Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường cho biết, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật Phát triển đô thị - đạo luật đầu tiên được xây dựng dành riêng cho mục tiêu phát triển đô thị đặc biệt, trong đó TPHCM là một trong những địa phương được hưởng nhiều cơ chế đặc thù.
Đáng chú ý, luật quy định cơ chế miễn trừ trách nhiệm pháp lý cho cán bộ, công chức, viên chức và người thực hiện nhiệm vụ vì lợi ích chung trong quá trình thi hành công vụ theo phân công của cơ quan, người có thẩm quyền, nếu để xảy ra thiệt hại nhưng được kết luận không phải do vụ lợi mà vì sự phát triển chung của thành phố.
Đi kèm với cơ chế bảo vệ này, luật cũng thiết kế các quy định về giám sát, thanh tra, kiểm tra và trách nhiệm giải trình nhằm kiểm soát chặt chẽ, đồng bộ quyền lực trong quá trình thực hiện. Ngoài ra, luật quy định về tổ chức chính quyền tại khu kinh tế đặc biệt, cùng các nội dung về quy hoạch, xây dựng, phát triển kinh tế biển, khu phi thuế quan và hoạt động kinh doanh hàng miễn thuế tại khu vực này.
Theo ông Cường, luật gồm 5 chương, 66 điều, bao quát các lĩnh vực trọng tâm: tổ chức bộ máy và chế độ công vụ; ban hành văn bản quy phạm pháp luật; thí điểm cơ chế, chính sách mới; xã hội hóa các lĩnh vực kinh tế - xã hội; quy hoạch, xây dựng, phát triển đô thị, tài chính - ngân sách, doanh nghiệp, mô hình TOD, khu đô thị khoa học công nghệ, trung tâm tài chính, khu thương mại tự do và kinh tế biển.
Phó Chủ tịch UBND TP cho biết luật kế thừa, nhân rộng các cơ chế hiệu quả từ những nghị quyết đặc thù trước đây của Quốc hội dành cho TPHCM, đồng thời vận dụng những nội dung phù hợp của Luật Thủ đô. Đây được xem là bước chuyển từ cơ chế thí điểm phân tán sang một khung pháp lý ổn định, dài hạn cho thành phố.
Luật quy định 7 nhóm chính sách đặc thù, vượt trội nhằm thúc đẩy phát triển đô thị đặc biệt.
Về tổ chức bộ máy, TPHCM được tự quyết biên chế công chức, viên chức tăng tối đa 20% so với Trung ương giao; số lượng đại biểu HĐND và chính sách thu nhập cán bộ, công chức. Thành phố cũng được thí điểm cơ chế, chính sách mới khác luật trong tối đa 5 năm, trừ lĩnh vực quốc phòng, an ninh, đối ngoại và tôn giáo.
Về quy hoạch, thành phố lập một quy hoạch tổng thể; HĐND được phân cấp quyết định quy hoạch không gian ngầm, tầm thấp, tầm cao. Thành phố được quy định chính sách phát triển đô thị tại các khu vực TOD và chỉ định chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội, nhà lưu trú trên quỹ đất Nhà nước quản lý.
Về kinh tế, thành phố được quyết định thành lập, điều chỉnh khu thương mại tự do gắn với cảng biển quốc tế; phát hành trái phiếu đô thị, trái phiếu dự án; cấp phép ngân hàng đầu tư, các giao dịch tài chính thế hệ mới và mở rộng cơ chế mua bán điện trực tiếp.
Trong lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế, TPHCM được quy định ưu đãi cho kinh tế ban đêm, đặt hàng sáng tác tác phẩm văn hóa, nghệ thuật; cho phép thành lập, sáp nhập và cấp phép hoạt động các trường đại học, cao đẳng có vốn đầu tư nước ngoài. Thành phố cũng được điều phối quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp giữa các bệnh viện công lập và xây dựng cơ chế phản ứng nhanh, kiểm soát an toàn thực phẩm theo chuỗi cung ứng liên vùng.
Về khoa học công nghệ, thành phố được quy định cơ chế cho khu đô thị khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và được phép thiết lập khung pháp lý thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với công nghệ mới, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn.
Về nguồn lực, thành phố được hưởng toàn bộ các khoản thu khác theo quy định của luật mà chưa được quy định trong pháp luật ngân sách nhà nước, được quyết định chủ trương đầu tư và cơ chế tháo gỡ khó khăn cho các dự án.
.svg){kind=icon}
