
Kiên định mục tiêu tăng trưởng 10%
Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027, trong đó đặt mục tiêu GDP cả nước tăng từ 10% trở lên.
Cùng với mục tiêu tăng trưởng hai con số, Quốc hội yêu cầu giữ ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn và kiểm soát mức tăng chỉ số giá tiêu dùng (CPI) khoảng 4,5%. GDP bình quân đầu người dự kiến đạt khoảng 6.100 USD.
Công nghiệp và xây dựng được kỳ vọng tăng 12,2%, cao nhất trong ba khu vực kinh tế. Riêng công nghiệp chế biến, chế tạo dự kiến tăng 12,3% và chiếm 25,4% GDP. Dịch vụ dự kiến tăng 9,8%, còn nông, lâm nghiệp và thủy sản dự kiến tăng 3,8% và phấn đấu đạt 4%.
Kế hoạch dự kiến tổng vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội bằng 36–38% GDP, năng suất lao động tăng 8,6% và kinh tế số chiếm khoảng 23,5% GDP. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng dự kiến tăng 14%. Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa dự kiến tăng 15%, nhập khẩu tăng 12%.

Về đời sống, kế hoạch đặt mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều từ 1 đến 1,5 điểm phần trăm, giữ tỷ lệ thất nghiệp trong độ tuổi lao động ở thành thị dưới 4% và nâng tỷ lệ dân số tham gia bảo hiểm y tế lên 96,7%.
Ở cấp địa phương, 30 trong số 34 tỉnh, thành phố đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP từ 10% trở lên. Hải Phòng đặt mức cao nhất, 13%, tiếp đến là Quảng Ninh với 12%. Hà Nội đặt mục tiêu 11,1% và TP.HCM 10,4%.
Để đạt mục tiêu tăng trưởng, yêu cầu phối hợp chặt chẽ chính sách tài khóa, tiền tệ và các chính sách vĩ mô khác, phát huy các động lực tăng trưởng hiện có và mở thêm các kênh huy động vốn.
Về nguồn vốn, Nghị quyết đề ra các biện pháp tăng thu ngân sách, tiết kiệm chi, nhất là chi thường xuyên, đồng thời huy động vốn qua trái phiếu Chính phủ, trái phiếu chính quyền địa phương, trái phiếu doanh nghiệp và trái phiếu công trình, cùng với vốn vay ODA và tín dụng. Kế hoạch cũng yêu cầu tăng đầu tư từ doanh nghiệp nhà nước, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, minh bạch để thu hút thêm đầu tư tư nhân và nâng hiệu quả sử dụng vốn.
Nền tảng của năm 2026
Những thành tựu tăng trưởng trong năm 2026 đã tiếp thêm động lực cho các mục tiêu tăng trưởng cao trong năm 2027.
Tổng vốn đầu tư toàn xã hội trong chín tháng đạt 3,11 triệu tỷ đồng, tăng 15,1%. Đến thời điểm báo cáo, vốn đầu tư công đã giải ngân gần 708,6 nghìn tỷ đồng, nhiều hơn cùng kỳ 217,5 nghìn tỷ đồng.
Sản xuất công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 13% trong mười tháng, tạo đà cho mục tiêu tăng 12,3% của ngành này năm 2027. Cùng thời gian đó, vốn đầu tư nước ngoài thực hiện đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1%.
Thị trường tiêu thụ cũng mở rộng. Trong mười tháng, xuất khẩu hàng hóa tăng 27,5%, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 13,5%. Việt Nam đón 19,54 triệu lượt khách quốc tế, tăng 13,8%. Sức mua trong nước và nhu cầu từ các thị trường xuất khẩu tạo điều kiện để doanh nghiệp mở rộng sản xuất, còn lượng khách quốc tế tăng giúp các ngành dịch vụ có thêm khách hàng.
Trong bối cảnh giá năng lượng thế giới tăng mạnh, Chính phủ tiếp tục giảm thuế giá trị gia tăng đối với hàng hóa, dịch vụ thuộc diện áp dụng và gia hạn một số khoản thuế, tiền thuê đất. Từ ngày 1/11, giá điện giảm 2% và thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng giảm về 0%. Các biện pháp giảm chi phí điện, xăng cuối năm giúp giảm bớt áp lực lên chi phí sản xuất và chi tiêu của người dân.
