Cao ủy Thương mại EU Maroš Šefčovič đã nói một câu đáng nhớ trong chuyến thăm Hà Nội cuối tuần trước: “Việc Việt Nam ký kết và thực thi tốt Hiệp định EVFTA đã truyền cảm hứng cho các quốc gia khác trong khu vực".
Luật chơi mới và sức ép lên chuỗi cung ứng dệt may, da giày
Nhiều năm qua, hàng hóa "Made in Vietnam" đã trở nên quen thuộc với người tiêu dùng châu Âu.
Thế nhưng, TS. Nguyễn Thị Thu Trang, chuyên gia cao cấp về pháp luật và hội nhập, nguyên Giám đốc Trung tâm WTO và Hội nhập của Liên đoàn Thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI) lưu ý, một “làn sóng” mới mang tên "thẩm định chuỗi cung ứng" đang tạo ra những thay đổi căn bản.
Thực chất, việc thực hiện quy định thẩm định chuỗi cung ứng là bước đi tất yếu để doanh nghiệp Việt tương thích với các cam kết về thương mại và phát triển bền vững trong Hiệp định thương mại tự do Liên minh châu Âu - Việt Nam (EVFTA). Việc tuân thủ các chuẩn mực về lao động, môi trường và quản trị minh bạch chính là cách thực thi cam kết quốc tế một cách trách nhiệm nhất.
Nếu trước đây, các cam kết này thường mang tính khuyến khích, thì nay thông qua Đạo luật thẩm định chuỗi cung ứng (SCDDA) của Đức, hay Chỉ thị thẩm định phát triển bền vững doanh nghiệp (CSDDD) của EU, chúng đã trở thành những quy định pháp lý bắt buộc mà doanh nghiệp không thể “đứng ngoài cuộc”.
Nhìn vào bức tranh xuất khẩu, dệt may và da giày đang cảm nhận “sức nóng” này rõ rệt nhất. Đây là những ngành có chuỗi cung ứng phức tạp với hàng nghìn nhà thầu phụ.
Theo TS. Nguyễn Thị Thu Trang, đối với chuỗi cung ứng dệt may, da giày, các đối tác châu Âu sẽ yêu cầu sự phối hợp chặt chẽ để nhận diện rủi ro từ khâu nguyên liệu đến thành phẩm.
Việc thực thi thẩm định chuỗi cung ứng chính là "bài kiểm tra" thực tế nhất cho khả năng thích ứng của doanh nghiệp Việt trước các cam kết EVFTA. Xuất khẩu giờ đây không chỉ là câu chuyện của những chiếc máy may, mà là câu chuyện của dữ liệu và trách nhiệm bảo vệ giá trị con người.
"Phải có dự phòng về nguồn lực và nhân lực cho vấn đề thẩm định" – thông điệp này từ bà Trang như một lời nhắc nhở để doanh nghiệp không bị "lỡ nhịp" trong cuộc chơi chung.
Chuyển mình để đáp ứng cam kết quốc tế
Thách thức là rất lớn, nhưng đây chính là cơ hội để doanh nghiệp Việt tự nâng cấp mình để tương thích hoàn toàn với khung khổ pháp lý của các hiệp định quốc tế.
TS. Nguyễn Thị Thu Trang đã đưa ra một số khuyến nghị tâm huyết nhằm giúp doanh nghiệp Việt đáp ứng tốt các tiêu chuẩn hội nhập.
Trước hết, doanh nghiệp cần chủ động tìm hiểu yêu cầu của khách hàng và đối chiếu với các cam kết trong EVFTA cũng như quy định pháp luật trong nước để xây dựng lộ trình tuân thủ bài bản.
Đồng thời, doanh nghiệp hãy tập trung xây dựng năng lực nội tại. Thay vì đối phó, hãy đầu tư nguồn lực để thực hiện thẩm định một cách thực chất. Đây chính là cách bảo vệ "tấm vé" hưởng ưu đãi thuế quan từ EVFTA một cách bền vững nhất.
Mặt khác, các hiệp hội cần xây dựng năng lực chuyên môn để dẫn dắt doanh nghiệp hội viên, trong khi cơ quan quản lý nhà nước cần đẩy mạnh việc nhận diện rủi ro và thực hiện các xác nhận tuân thủ pháp luật lao động, môi trường để tiếp sức cho doanh nghiệp.
Trong hành trình "vươn ra biển lớn" của doanh nghiệp Việt Nam, sự thành công bây giờ không chỉ đo bằng doanh số, mà còn được định nghĩa bằng trách nhiệm và sự minh bạch trong từng “mắt xích” của chuỗi cung ứng.
"Thẩm định chuỗi cung ứng" thực chất là lời khẳng định về đạo đức kinh doanh và trách nhiệm thực thi các cam kết quốc tế của doanh nghiệp Việt.
Một đôi giày hay một chiếc áo "Made in Vietnam" mang trong mình sự minh bạch về nguồn gốc và sự tử tế với môi trường sẽ luôn có chỗ đứng vững chắc trong lòng người tiêu dùng thế giới.
Hành trình hội nhập chưa bao giờ là dễ dàng, nhưng khi chúng ta biến áp lực từ các hiệp định như EVFTA thành động lực để chuẩn hóa chuỗi cung ứng, thương hiệu Việt sẽ đi xa hơn và bền vững hơn trên bản đồ toàn cầu.
Với năng suất được cải thiện, môi trường đầu tư ngày càng minh bạch và một Chính phủ cải cách, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành trung tâm trung chuyển, sản xuất và đổi mới sáng tạo cho các doanh nghiệp EU.
Chương trình đào tạo nhằm xây dựng đội ngũ chuyên gia về EVFTA và FTA thế hệ mới, hỗ trợ cơ quan, địa phương và doanh nghiệp tận dụng tối đa lợi ích từ FTA.
.svg){kind=icon}
