Ngày 13/4 của 60 năm về trước, Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng đã ký thành lập Đoàn huấn luyện trinh sát Đặc công Hải quân 126 (nay là Lữ đoàn Đặc công Hải quân 126, Quân chủng Hải quân).

Yêu cầu nhiệm vụ đặc thù đòi hỏi vũ khí trang bị của Đặc công Hải quân phải gọn nhẹ, dễ mang vác, vận chuyển qua địa hình phức tạp nhưng đảm bảo uy lực công phá lớn, phù hợp với đặc thù tác chiến trên sông nước.

Đại tá Mai Xuân Hưởng, Chính ủy Lữ đoàn 126 cho hay, trong những kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Lữ đoàn đã tuyển chọn, huấn luyện hơn 5.000 cán bộ, chiến sĩ cho các chiến trường từ Đà Nẵng, Quy Nhơn, Nha Trang, Bà Rịa - Vũng Tàu đến Đoàn 10 Rừng Sác. 

Với hơn 300 trận chiến đấu, cán bộ, chiến sĩ đơn vị đã đánh chìm, đánh hỏng 372 tàu, thuyền các loại của địch; phá hủy hàng vạn tấn vũ khí, phương tiện chiến tranh; bắn cháy 28 xe tăng, 3 máy bay trực thăng, đánh sập 7 cầu giao thông, góp phần ngăn chặn sự cơ động chi viện của địch; tiêu diệt hàng nghìn sinh lực địch, gây cho địch tổn thất nặng nề. 

Đơn vị đặc công Hải quân đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ giải phóng quần đảo Trường Sa, góp phần quan trọng vào thắng lợi chung của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Sau ngày đất nước thống nhất, đơn vị tiếp tục thực hiện nhiều nhiệm vụ quan trọng trong giai đoạn mới. Cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn đã tham gia chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam của Tổ quốc, đồng thời làm nghĩa vụ quốc tế, giúp nhân dân Campuchia thoát khỏi họa diệt chủng; tham gia đấu tranh bảo vệ vững chắc chủ quyền quần đảo Trường Sa của Tổ quốc.

Lực lượng tinh nhuệ, có hiệu suất chiến đấu cao

Chia sẻ về định hướng xây dựng lực lượng trong giai đoạn hiện nay, Đại tá Mai Xuân Hưởng cho hay: “Quân chủng Hải quân đang được xây dựng theo hướng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.

Theo đó, lực lượng Đặc công Hải quân cũng không ngừng phát triển tương xứng, với tổ chức biên chế tinh gọn, cơ động cao. Lữ đoàn chú trọng nghiên cứu, phát triển lý luận nghệ thuật tác chiến, đồng thời bảo đảm tốt vũ khí, trang bị và các mặt công tác, nhằm phát huy tối đa khả năng chiến đấu, nâng cao hiệu suất tác chiến.

Chính uỷ Lữ đoàn 126 cho hay, trong chiến tranh tương lai, mặc dù xuất hiện nhiều phương tiện chiến đấu hiện đại như máy bay, tàu ngầm, tàu mặt nước, tên lửa đối hải tầm xa, các phương tiện không người lái (UAV, USV, UUV) ..., song Đảng ủy, chỉ huy Lữ đoàn xác định lực lượng Đặc công Hải quân vẫn là lực lượng tinh nhuệ, có hiệu suất chiến đấu cao.

“Lữ đoàn tập trung làm tốt công tác giáo dục, quán triệt sâu sắc chủ trương, đường lối của Đảng, nhiệm vụ của Quân chủng và đơn vị đến mọi cán bộ, chiến sĩ; giúp bộ đội nhận rõ âm mưu của kẻ thù, đối tượng tác chiến, từ đó xây dựng ý chí quyết tâm chiến đấu cao, sẵn sàng chiến đấu, sẵn sàng chấp nhận hy sinh, quyết tâm hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao”, Đại tá Mai Xuân Hưởng cho hay.