Thu ngân sách mười tháng ước đạt 2,44 triệu tỷ đồng, tăng 11% và bằng 96,4% dự toán. Cùng thời gian đó, tổng số tiền thuế, phí và lệ phí được miễn, giảm hoặc gia hạn đạt 366,6 nghìn tỷ đồng. Kết quả thu này tạo thêm điều kiện để bố trí vốn cho các công trình trọng điểm và duy trì các biện pháp hỗ trợ có trọng tâm.
Đến hết tháng 10/2026, 902 dự án từng vướng mắc đã hoàn thành và đưa vào sử dụng, với tổng mức đầu tư 342,6 nghìn tỷ đồng. Theo báo cáo của Chính phủ, đã có 4.817 dự án được xử lý hoặc có phương án xử lý, với tổng mức đầu tư trên 3,5 triệu tỷ đồng. Tiếp tục tháo gỡ những dự án còn dang dở là một cách để đưa phần vốn đã bỏ ra vào hoạt động, tạo thêm dư địa cho mục tiêu tăng trưởng 10% năm 2027.
Hơn 4 triệu tỷ đồng ngoài ngân sách
Để theo đuổi mục tiêu tăng trưởng 10% năm 2027, Việt Nam dự kiến huy động nguồn lực rất lớn; tổng vốn đầu tư toàn xã hội năm 2027 cần huy động khoảng 36-38% GDP, tương đương 6-6,4 triệu tỷ đồng, trong đó chi đầu tư phát triển từ nguồn NSNN là khoảng 1,76 triệu tỷ đồng, chiếm khoảng 27-29%;
Như vậy, khoảng 4,2–4,6 triệu tỷ đồng cần được huy động từ các nguồn khác. Xét theo khu vực kinh tế, khu vực ngoài nhà nước dự kiến chiếm 56,4% tổng vốn đầu tư, khu vực nhà nước 29,6% và khu vực có vốn đầu tư nước ngoài khoảng 14%.
Để huy động đủ vốn cho mục tiêu tăng trưởng năm 2027, Chính phủ phấn đấu tăng thu ngân sách nhà nước khoảng 9,1%, đồng thời tiết kiệm ngay 5% chi đầu tư công và 10% chi thường xuyên.
Bên cạnh phát hành trái phiếu, vay ODA và huy động tín dụng, Chính phủ chủ trương tăng đầu tư của doanh nghiệp nhà nước và thu hút thêm vốn tư nhân. Vốn thực hiện của các tập đoàn, tổng công ty nhà nước dự kiến vượt 416 nghìn tỷ đồng, tăng 40% so với năm 2026, còn mục tiêu vốn FDI thực hiện là 30–32 tỷ USD.
Để mở rộng nguồn vốn trung và dài hạn, Chính phủ đặt mục tiêu huy động khoảng 950 nghìn tỷ đồng qua thị trường chứng khoán, đồng thời khuyến khích phát hành trái phiếu doanh nghiệp và thu hút các quỹ đầu tư quốc tế, dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài dài hạn, ổn định.
Tuy nhiên, kịch bản tăng trưởng 10% cần đi kèm một kịch bản huy động vốn, nhất là từ góc độ cán cân tiết kiệm và đầu tư của nền kinh tế.
Trong dự báo tháng 10/2026, với GDP Việt Nam tăng 7,5% năm 2027, IMF dự báo tiết kiệm quốc gia đạt 39,4% GDP, cao hơn mức đầu tư 35,9% GDP. Kết quả này dựa vào mức phục hồi khá mạnh của tiết kiệm, từ 34,9% lên 39,4% GDP chỉ trong một năm.
Ước tính cho năm 2026 cho thấy cán cân có thể thay đổi nhanh theo chiều ngược lại. Tỷ lệ đầu tư tăng từ 30,7% GDP năm 2025 lên 34,6%, trong khi tỷ lệ tiết kiệm giảm từ 37,5% xuống 34,9% GDP.
Như vậy, cán cân này có thể là một sức ép khi việt Nam cần tăng tốc đầu tư, cao hơn tốc độ tiết kiệm.
Vốn cho tăng trưởng cần đa dạng thay vì ngân hàng
Nguồn vốn ngân hàng vẫn đang là kênh dẫn vốn lớn nhất cho nền kinh tế. Chính vì vậy, một mặt vừa phải duy trì mức lãi suất hợp lý, vừa phải đảm bảo cán cân huy động – cho vay của hệ thống ngân hàng.
