Thương mại điện tử trong giai đoạn phát triển mới - Góc nhìn của Shopee

Thị trường thương mại điện tử đang bước vào giai đoạn phát triển mới

- Gần đây, câu chuyện điều chỉnh phí trên sàn thu hút nhiều sự quan tâm. Ông có chia sẻ gì về vấn đề này?

Nếu chỉ nhìn ở góc độ phí, sẽ dễ bỏ qua bức tranh vận hành rộng hơn của thương mại điện tử (TMĐT). Thực tế, toàn hệ sinh thái đang chịu áp lực chi phí gia tăng, từ nhiên liệu đến nhiều yếu tố đầu vào khác. Những thay đổi này tác động đồng thời đến nền tảng, nhà bán và cả sức mua của người tiêu dùng.

TMĐT cần được nhìn nhận như một hệ sinh thái liên kết, nơi tăng trưởng của một bên gắn liền với khả năng đầu tư và phát triển của các bên còn lại. Nếu nền tảng không thể duy trì đầu tư dài hạn, về lâu dài không chỉ nhà bán mà cả người mua và chất lượng thị trường cũng sẽ bị ảnh hưởng.

Với Shopee, mọi điều chỉnh đều được cân nhắc trong tương quan của toàn hệ sinh thái. Điều quan trọng không chỉ là một thay đổi đơn lẻ mà là duy trì sự cân bằng giữa người mua, người bán và nền tảng. Shopee cũng luôn lắng nghe phản hồi từ thị trường để tiếp tục điều chỉnh phù hợp.

Ở giai đoạn đầu, các nền tảng có thể dùng nội lực doanh nghiệp để kích hoạt thị trường, tập trung mở rộng người dùng và phổ cập mua sắm trực tuyến. Nhưng khi TMĐT phát triển lớn hơn, phục vụ hàng chục triệu người dùng mỗi ngày, kỳ vọng cũng thay đổi. Người mua cần giao hàng nhanh hơn, dịch vụ tốt hơn, ưu đãi hấp dẫn hơn; người bán cần thêm lưu lượng truy cập, công cụ tăng trưởng và hỗ trợ vận hành hiệu quả hơn.

Điều đó đồng nghĩa nền tảng và nhà bán không thể tiếp tục vận hành bằng mô hình đầu tư của 5 - 10 năm trước.

Shopee nhận định dư địa phát triển của TMĐT Việt Nam vẫn còn tích cực, phù hợp với định hướng phát triển TMĐT quốc gia giai đoạn 2026 - 2030, với mục tiêu tăng trưởng doanh số bán lẻ TMĐT đạt 20 - 30% mỗi năm.

Tuy nhiên, để duy trì tăng trưởng trong một thị trường ngày càng phát triển theo chiều sâu, nền tảng không thể chỉ tối ưu ngắn hạn mà cần liên tục tái đầu tư vào người mua, người bán và năng lực vận hành. TMĐT đang bước sang giai đoạn phát triển mới, đòi hỏi đầu tư bài bản và dài hạn hơn từ toàn bộ hệ sinh thái.

Tập trung đầu tư nâng cao chất lượng từ sản phẩm đến dịch vụ

- Vậy có thể hiểu rằng, Shopee đang dùng phí thu được để đầu tư lại vào hệ sinh thái?

Thực tế, Shopee không gia tăng lợi nhuận như nhiều người vẫn hình dung. Khi số lượng người mua, đơn hàng và quy mô hoạt động tăng lên, các khoản đầu tư cho miễn phí vận chuyển, khuyến mại, vận hành và công nghệ cũng tăng theo.

Điều đó cho thấy phần giá trị tạo ra không nằm lại ở nền tảng mà được tái đầu tư để duy trì trải nghiệm cho người mua, đồng thời bổ sung thêm công cụ, dịch vụ và cơ hội tăng trưởng cho người bán. 

- Cụ thể Shopee đang đầu tư vào những gì cho người dùng?

Có ba nhóm đầu tư mà Shopee đang tập trung.

Thứ nhất là duy trì khả năng tiếp cận mua sắm trực tuyến trong bối cảnh chi phí sinh hoạt gia tăng. Hiện hơn 90% đơn hàng trên Shopee được miễn phí vận chuyển. Đây là khoản đầu tư đặc biệt ý nghĩa với người tiêu dùng trẻ, người dùng ngoài trung tâm và nhóm mới tiếp cận TMĐT.

