Thảo luận Hiến pháp, cơ hội không thể bỏ lỡ

Vẫn còn vô vàn vấn đề quan trọng khác của Hiến pháp cần được tiếp tục thảo luận, sát sườn nhất là quyền con người.

  Xây dựng HP đã đi được nửa chặng đường, mà kết quả là những gì người dân đã đóng góp cho dự thảo tháng 1/2013. Tất cả được thể hiện trong bản báo cáo 150 trang, và phần nào trong dự thảo HP mới - bản tháng 5 - mà Ủy ban dự thảo HP đã gửi tới các ĐBQH.

>> Toàn cảnh Góp ý sửa đổi Hiến pháp

Tất cả mới chỉ là dự thảo, nên ngày 27/5, QH với tư cách cơ quan đại diện dân cử cao nhất sẽ thảo luận đánh giá quá trình tiếp thu ý dân ấy.

Nếu coi thảo luận HP là một quá trình dân chủ, thì trước hết việc tiếp thu ý dân cần được phản ánh bằng cách nội dung nào trong HP còn ý kiến khác nhau thì dự thảo cũng thể hiện bằng các phương án khác nhau tương ứng. 

Theo cách ấy, Ủy ban dự thảo HP sửa đổi từng trình ra bản dự thảo tháng 4, mà ở đó có tới 28 vấn đề lớn được thể hiện bằng hai phương án.

Tới dự thảo mới nhất chỉ còn 6 điều khoản là được diễn đạt bằng nhiều phương án quy định. Nhưng thu hẹp như vậy không có nghĩa nhân dân đã đồng thuận ở các điều khoản còn lại.

{keywords}

Tạm gác những nội dung có thể bị coi là nhạy cảm - như tên nước, trở lại Việt Nam Dân chủ Cộng hòa hay giữ nguyên; hiến định nền tảng liên minh giai cấp hay trở về với giá trị truyền thống là nền tảng đại đoàn kết dân tộc… thì vẫn còn vô vàn vấn đề quan trọng khác cần tiếp tục thảo luận.

Sát sườn nhất là quyền con người, quyền cơ bản của công dân. “Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng. Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được”. Được tuyên ngôn ngót 80 năm trước, nhưng những quyền ấy đến nay vẫn chưa thực sự được bảo đảm. HP 1992 và cả dự thảo HP sửa đổi mới nhất chưa bảo đảm rằng các quyền ấy được bảo đảm thực hiện bằng luật và chỉ có thể bị hạn chế bởi luật.

Thảo luận về các quyền cơ bản, một lần nữa QH nhắc lại món nợ của mình với nhân dân. Ba nhiệm kỳ liên tục, các đại biểu dân cử đã đưa ra, rồi lại rút vào các dự luật về quyền biểu tình, quyền tiếp cận thông tin...

Các dự luật dở dang ấy cho thấy còn nhiều lúng túng, vướng mắc, ngại ngần trước quyền tự do của người dân. Vậy thì, hơn lúc nào hết, giờ đây QH trong thảo luận HP phải tìm được đồng thuận để phúc đáp lại đòi hỏi của nhân dân, đã thể hiện trong đợt lấy ý kiến HP vừa qua.

HP về bản chất là bản khế ước mà qua đó người dân ủy quyền cho các nhánh quyền lực nhà nước. So sánh dự thảo mới nhất với các dự thảo trước đó sẽ thấy đã có những điều chỉnh theo hướng tăng quyền cho nhánh lập pháp QH, và cho Chủ tịch nước với tư cách đứng đầu nhà nước, thay mặt nhà nước về đối nội, đối ngoại. Tuy nhiên, quyền lực nhánh hành pháp về cơ bản không có thay đổi nào.

Nếu coi Cương lĩnh của Đảng là cơ sở chính trị quan trọng định hướng cho lập hiến, thì yêu cầu kiểm soát quyền lực - nét mới nhất của Cương lĩnh 2011 cần được hiến định theo cách nào?

Giữ nguyên thẩm quyền của nhánh quyền lực này và tăng quyền cho nhánh quyền lực khác đã phải là cách tốt nhất để kiểm soát quyền lực? Hay nên chăng phân công rạch ròi hơn, mạnh mẽ hơn cho tất cả các nhánh quyền lực theo đúng các nguyên tắc phân quyền, để lập pháp - hành pháp - tư pháp thực sự độc lập với nhau, qua đó tương tác kiểm soát lẫn nhau?

QH ta với đặc thù thành phần gồm đại diện cả ba nhánh quyền lực nhà nước cần mạnh dạn tranh luận để xây dựng nên những mô hình, nguyên tắc tiên tiến cho vận hành quyền lực nhà nước. Quyền lực tập trung nơi dân và được ủy quyền rành mạch cho các nhánh cơ quan nhà nước, có thế quyền lực mới được kiểm soát, và được thực thi một cách có trách nhiệm.

Từ ngày lập nước đến nay 68 năm, nước ta trải qua bốn bản HP, và mỗi bản văn đều khởi đầu cho một giai đoạn phát triển mới. Nếu tính cả dự thảo đang được thảo luận, thì 21 năm mới có một lần HP được đưa ra thảo luận rộng rãi. Vậy nên, QH khóa XIII đang nhận trọng trách nặng nề, quyết định đường đi cho đất nước.

