Loài sứa xuất hiện tại vùng biển Quảng Ninh được các nhà khoa học bước đầu xác định là Chrysaora sp., còn gọi là sứa ngứa hoặc sứa lửa. Loài này có xúc tu dài và có thể gây đau nhói, bỏng rát, nổi mẩn, thậm chí phồng rộp da khi tiếp xúc.

Các cán bộ thuộc Phòng Tài nguyên Sinh vật biển và Ứng dụng, Phân viện Hải dương học tại Hải Phòng, Viện Hải dương học đã nghiên cứu hình ảnh, video được cung cấp. Nhóm nghiên cứu cũng tham khảo ý kiến của các chuyên gia Nhật Bản để đưa ra nhận định bước đầu.

Kết quả cho thấy những cá thể xuất hiện tại vùng biển Quảng Ninh là sứa Chrysaora sp., thường được gọi là sứa ngứa hoặc sứa lửa, thuộc họ Pelagiidae, bộ Semaeostomeae, lớp Scyphozoa.

Xúc tu có thể dài gấp 2-3 lần cơ thể

Theo các nhà khoa học, Chrysaora sp. không phải loài sứa có kích thước lớn. Đường kính phần dù thường khoảng 15-20cm.

Phần dù có dạng bán cầu hoặc hơi phẳng, màu bán trong suốt hoặc vàng nhạt. Một đặc điểm có thể quan sát là trên bề mặt ngoài của dù thường xuất hiện các vân hình sao màu nâu đậm với khoảng 32 tia phóng xạ.

Đáng chú ý, xúc tu của sứa khá dài, thường gấp 2-3 lần đường kính dù. Chính phần xúc tu có thể gây phản ứng mạnh trên da khi con người vô tình tiếp xúc.

Người chạm phải xúc tu của sứa có thể cảm thấy đau nhói, bỏng rát hoặc cảm giác như kim châm. Khu vực da tiếp xúc có thể nổi mẩn đỏ, sưng và xuất hiện các vệt dài theo hình của xúc tu.

Trong một số trường hợp, vùng da bị tác động còn có thể phồng rộp hoặc nổi bọng nước.

Các thông tin này đặc biệt đáng lưu ý tại những khu vực ven biển Quảng Ninh có đông người dân và du khách tắm biển.

sua ngua.jpg
Một số mẫu sứa đã được Phân viện Hải dương học tại Hải Phòng nghiên cứu phân bố tại vùng biển ven bờ Việt Nam.

Từng xuất hiện mật độ khá dày ở Trà Cổ

Chrysaora sp. không phải loài sứa lần đầu được ghi nhận tại vùng biển Việt Nam. Theo Viện Hải dương học, loài này đã được ghi nhận phân bố tại nhiều vùng nước ven bờ trong nước.

Sứa ngứa có thể xuất hiện với mật độ khá dày ở những vùng nước có độ muối và độ trong tương đối cao.

Thông thường, từ tháng 6 đến tháng 8, sau những cơn mưa đầu mùa và khi các loài sứa có giá trị kinh tế như sứa trắng, sứa đỏ giảm đi, sứa ngứa có thể xuất hiện nhiều hơn.

Một dữ liệu đáng chú ý được ghi nhận ngay tại Quảng Ninh. Trong đợt quan sát tại vùng biển Trà Cổ vào tháng 8/2019, các nhà khoa học từng phát hiện hai loài sứa ngứa xuất hiện ở tầng nước mặt. Mật độ khi đó được ghi nhận ở mức khoảng 30-50 cá thể trên 1.000 m3 nước biển.

Việc sứa xuất hiện dày theo mùa không chỉ là vấn đề sinh thái biển mà còn có ý nghĩa trực tiếp đối với những khu vực có hoạt động du lịch, nghỉ dưỡng và tắm biển.

Theo các nhà khoa học, việc xác định chính xác nhóm sứa đang xuất hiện, cùng thông tin về đặc điểm sinh học, mùa vụ và khả năng gây ngứa sẽ giúp cơ quan quản lý cũng như người dân hiểu rõ hơn hiện tượng đang diễn ra tại vùng biển Quảng Ninh.

Đặc biệt, nhận diện được đặc điểm hình thái và khả năng gây kích ứng của sứa Chrysaora sp. có ý nghĩa trong việc chủ động lưu ý nguy cơ tiếp xúc tại những vùng nước ven bờ, nơi người dân và du khách thường xuyên tham gia các hoạt động trên biển.