Sau nhiều năm triển khai Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, diện mạo nông thôn của tỉnh Thái Nguyên đã có nhiều đổi thay rõ rệt.
Không chỉ nâng cao thu nhập, gìn giữ bản sắc văn hóa, nhiều địa phương chủ động phát triển du lịch cộng đồng và đẩy mạnh chuyển đổi số, tạo nền tảng quan trọng hướng tới nông thôn mới nâng cao và nông thôn mới thông minh. Đặc biệt, công tác truyền thông được tăng cường, góp phần thay đổi nhận thức, tạo sự đồng thuận và huy động sức mạnh cộng đồng trong thực hiện các tiêu chí nông thôn mới.

Điểm sáng xây dựng làng du lịch cộng đồng
Các địa phương trong tỉnh đã đẩy mạnh tuyên truyền bằng nhiều hình thức đa dạng, tận dụng nền tảng số, mạng xã hội và hệ thống truyền thanh cơ sở để phổ biến chủ trương, chia sẻ mô hình hay, cách làm hiệu quả.
Công tác truyền thông cũng tập trung quảng bá tiềm năng du lịch nông thôn, hình ảnh làng quê xanh - sạch - đẹp, bản sắc văn hóa truyền thống, sản phẩm OCOP và các mô hình du lịch cộng đồng.
Việc lan tỏa những câu chuyện thành công, giới thiệu điểm đến và hướng dẫn kỹ năng đón tiếp du khách đã khuyến khích người dân tham gia làm du lịch, góp phần phát triển kinh tế, bảo tồn văn hóa và hoàn thiện các tiêu chí nông thôn mới bền vững.
Một trong những mô hình tiêu biểu là thôn Khuân Bang, xã Chợ Mới với 60 hộ dân. Những con đường bê tông sạch đẹp dẫn vào các ngôi nhà sàn mái ngói đỏ đặc trưng tạo nên cảnh quan khang trang. Người dân biết khai thác lợi thế khí hậu, đất đai để trồng các loại cây có giá trị như chè, cây ăn quả, dưa hấu, dưa lê… giúp đời sống ngày càng cải thiện và tỷ lệ hộ nghèo giảm nhanh.
Gia đình ông Dương Văn Đạt là điển hình tiên phong khi chuyển đổi 2.000 m² đất ruộng sang trồng dưa, mỗi vụ thu 30 - 40 triệu đồng. Đồng thời, gia đình đầu tư cải tạo nhà sàn để phát triển dịch vụ homestay, đón đầu định hướng xây dựng Khuân Bang thành làng du lịch cộng đồng của người Tày.
Hiện thôn có khoảng 40 nhà sàn truyền thống được gìn giữ nguyên bản, một lợi thế nổi bật để phát triển du lịch trải nghiệm. Năm 2024, Khuân Bang được hỗ trợ tư vấn về quy hoạch không gian, cảnh quan, phát triển sản phẩm du lịch, đào tạo nguồn nhân lực và xúc tiến quảng bá. Người dân chủ động thành lập các tổ sản xuất như chăn nuôi gia súc, trồng rau sạch, nuôi cá… vừa tăng thu nhập, vừa tạo nguồn thực phẩm phục vụ du khách. Đội hát Then, đàn Tính được duy trì thường xuyên, góp phần bảo tồn giá trị văn hóa dân tộc.
Thôn đã bước đầu ứng dụng công nghệ số vào quảng bá du lịch: xây dựng fanpage, số hóa hình ảnh làng quê, giới thiệu sản phẩm OCOP và hỗ trợ đặt phòng homestay trực tuyến. Đây là bước đi quan trọng giúp Khuân Bang tiếp cận du khách rộng rãi hơn.
Mô hình điểm về môi trường và phát triển kinh tế xanh
Tại xóm Phú Thọ, xã Vô Tranh, nhờ mô hình phân loại rác tại nguồn do Hội Nông dân hỗ trợ, người dân dần hình thành thói quen gìn giữ vệ sinh và tham gia dọn rác hằng tháng, góp phần tạo cảnh quan xanh - sạch - đẹp. Với 80 hộ dân, trong đó 55% là đồng bào Mông, xóm đã có nhiều đổi thay tích cực.
Bên cạnh bảo vệ môi trường, Phú Thọ phát triển gần 35 ha chè kết hợp chăn nuôi trâu bò. Xóm hiện có 2 hợp tác xã chè và 1 tổ sản xuất chè VietGAP, giúp nâng cao thu nhập và giảm số hộ nghèo xuống còn 8/80. Đường giao thông nội xóm được bê tông hóa hoàn toàn, tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất, giao thương và phát triển du lịch nông nghiệp.
Toàn xã Vô Tranh có 32/72 xóm đạt nông thôn mới kiểu mẫu, trong đó 1 xóm đạt chuẩn nông thôn mới thông minh. Xã đã lắp đặt wifi miễn phí tại 19 nhà văn hóa, chiếu sáng 5 km đường bằng 255 đèn năng lượng mặt trời, đảm bảo an ninh và nâng cao chất lượng sinh hoạt cộng đồng.
Xã đang đẩy mạnh chuyển đổi số trong nông nghiệp, ứng dụng hệ thống tưới tiêu tự động, theo dõi quy trình chăm sóc cây trồng qua điện thoại, sử dụng phần mềm quản lý sản xuất nhằm nâng cao năng suất và chất lượng chè, cây trồng chủ lực với hơn 2.500 ha và 35 hợp tác xã.
Thời gian tới, tỉnh Thái Nguyên sẽ tiếp tục duy trì và nâng cao các tiêu chí nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu; tập trung phát triển hạ tầng số, kinh tế số. Trong đó, công tác truyền thông sẽ là nền tảng, giải pháp thúc đẩy khu vực nông thôn Thái Nguyên trở thành vùng đất đáng sống, giàu bản sắc và phát triển bền vững.