Đồng thời, Shopee cũng tăng ngân sách cho mã ưu đãi và các chương trình hỗ trợ người mua trong năm 2026. Chúng tôi đồng thời triển khai nhiều hoạt động tiếp cận trực tiếp tại các khu công nghiệp như Bắc Ninh, Bình Dương… nhằm giúp công nhân và lao động phổ thông dễ tiếp cận TMĐT hơn.

Thứ hai là đầu tư cho trải nghiệm mua sắm nhanh hơn và thuận tiện hơn. Nếu trước đây người dùng chấp nhận chờ 2–3 ngày, thì nay kỳ vọng đã khác. Tại nhiều đô thị lớn, phần lớn đơn hàng Shopee có thể giao trong ngày hôm sau hoặc chỉ từ 1- 4 giờ. Shopee đang phối hợp với các đối tác vận chuyển để mở rộng chuẩn dịch vụ này ra nhiều địa phương hơn.

Mục tiêu của chúng tôi là phối hợp với các đơn vị vận chuyển để mở rộng chuẩn dịch vụ và phủ rộng mạng lưới giao nhận tại nhiều khu vực ngoài đô thị như Cần Thơ, Đà Nẵng, Nghệ An…

Thứ ba là nâng cao chất lượng hàng hóa và niềm tin thị trường. Shopee tiếp tục siết chặt kiểm soát chất lượng, tăng cường xử lý hàng giả, hàng nhái và phối hợp với các bên liên quan để thị trường minh bạch hơn. Dù đây không phải bài toán một sàn có thể tự giải quyết hoàn toàn, trách nhiệm của nền tảng vẫn là giúp người dùng yên tâm hơn khi mua sắm.

Dần chuyển dịch từ “rẻ” sang “nhanh hơn” và “tốt hơn”

- Shopee từng được nhắc đến nhiều với câu chuyện giá rẻ. Nhưng nay, trọng tâm lại chuyển dần sang giao hàng nhanh và trải nghiệm mua sắm. Điều gì đang đứng sau sự thay đổi này?

Theo tôi, TMĐT đang bước sang giai đoạn phát triển mới, tăng trưởng phụ thuộc vào chất lượng trải nghiệm và giá trị dài hạn cho người dùng.

Nếu trước đây người tiêu dùng chủ yếu quan tâm đến giá, thì nay kỳ vọng đã khác. Họ chú trọng nhiều hơn đến chất lượng sản phẩm, uy tín nhà bán, tốc độ giao hàng, hậu mãi và trải nghiệm mua sắm tổng thể.

Đó là lý do Shopee dần chuyển từ “rẻ” sang “nhanh hơn” và “tốt hơn”, tập trung nhiều hơn vào trải nghiệm toàn diện từ vận hành, giao nhận, chăm sóc khách hàng đến các dịch vụ như giao nhanh hay giao tận nơi kèm lắp đặt.

Đồng thời, chúng tôi mở rộng danh mục sản phẩm, hình thành các điểm đến mua sắm chuyên biệt của từng ngành hàng. Đây cũng là cách Shopee mở thêm dư địa trên sàn cho nhà bán ở những ngành hàng ngách như hàng cồng kềnh như nội thất, hàng giá trị cao như ô tô, xe máy, đến các mô hình cửa hàng tiện lợi.

Để đáp ứng những nhu cầu này, các nền tảng như Shopee cần đầu tư mạnh hơn vào hạ tầng dịch vụ và năng lực vận hành.

- Về phía nhà bán hàng, nhiều người vẫn băn khoăn tác động của các đợt điều chỉnh phí tới hiệu quả kinh doanh và khả năng bám sàn. Shopee nhìn nhận vấn đề này như thế nào?

Chúng tôi nhìn đây là mối quan hệ cùng phát triển giữa nền tảng và nhà bán. Khi Shopee đầu tư để người mua có trải nghiệm tốt hơn, họ sẽ quay lại mua sắm thường xuyên hơn, giá trị đơn hàng tăng lên và nhà bán là bên hưởng lợi trực tiếp.

