Thu ngân sách tăng 9 lần chỉ trong một quý: Quốc hội lưu ý vấn đề quan trọng

Theo Ủy ban Tài chính ngân sách, chỉ trong thời gian rất ngắn (riêng trong quý IV), thu ngân sách nhà nước tăng hơn 9 lần so với số báo cáo Quốc hội, số tăng thu chiếm khoảng 90,1% số tăng thu ngân sách cả năm.

Thu ngân sách vẫn tốt, nhiều khoản thu đột biến

Chính phủ vừa gửi Quốc hội báo cáo đánh giá bổ sung kết quả thực hiện ngân sách nhà nước năm 2021, tình hình triển khai thực hiện dự toán ngân sách nhà nước năm 2022.

Theo đó, năm 2021 thu ngân sách đạt 1,56 triệu tỷ đồng, vượt 225,1 nghìn tỷ đồng (+16,8%) so dự toán, tăng 202,9 nghìn tỷ đồng so với báo cáo Quốc hội (1,36 triệu tỷ đồng)

Một số ngành, lĩnh vực (xây dựng, sản xuất sắt thép, ô tô,... ) đã phát sinh lợi nhuận cao, góp phần tăng thu cho ngân sách nhà nước; đồng thời, phát sinh một số khoản thu đột biến ngoài dự kiến khi xây dựng dự toán.

Thu ngân sách tăng mạnh dù dịch Covid-19 gây nhiều thiệt hại. Ảnh. Lương Bằng

Đó là: thu thuế thu nhập DN từ chuyển nhượng dự án KĐT Phước Hưng 2.373 tỷ đồng; thu từ hoạt động chuyển nhượng bất động sản của Tập đoàn Ecopark 1.290 tỷ đồng; thu chênh lệch giá khí trong bao tiêu bán cho hai nhà máy điện BOT (của TP.HCM và tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu) từ 20/3/2019 và năm 2020 là 2.457 tỷ đồng; thu từ chuyển nhượng vốn của một số doanh nghiệp khoảng 5.300 tỷ đồng...

Ngoài ra, số thu đột biến từ thu tiền sử dụng đất một lần cho cả đời dự án (Đại sứ quán Mỹ, Công ty cổ phần đầu tư và du lịch Vạn Hương; Công ty cổ phần đầu tư và phát triển du lịch Vinaconex, Tổng công ty đầu tư và phát triển công nghiệp,… ) khoảng 7.000 tỷ đồng; thu hồi chi năm trước của Ban quản lý dự án Thủ Thiêm 2.515 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, thu từ hoạt động thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số của các nhà cung cấp nước ngoài không có cơ sở kinh doanh tại Việt Nam cũng có những dấu hiệu tốt hơn.

Kết quả quản lý thu thuế đối với hàng hóa, dịch vụ xuyên biên giới từ năm 2018 đến hết tháng 12/2021, thông qua các tổ chức tại Việt Nam là trên 4.500 tỷ đồng (bình quân trên 1.000 tỷ đồng/năm). Trong đó, một số tập đoàn lớn như Facebook là 1.694,77 tỷ đồng; Google là 1.618,42 tỷ đồng; Microsoft là 576,62 tỷ đồng.

Tuy nhiên, Chính phủ cũng đánh giá công tác phân tích, dự báo thu ngân sách còn chưa sát với thực tiễn hoạt động sản xuất - kinh doanh của doanh nghiệp. Thu NSNN vượt lớn so dự toán và báo cáo Quốc hội, nhưng chủ yếu là vượt thu từ tiền sử dụng đất của ngân sách địa phương, đây là các khoản thu không ổn định, bền vững. Quản lý thu thuế đối với các hoạt động kinh doanh trên môi trường mạng còn phức tạp; nợ đọng thuế có xu hướng tăng.

Dự báo có vấn đề, kéo dài nhiều năm không dứt

Cùng với băn khoăn trên, Ủy ban Tài chính ngân sách của Quốc hội cho rằng công tác dự báo kết quả thu ngân sách nhà nước năm 2021 phục vụ việc lập dự toán NSNN năm 2022 chưa bảo đảm chất lượng, không sát thực tiễn, có sự chênh lệch rất lớn giữa số báo cáo Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2 vào tháng 10 năm 2021 và số đánh giá bổ sung.

Theo Ủy ban này, chỉ trong thời gian rất ngắn (riêng trong quý IV), thu ngân sách nhà nước tăng hơn 9 lần so với số báo cáo Quốc hội, số tăng thu chiếm khoảng 90,1% số tăng thu NSNN cả năm.