Dựa trên ý dân trong đợt tổ chức lấy ý kiến vừa qua, thảo luận rộng rãi, hình thành các phương án HP với lập luận chặt chẽ, chỉ có thế QH mới hoàn thành trọng trách lịch sử của mình. Một cơ hội lịch sử của đất nước, của dân tộc không thể bị bỏ lỡ.

Nghĩa Nhân

tin nổi bật

Bộ TN-MT tháo gỡ những vướng mắc khi bỏ sổ hộ khẩu giấy

Bộ TN-MT cho biết đã rà soát để tìm cách tháo gỡ 4 vướng mắc liên quan đến thủ tục hành chính về đất đai khi tới đây sổ hộ khẩu giấy được bỏ.

Hà Nội: Quận Hà Đông lấy lại 52ha đất công viên đang cho thuê

UBND quận Hà Đông (Hà Nội) quyết định chấm dứt hợp đồng đối với 11 nhà đầu tư thuê 52ha đất quy hoạch khu công viên văn hóa - vui chơi, giải trí - thể thao.

Dự báo thời tiết ngày 9/12: Bắc Bộ rét buốt, Trung Bộ giảm mưa

Bắc Bộ đang ở thời điểm chính đông, nhiệt độ xuống nhấp. Trời rét, có nơi rét đậm rét hại.

Thứ trưởng Nguyễn Thanh Lâm: Báo chí phải dẫn dắt việc truyền thông chính sách

Chiều 8/12, tại Hà Nội, 5 đơn vị của Bộ TT&TT tổ chức hội nghị tổng kết công tác năm 2022 và triển khai nhiệm vụ năm 2023.

Thủ tướng lên đường thăm chính thức 3 nước châu Âu, dự Hội nghị cấp cao ASEAN - EU

0h ngày 9/12, chuyên cơ chở Thủ tướng Phạm Minh Chính cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam rời Hà Nội, bắt đầu chuyến thăm 3 nước châu Âu và dự Hội nghị cấp cao ASEAN - EU từ ngày 9 - 15/12.

Téc xăng phát nổ, 1 công nhân ở Hải Dương tử vong

Téc xăng phát nổ khi các công nhân đang hàn xì. Một công nhân tử vong, 1 người bị thương nặng.

Hải Phòng: Hỏa hoạn trong ngôi nhà khóa cửa khiến 3 người tử vong

Vụ hỏa hoạn khiến 3 người thiệt mạng trong ngôi nhà bị khoá cửa nằm trong ngõ tại TP Hải Phòng.

Đại tướng Tô Lâm và Đại tướng Phan Văn Giang tham quan Triển lãm quốc phòng quốc tế

Chiều 8/12, Đại tướng Tô Lâm, Bộ trưởng Công an và Đại tướng Phan Văn Giang, Bộ trưởng Quốc phòng cùng đến tham quan một số gian hàng ở Triển lãm quốc phòng quốc tế Việt Nam 2022.

Khỉ xổng chuồng 'đại náo' khu dân cư, tấn công trẻ nhỏ ở Thái Bình

Ngày 8/12, Chủ tịch UBND xã Tự Tân, huyện Vũ Thư (Thái Bình) xác nhận, chính quyền địa phương nhận được tin báo của người dân có tình trạng khỉ xuất hiện trên địa bàn xã thời gian gần đây.

Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An truy trách nhiệm việc thông báo xả lũ lúc 3h

Liên quan đến công tác vận hành xả lũ của các hồ đập, thủy điện trên địa bàn chưa đúng quy trình, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Nghệ An Thái Thanh Quý yêu cầu làm rõ trách nhiệm cá nhân, tập thể.

Giám đốc Công an tỉnh Hải Dương: Quản lý chặt quán cà phê có nhạc như vũ trường

Giám đốc Công an tỉnh Hải Dương kiến nghị quản lý chặt các quán bar, cà phê, quán ăn… có nhạc mạnh.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Thủ tướng tiếp Chủ tịch Thượng viện Pháp

Chiều 8/12, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã tiếp đoàn đại biểu Thượng viện Pháp do Chủ tịch Thượng viện Gérard Larcher dẫn đầu nhân dịp thăm chính thức Việt Nam.

100 du khách mất liên lạc ở Hàn Quốc: Đề nghị phạt 4 công ty lữ hành

4 công ty có liên quan đến 100 khách du lịch mất liên lạc ở Hàn Quốc vừa bị Sở Du lịch TP.HCM đề nghị xử phạt tiền và áp dụng hình thức tước giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành có thời hạn.

Việt Nam đạt nhiều thành tựu trong bảo đảm quyền con người ở lĩnh vực lao động

Hội thảo cập nhật tình hình thực hiện khuyến nghị về quyền con người trong lĩnh vực lao động – xã hội theo cơ chế UPR chu kỳ III của Hội đồng Nhân quyền LHQ diễn ra chiều nay.

‘Môi trường sạch - Cuộc sống xanh’ - hành trình vì nền nông nghiệp bền vững

Với chiến dịch "Môi trường sạch - Cuộc sống xanh", Syngenta đã cùng nông dân thực hiện thu gom và xử lý rác thải, đồng thời ký cam kết hành động bảo vệ môi trường vì một nền nông nghiệp Việt Nam xanh và bền vững.