến quy hoạch, thiết kế các đô thị.

Thả cá, trồng rừng ngập mặn… hưởng ứng Ngày Quốc tế Đa dạng sinh học

Bộ trưởng TN&MT Trần Hồng Hà; Bí thư, Chủ tịch tỉnh Quảng Ninh cùng tham gia thả cá giống, trồng rừng ngập mặn... hưởng ứng Ngày quốc tế đa dạng sinh học.

Dòng người kéo nhau vào tận mỏ khoáng sản phản đối việc sụt lún nhà dân

Sau sự việc xuất hiện thêm 1 “hố tử thần” sáng 27/5, rất đông người dân xã Châu Hồng (huyện Quỳ Hợp, Nghệ An) kéo nhau đến nơi khai thác khoáng sản của một doanh nghiệp trên địa bàn phản đối.

Thanh Hóa bác phương án lọc hóa dầu Nghi Sơn nhận chìm 6,9 triệu m3 bùn nạo vét

Công ty TNHH Lọc hóa dầu Nghi Sơn có văn bản xin xử lý chất thải nạo vét từ dự án duy tu công trình cảng nhà máy Lọc hóa dầu xuống biển, ý kiến trên đã bị tỉnh Thanh Hóa “khước từ”.

Lạng Sơn đẩy mạnh quản lý tài nguyên nước

UBND tỉnh Lạng Sơn vừa ban hành văn bản số 527/UBND-KT về việc tăng cường công tác quản lý nhà nước về tài nguyên nước trên địa bàn tỉnh.

Nhà máy luyện quặng xả khói mùi như thuốc sâu, huyện kiểm tra đánh giá bằng cảm quan

Sau khi VietNamNet đăng bài về việc người dân gửi đơn tập thể tố cáo Công ty CP Cromit Nam Việt gây ô nhiễm môi trường, UBND huyện Triệu Sơn đã thành lập đoàn kiểm tra.