Đến ngày 21/10/2026, huy động từ tổ chức kinh tế và dân cư tăng 11,8% so với cuối năm trước, nhỉnh hơn mức tăng tín dụng 11,7%. Dù vậy, dư nợ vẫn cao hơn khoảng 1,02 triệu tỷ đồng so với vốn huy động từ hai nhóm này. Đáng chú ý, dư nợ trung và dài hạn tăng 15,26%, gần gấp đôi mức tăng 8,47% của dư nợ ngắn hạn.
Khi ngân hàng vẫn tài trợ phần lớn vốn vay cho các dự án, kịch bản tăng trưởng 10% năm 2027 cần tính rõ hệ thống có thể cho vay thêm bao nhiêu vốn trung và dài hạn với chi phí phù hợp.
Với các dự án có thời gian thu hồi vốn dài, cần xác định ngay từ đầu phần nào có thể huy động bằng vốn chủ sở hữu hoặc trái phiếu dài hạn để giảm sức ép lên tiền gửi và lãi suất cho vay.
Giữ ổn định kinh tế vĩ mô
Ngoài ra, có một mâu thuẫn trong chính sách hiện nay. Một mặt, chúng ta phải thúc đẩy tăng trưởng GDP hai con số nhưng đồng thời, mặt khác, lại phải kiểm soát lạm phát, ổn định lãi suất và ổn định kinh tế vĩ mô.
Hai mục tiêu này không nhất thiết mâu thuẫn, nhưng trong điều kiện hiện nay, cách thức theo đuổi chúng có thể tạo ra xung đột.
Chẳng hạn, muốn tăng trưởng nhanh bằng mở rộng đầu tư và tín dụng sẽ làm tăng cầu vốn, cầu vật liệu, lao động và năng lượng. Hơn nữa, khi năng lực cung ứng không tăng tương ứng, áp lực giá sẽ xuất hiện.
Bên cạnh đó, muốn vừa giữ lãi suất thấp vừa huy động thêm vốn cho đầu tư sẽ tạo thêm áp lực lên thanh khoản và chi phí vốn. Và, nếu tiếp tục dùng ngân sách để bù giá, giảm thuế và phí trên diện rộng, có thể giảm áp lực CPI trước mắt nhưng không giải quyết được mất cân đối cung cầu.
Đây là lý do vì sao Chính phủ luôn cam kết kiểm soát lạm phát, ổn định giá trị đồng tiền, củng cố vững chắc nền tảng vĩ mô làm cơ sở thúc đẩy tăng trưởng cao, bền vững, ổn định và nâng cao đời sống của Nhân dân.
Chính phủ xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt, ưu tiên trong chỉ đạo điều hành để tăng trưởng kinh tế, phát triển đất nước phải thực sự mang tính bao trùm, đảm bảo tiến bộ, công bằng xã hội.
Chuyển đổi mô hình phát triển
Chủ trương phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng cao là cần thiết nhưng có sự khác biệt căn bản giữa hai con đường phát triển.
Con đường thứ nhất dựa chủ yếu vào việc huy động thêm vốn, sử dụng thêm lao động, mở rộng xây dựng, gia tăng sử dụng đất đai và các nguồn lực sẵn có khác.
Con đường thứ hai dựa vào nâng cao năng suất, đổi mới công nghệ, cải tiến quản trị, phát triển nguồn nhân lực, tăng năng lực cạnh tranh và mở rộng khả năng tạo ra giá trị gia tăng trong nước.
Trong thực tế, hai con đường không loại trừ nhau. Đầu tư hạ tầng, phát triển đô thị và mở rộng năng lực sản xuất đều cần thiết. Vấn đề là đầu tư mới có thực sự làm tăng năng lực sản xuất, giảm chi phí cho nền kinh tế và thúc đẩy năng suất hay không.
Vì vậy, không nên đánh giá thành công chỉ bằng tốc độ tăng GRDP, tổng vốn đầu tư, số dự án được khởi công hay tỉ lệ giải ngân. Cần đánh giá thêm hiệu quả sử dụng vốn, năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP), năng suất lao động, năng lực công nghệ, giá trị gia tăng nội địa, khả năng tham gia chuỗi giá trị và mức độ cải thiện thu nhập thực chất của người dân.
