Tiêm kích Su-35 của Nga và F-35 của Mỹ: Cuộc đối đầu giữa hai thế hệ máy bay

Su-35 do hãng Sukhoi phát triển trên nền tảng Su-27 và được xem là mẫu tiêm kích thế hệ 4++ hiện đại nhất của Nga đang hoạt động. Nhờ khả năng siêu cơ động, Su-35 được đánh giá có lợi thế trong các tình huống không chiến tầm gần (dogfight), đặc biệt khi sử dụng tên lửa tầm ngắn kết hợp hệ thống ngắm bắn trên mũ phi công.

Những điểm nổi bật

• Động cơ AL-41F1S với vòi phun điều hướng lực đẩy ba chiều (3D thrust vectoring).
• Tốc độ tối đa khoảng Mach 2,25.
• Tầm bay xa, bán kính chiến đấu lớn.
• Mang được nhiều loại tên lửa không đối không và không đối đất.
• Radar mảng pha thụ động Irbis-E có tầm phát hiện mục tiêu lớn.

F-35 Lightning II do Lockheed Martin phát triển, là chương trình tiêm kích thế hệ thứ 5 được nhiều quốc gia sử dụng nhất hiện nay. Triết lý của F-35 là phát hiện đối phương trước, khai hỏa trước và rời khỏi khu vực trước khi bị phát hiện. Máy bay được thiết kế với ba biến thể gồm:

• F-35A cất hạ cánh thông thường.
• F-35B cất cánh đường băng ngắn và hạ cánh thẳng đứng.
• F-35C hoạt động trên tàu sân bay.

Điểm nổi bật:

• Thiết kế tàng hình giúp giảm đáng kể diện tích phản xạ radar.
• Hệ thống cảm biến hợp nhất (sensor fusion).
• Radar AESA AN/APG-81.
• Khả năng chia sẻ dữ liệu thời gian thực với các lực lượng khác.
• Tích hợp nhiều hệ thống tác chiến điện tử tiên tiến.

Khả năng tàng hình và tác chiến điện tử

Đây là điểm khác biệt rõ rệt nhất. F-35 được thiết kế từ đầu với khả năng tàng hình, giảm thiểu tiết diện phản xạ radar (RCS) và dấu hiệu hồng ngoại. Điều này cho phép nó hoạt động hiệu quả trong môi trường phòng không dày đặc, thâm nhập không phận đối phương mà không bị phát hiện. 

Trong khi đó, Su-35 không phải là máy bay tàng hình. Dù có một số cải tiến để giảm RCS so với các phiên bản Flanker trước, nó vẫn dễ bị radar thế hệ 5 phát hiện ở khoảng cách đáng kể. Để bù đắp, Su-35 dựa vào hệ thống tác chiến điện tử mạnh mẽ để gây nhiễu và làm mù radar đối phương, một phương pháp phòng thủ chủ động.

Động cơ và khả năng cơ động

Su-35 vượt trội về khả năng cơ động nhờ động cơ AL-41F1S với vòi phun vector lực đẩy 3D. Nó có thể thực hiện các động tác bay phức tạp ở tốc độ thấp, giúp phi công có lợi thế trong không chiến tầm gần. 

F-35, với động cơ F135 mạnh mẽ nhưng không có vòi phun vector lực đẩy 3D (trừ biến thể F-35B có khả năng VTOL), không được thiết kế để cạnh tranh về khả năng cơ động thuần túy. Thay vào đó, F-35 ưu tiên tốc độ, khả năng tăng tốc và khả năng duy trì năng lượng trong các pha bay, kết hợp với lợi thế tàng hình để tránh đối đầu trực diện.

Hệ thống vũ khí và cảm biến

Su-35:

• Mang tải trọng vũ khí lớn.
• Có nhiều điểm treo ngoài.
• Sử dụng các tên lửa không đối không tầm ngắn, tầm trung và tầm xa.
• Có thể triển khai nhiều loại bom dẫn đường và tên lửa đối đất.

F-35:

• Mang vũ khí trong khoang để duy trì khả năng tàng hình.
• Có thể mang thêm vũ khí bên ngoài khi không yêu cầu tính tàng hình.
• Cảm biến hợp nhất giúp phi công có bức tranh chiến trường toàn diện.
• Hệ thống ngắm mục tiêu và quan sát 360 độ nâng cao nhận thức tình huống.

Tác chiến mạng trung tâm và chia sẻ dữ liệu

Đây là một trong những ưu thế lớn nhất của F-35. Nó được thiết kế để trở thành một phần của mạng lưới tác chiến rộng lớn, thu thập thông tin từ nhiều nguồn khác nhau (máy bay khác, tàu chiến, vệ tinh, sở chỉ huy) và chia sẻ dữ liệu theo thời gian thực. Khả năng "sensor fusion" của F-35 không chỉ giúp phi công có cái nhìn toàn diện mà còn biến nó thành một "trung tâm chỉ huy bay" mini, có thể cung cấp thông tin mục tiêu cho các đơn vị khác. Điều này nâng cao đáng kể hiệu quả tác chiến của toàn bộ lực lượng.

Su-35 cũng có khả năng kết nối dữ liệu, nhưng không ở mức độ tích hợp và mạng lưới như F-35. Hệ thống liên lạc và chia sẻ dữ liệu của Su-35 chủ yếu tập trung vào việc phối hợp giữa các máy bay trong cùng một phi đội hoặc với sở chỉ huy mặt đất, nhưng không có khả năng tổng hợp dữ liệu đa dạng và phức tạp như F-35.