Thực tế, các khoản phí chỉ phát sinh khi nhà bán có đơn hàng thành công và được Shopee tái đầu tư vào hệ sinh thái, từ trải nghiệm người dùng, công cụ hỗ trợ kinh doanh đến năng lực vận hành nền tảng. Chúng tôi tin đây là vòng tuần hoàn cần thiết để TMĐT tiếp tục phát triển.

Shopee cũng xem nhà bán là một phần trung tâm của hệ sinh thái, nên tiếp tục đầu tư vào các công cụ quảng cáo, livestream, kết nối người ảnh hưởng, dữ liệu vận hành và giải pháp tự động hóa để giúp nhà bán vận hành hiệu quả hơn.

Bên cạnh thị trường nội địa, Shopee còn hỗ trợ nhà bán mở rộng sang các thị trường trong khu vực như Singapore, Malaysia, Thái Lan hay Philippines, kể cả với các nhà bán vừa và nhỏ.

Việc các nhà bán địa phương trên Shopee vẫn duy trì mức tăng trưởng khoảng 30% cho thấy dư địa phát triển của thị trường vẫn còn lớn.

Qua các buổi gặp gỡ trực tiếp, chúng tôi cũng thấy nhà bán ngày càng chuyên biệt hơn về nguồn hàng, quảng cáo trực tuyến, vận hành gian hàng hay livestream. Đây là xu hướng tất yếu khi TMĐT Việt Nam bước sang giai đoạn phát triển chuyên nghiệp hơn.

Khi TMĐT bước sang giai đoạn “nhanh hơn” và “tốt hơn”, cả nền tảng và nhà bán đều cần đầu tư bài bản hơn cả về vốn và công sức để nắm bắt cơ hội tăng trưởng dài hạn.

- Vậy Shopee làm gì để người bán mới vẫn nhìn thấy cơ hội tăng trưởng và yên tâm gia nhập sàn?

Với nhà bán mới, thách thức không còn là “lên sàn” mà là “có đủ năng lực để tiếp tục phát triển”. Vì vậy, Shopee vẫn duy trì nhiều hỗ trợ riêng như miễn phí cố định trong 30 ngày đầu, tiếp tục áp dụng mức phí ưu đãi đến tháng 8 năm nay, cùng đội ngũ hỗ trợ chuyên biệt và các công cụ vận hành ngày càng đơn giản hơn.

Hiện mỗi tháng vẫn có khoảng 10.000 nhà bán mới gia nhập Shopee và kinh doanh hiệu quả, đồng thời nhà bán mới cũng đang chuẩn bị bài bản hơn để bước vào giai đoạn phát triển mới của thị trường.

- Nhìn về phía trước, Shopee muốn gửi thông điệp gì tới thị trường về giai đoạn phát triển tiếp theo?

Trong nhiều năm qua, tăng trưởng của ngành chủ yếu đến từ việc mở rộng người dùng, phổ cập hành vi mua sắm online và tối ưu chi phí tiếp cận để nhiều người hơn có thể tham gia TMĐT.

Tuy nhiên, khi thị trường bước sang giai đoạn phát triển lớn hơn về quy mô, trọng tâm cạnh tranh cũng bắt đầu thay đổi. Điều đó cũng đồng nghĩa vai trò của các nền tảng TMĐT sẽ thay đổi. Nếu trước đây sàn chủ yếu đóng vai trò kết nối giao dịch, trong giai đoạn tới, nền tảng sẽ cần trở thành hạ tầng hỗ trợ tăng trưởng cho toàn hệ sinh thái, từ công nghệ, logistics, thanh toán đến các công cụ vận hành và phát triển kinh doanh cho nhà bán.

Trong bối cảnh này, nhà bán sẽ phát triển đường dài với khả năng xây dựng thương hiệu, chất lượng sản phẩm và dịch vụ và năng lực vận hành. Khi người mua có trải nghiệm tốt hơn, nhà bán phát triển chuyên nghiệp hơn và hệ sinh thái vận hành hiệu quả hơn, TMĐT sẽ ngày càng khẳng định vai trò là một hạ tầng quan trọng của nền kinh tế số Việt Nam.

Xin cảm ơn ông!

Trâm Anh (Thực hiện)