Đặc công người nhái hiệp đồng với đơn vị tàu ngầm, tàu mặt nước

Thượng tá Hoàng Văn Vĩnh, Phó Lữ đoàn trưởng, Tham mưu trưởng Lữ đoàn 126 cho hay, Lữ đoàn thường xuyên đổi mới phương pháp, tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ trong huấn luyện, khai thác, làm chủ vũ khí trang bị tiên tiến, đạt nhiều kết quả nổi bật.

Đơn vị đã triển khai huấn luyện chặt chẽ, đồng bộ, thống nhất theo hướng “tinh nhuệ, thiện chiến, hiện đại”; thực hiện tiêu chí “bơi lặn giỏi, bắn súng giỏi, võ giỏi, tác chiến giỏi và rèn luyện thể lực giỏi”. Công tác huấn luyện kết hợp với rèn luyện sức chịu đựng môi trường tác chiến phức tạp (sóng gió, địa hình hiểm trở); tập trung làm chủ trang bị kỹ thuật, khống chế, tiêu diệt phương tiện không người lái trên không, mặt đất, mặt nước.

“Cán bộ, chiến sĩ thực hiện đột phá “huấn luyện cơ bản, chuyên sâu khai thác sử dụng trang bị kỹ thuật; nâng cao chất lượng huấn luyện cán bộ phân đội”. Các đơn vị bám sát nhiệm vụ, huấn luyện sát phương án, tình huống thực tế; tăng cường dã ngoại biển đảo với phương châm “lấy chiến trường làm thao trường”, giúp bộ đội làm quen môi trường, chủ động mọi tình huống”, Thượng tá Hoàng Văn Vĩnh cho hay.

Phó Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn 126 cho hay, đơn vị tập trung khai thác trang bị mới: hệ thống lặn sâu, khí tài đặc chủng cho đặc công người nhái, chống khủng bố, tàu xuồng đặc nhiệm. Huấn luyện dã ngoại kết hợp trực sẵn sàng chiến đấu; nhảy dù, đổ bộ đường không cho lực lượng chống khủng bố tại địa bàn chiến lược. Bên cạnh đó, lực lượng đặc công người nhái hiệp đồng với đơn vị tàu ngầm, tàu mặt nước để bảo vệ chủ quyền biển đảo.

Lữ đoàn 126 còn tham gia vào việc phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn trên sông, trên biển như: cứu nạn máy bay Su 22 (tại Phú Quý, Bình Thuận), máy bay Su 30MK-2 (tại Nghệ An), tàu Vietship 01 (tại Cửa Việt, Quảng Trị), máy bay Bell-505, tàu du lịch Vịnh Xanh 58 (trên Vịnh Hạ Long, Quảng Ninh); cứu nạn sập cầu Phong Châu (tỉnh Phú Thọ); cứu nạn tàu du lịch tại hồ Thác Bà (tỉnh Lào Cai vào tháng 2/2026).

Đặc công Hải quân Việt Nam xuất quỷ nhập thần giữa biển lửa

Nhiều tờ báo nước ngoài bình luận “ngoài sức tưởng tượng”, “khủng khiếp” khi 3 chiến sĩ đặc công nước (người trẻ nhất mới 17 tuổi) đánh chìm tàu chở dầu 15.000 tấn của địch năm 1969 ở vùng biển có cá mập.

Cuộc chiến đấu với tử thần của Lữ đoàn Đặc công Hải quân

Dòng nước xoáy dữ dội trên vịnh Hạ Long hay vụ sập cầu Phong Châu... đều có bóng dáng những người lính đặc công hải quân lặng lẽ lao mình vào hiểm nguy.

Người nhái đặc công Hải quân tìm kiếm nạn nhân vụ lật tàu ở hồ Thác Bà

Sáng nay, lực lượng người nhái của Lữ đoàn Đặc công Hải quân 126 (Quân chủng Hải quân) đã tìm thấy nạn nhân đầu tiên trong vụ lật tàu chở khách xảy ra trên hồ Hồ Thác Bà.