Mặc dù dự toán NSNN năm 2021 được xây dựng trong bối cảnh dịch Covid-19 diễn biến rất phức tạp, khó dự báo chính xác, song việc chênh lệch quá lớn so với dự toán và số đã báo cáo Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2 thể hiện năng lực dự báo, đánh giá còn hạn chế, chưa dự báo đầy đủ các biến động kinh tế - xã hội với các yếu tố tác động đến thu NSNN trong những tháng cuối năm.

Đặc biệt, tình trạng này đã kéo dài trong nhiều năm, làm ảnh hưởng lớn đến việc xây dựng dự toán năm sau và hiệu quả phân bổ, sử dụng NSNN.

Do vậy, Ủy ban Tài chính ngân sách đề nghị Chính phủ rút kinh nghiệm, có giải pháp khắc phục, nâng cao năng lực phân tích, dự báo các nguồn thu để tạo cơ sở vững chắc trong việc xây dựng dự toán thu NSNN năm 2023 và những năm tiếp theo.

Thu từ đất đai tăng cao nhưng là khoản thu không bền vững. Ảnh: Lương Bằng

Có ý kiến cho rằng, việc tăng thu là do xây dựng dự toán thu NSNN 2021 ở mức thấp, thực chất, số thu năm 2021 chỉ tương đương với mức thu NSNN năm 2019, do vậy cần đánh giá cụ thể tình hình quản lý thu và mức độ tăng trưởng, bảo đảm thu NSNN trong những năm tới đạt kết quả tích cực hơn.

Ngoài ra, Ủy ban Tài chính ngân sách lưu ý vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương bị giảm. Thu ngân sách TƯ có tăng nhưng chiếm tỷ trọng thấp (vượt 48,9 nghìn tỷ đồng, chiếm khoảng 21,7% tổng mức tăng thu), tăng thu từ ngân sách địa phương (vượt 176,3 nghìn tỷ đồng so với dự toán) chiếm tỷ trọng cao.

Một số khoản thu mặc dù tăng khá lớn nhưng Ủy ban Tài chính ngân sách cảnh báo “cơ cấu thu chưa thật sự bền vững, phụ thuộc vào khai thác tài nguyên”.

Theo báo cáo của Chính phủ, thu từ dầu thô vượt 21,4 nghìn tỷ đồng so với dự toán, tăng 9.400 tỷ đồng so với số báo cáo Quốc hội. Ủy ban Tài chính Ngân sách đánh giá, việc tăng thu do cả yếu tố tăng giá và tăng sản lượng khai thác. Tuy nhiên, từ năm 2017 trở lại đây, sản lượng khai thác luôn vượt dự toán được giao. Trong khi đó, việc xây dựng dự báo về sản lượng dầu thô hằng năm có căn cứ khả thi: quy mô, số lượng, khả năng khai thác các mỏ.

Ủy ban này đề nghị Chính phủ chú trọng công tác dự báo, đồng thời báo cáo tổng thể về quy mô các mỏ khai thác, trữ lượng, phương án dự kiến mở rộng để xây dựng kế hoạch khai thác tổng thể, hợp lý, mang tầm nhìn dài hạn, tránh bị động trong quản lý, điều hành khi nguồn dầu thô sụt giảm.

Ngoài ra, việc thu tiền sử dụng đất có mức tăng lớn so với dự toán (tăng 74.081 tỷ đồng) và số báo cáo Quốc hội (tăng 44.881 tỷ đồng) cũng là vấn đề lưu tâm. Ủy ban Tài chính Ngân sách cho rằng, đây là khoản thu không ổn định, không bền vững cho cân đối ngân sách địa phương. Do vậy, Ủy ban đề nghị Chính phủ chỉ đạo các địa phương xây dựng kế hoạch quản lý, khai thác hợp lý, thận trọng, có lộ trình phù hợp, bảo đảm khai thác hiệu quả, lâu dài tài nguyên đất. Đồng thời, cần xây dựng dự toán sát hơn để điều hành NSNN chủ động, hiệu quả.

Dự toán NSNN năm 2022 được Quốc hội quyết định với: tổng số thu là 1.411,7 nghìn tỷ đồng. Tổng thu NSNN đạt 657,4 nghìn tỷ đồng, bằng 46,6% dự toán, tăng 15,4% so cùng kỳ năm 2021.

Đáng lưu ý, thu về dầu thô đạt 80,7% dự toán, tăng 82,6% (giá dầu thanh toán bình quân 4 tháng đạt 97,4 USD/thùng, tăng 37,4 USD/thùng so dự toán).

Lương Bằng

Dù rất khó khăn nhưng chưa hết năm thu ngân sách đã vượt chỉ tiêu

Bất chấp khó khăn đại dịch Covid-19, thu ngân sách 11 tháng năm 2021 đã vượt dự toán, thậm chí tăng gần 9% so với cùng kỳ.

tin nổi bật

Suy thoái và thắt chặt, vàng mất động lực tăng giá

Mọi con mắt của các nhà đầu tư đang hướng sự quan tâm đến tốc độ suy thoái của kinh tế Mỹ, khi đó, thị trường vàng sẽ không còn nhiều sự hấp dẫn. Vàng có xu hướng giảm trong thời gian dài.

Vàng liên tục giảm giá: Ôm nhiều vàng hoang mang, cầm nhiều tiền khó ngủ

Trong khi chứng khoán, tiền ảo gặp khó, nhiều nhà đầu tư đang phân vân có nên mua vàng thời điểm này.

Có khoản phòng thân hơn 400 tỷ, ông lớn 'mở kho' chia tiền thưởng trăm tỷ

Với doanh thu và lợi nhuận tăng đột biến, các doanh nghiệp gia tăng sức ảnh hường với tỷ lệ chia thưởng cổ phiếu khủng

Thua lỗ chứng khoán thật chuyển sang chứng khoán “ảo”: Nhà đầu tư mất cả “chì lẫn chài”

Thị trường chứng khoán gần đây liên tục giảm điểm, khiến nhiều nhà đầu tư thua lỗ.

Giá vàng hôm nay 26/6: Tuần thứ 2 liên tục giảm giá

Giá vàng thế giới kết thúc tuần thứ hai giảm giá trong bối cảnh những lo ngại về kinh tế tác động xấu đến chính sách của Fed, USD tăng giá.

Sau tín hiệu của Fed, vàng kết thúc một tuần đen tối

Sau phiên điều trần của Fed trước thượng viện Mỹ, sự giằng co giữa vàng và USD khiến động lực đồng bạc xanh kém đi, trong khi vàng giảm xuống mức kháng cự 1.830 USD/ounce

Hiện tượng 'kỳ lân', chào sàn tăng giá mạnh, đại gia mới lộ khối tiền nghìn tỷ

Với giá tham chiếu khủng, ấn tượng ngay sau chào sàn khi tăng trần liên tiếp, đưa các cổ phiếu này thuộc hàng đắt đỏ nhất trên sàn chứng khoán.

Nỗi khổ ngư dân: Tốn thêm 3.776 tỷ/tháng, quá nửa tàu cá nằm bờ

Giá xăng dầu tăng mạnh, ngư dân mỗi tháng tốn thêm khoảng 3.776 tỷ đồng/tháng. Bộ NN-PTNN vừa đề nghị hỗ trợ ngư dân bị ảnh hưởng.

Giá vàng hôm nay 25/6: Thời kỳ giảm giá kéo dài

Giá vàng thế giới giảm do USD mạnh lên sau khi Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell củng cố kế hoạch thắt chặt chính sách nhằm kiểm soát lạm phát.

Ngược dòng giữa 'biến lửa, cổ phiếu lạ, giá trà đá tăng sốc

Trong bối cảnh chứng khoán tràn ngập sắc đỏ, có những cổ phiếu trà đá dường như miễn nhiễm với biến động thị trường, âm thầm tăng giá gấp hàng chục lần.

VietinBank nhận giải Trung tâm Dịch vụ khách hàng dẫn đầu Việt Nam 5 năm liên tiếp

Ngày 8/6 vừa qua, VietinBank được Tạp chí tài chính Global Banking & Finance Review (Anh) tặng giải thưởng Leading Contact Center Vietnam 2022. Đây là năm thứ 5 liên tiếp (2018 - 2022) VietinBank vinh dự nhận giải thưởng uy tín này.

Thị trường tiền mã hóa đối diện nỗi ám ảnh lịch sử

"Mùa đông tiền mã hóa" có những dấu hiệu tương tự khủng hoảng kinh tế 2008. Cách tỷ phú Sam Bankman-Fried của FTX cứu trợ khẩn cấp giống một ngân hàng trung ương.

Top 5 cổ phiếu ngân hàng tăng mạnh nhất

Hàng loạt cổ phiếu ngân hàng tăng mạnh và là trụ cột giúp thị trường chứng khoán hồi phục. Tuy nhiên, thanh khoản còn thấp và nền kinh tế còn đối mặt với nhiều rủi ro.

Giá vàng hôm nay 24/6: Áp lực suy thoái kinh tế, vàng giảm giá mạnh

Giá vàng hôm nay 24/6 trên thị trường quốc tế treo ở mức cao và nhấp nhổm tăng tiếp khi các nhà đầu tư lo ngại kinh tế suy thoái.

Nhảy vào bắt đáy, giá cổ phiếu tăng vọt, VN-Index hồi phục

Áp lực bán giảm mạnh sau khi thị trường chứng khoán về mức đáy xác lập giữa tháng trước. Sức cầu bắt đáy không thực sự lớn nhưng cũng đủ giúp nhiều cổ phiếu bật tăng và VN-Index tăng khá mạnh.