Trung Quốc sẽ tung "chiêu độc" nếu chiến tranh thương mại với Mỹ?

Giới phân tích nhận định, nếu xảy ra chiến tranh thương mại với Mỹ, Trung Quốc có thể phản công bằng những chiêu thức độc đáo, khác thường.

Giới phân tích nhận định, nếu xảy ra chiến tranh thương mại với Mỹ, Trung Quốc có thể phản công bằng những chiêu thức độc đáo, khác thường.

Cho tới tận chiều 5/4, dư luận vẫn cảm thấy trấn an về việc Mỹ và Trung Quốc sẽ "ăn miếng, trả miếng" nhau một cách kiềm chế. Song, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tối 5/4 đe dọa bổ sung gói thuế quan mới, trị giá 100 tỉ USD đánh vào hàng nhập Trung Quốc, nhiều người bắt đầu nghĩ đến khả năng căng thẳng giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới sẽ biến thành một cuộc chiến tranh thương mại thực sự.

{keywords}
Các công-ten-nơ đang được bốc dỡ tại cảng Thiên Tân, Trung Quốc. Ảnh: CNBC

Bài toán ăn miếng, trả miếng hóc búa

Báo New York Times dẫn lời giới phân tích cảnh báo, trong trường hợp xảy ra chiến tranh thương mại, các bên có thể không áp dụng những nguyên tắc thông thường về thương mại. Điều đó chắc chắn đúng với Trung Quốc, vì nhiều lẽ.

Trước hết, Trung Quốc đang xuất khẩu nhiều mặt hàng sang Mỹ hơn nhập khẩu từ thị trường này. Theo dữ liệu từ Cục Phân tích kinh tế Mỹ, năm 2017, nước này đã nhập khẩu tới 506 tỉ USD hàng hóa từ Trung Quốc, trong khi chỉ xuất khẩu 131 tỉ USD hàng hóa sang Trung Quốc.

Do đó, Bắc Kinh đơn giản không có nhiều "miếng" để giáng trả trước những kế hoạch tăng thuế của Washington, đặc biệt khi chính phủ Trung Quốc hiện cũng không muốn người dân nước này phải chi trả nhiều hơn cho các mặt hàng nhu yếu phẩm.

Bắc Kinh có vẻ chần chừ đánh thuế vào những mặt hàng Mỹ tiềm ẩn giá đắt phải trả về mặt chính trị hoặc chiến lược. Ví dụ, trong danh cách các mặt hàng đề xuất tăng thuế trả đũa ngày 4/4, chính phủ Trung Quốc chỉ liệt kê máy bay thân hẹp, mà không đề cập tới máy bay thân rộng. Theo Brad Setser, một chuyên gia cấp cao tại Hội đồng đối ngoại Mỹ, điều này có ý nghĩa chiến lược.

Trên thế giới hiện chỉ có 2 công ty có thể chế tạo được các máy bay thân rộng là Boeing của Mỹ và Airbus của châu Âu. Nếu Trung Quốc chỉ áp thuế với các máy bay của Boeing và "miễn trừ" các máy bay do Airbus chế tạo, nước này sẽ mất uy thế trước Airbus và có thể mất cả khả năng có được mức giá hời cũng như việc tiếp cận công nghệ tân tiến nhất.

Trung Quốc cũng đã tăng thuế đối với những mặt hàng không phải thế mạnh của Mỹ tại thị trường nước này, gồm cả các xa xỉ phẩm như rượu và các mặt hàng nông sản được coi là xa xỉ phẩm ở Trung Quốc như hạnh nhân và hạt dẻ cười.

Tuy nhiên, ở đợt đụng độ mới nhất, Trung Quốc tuyên bố sẽ tăng thuế nhập khẩu đối với đậu tương Mỹ. Động thái nhiều khả năng sẽ khiến Tổng thống Trump gặp rắc rối chính trị tại các bang làm nông nghiệp ở Mỹ, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ làm tăng giá thực phẩm ngay trong thị trường Trung Quốc. Đây là một quyết định đặt cược, trong đó Bắc Kinh coi các tùy chọn còn lại thậm chí còn khó giải quyết hơn vấn đề giá nhu yêu phẩm hay chiến lược công nghiệp của nước này.

Các "chiêu độc"

Nếu tranh chấp thương mại leo thang, Trung Quốc do đó cũng sẽ phải gánh phí tổn nặng nề. Nhận thức được điều này, Trung Quốc đang tìm kiếm các giải pháp không theo thông lệ.

Do trong quá khứ chưa từng có tiền lệ về chiến tranh thương mại giữa Trung Quốc với một nước khác, nên giới phân tích hiện chỉ phỏng đoán về những gì Bắc Kinh có thể làm tiếp theo. Theo họ, Trung Quốc có thể tung ra các "chiêu độc" để chống lại Mỹ trong trường hợp xấu nhất.

Ví dụ, nếu muốn, Bắc Kinh có thể gây khó cho các công ty Mỹ đang làm ăn lớn tại Trung Quốc. Chẳng hạn như, Bắc Kinh có thể quyết định rằng, điện thoại do một công ty ngoại quốc sản xuất (như iPhone của Apple) là mối đe dọa an ninh quốc gia. Họ cũng có thể thường xuyên cử các đoàn kiểm tra tới nhà máy của các công ty ngoại quốc đóng trên địa bàn, cản trở quá trình sản xuất hoặc thậm chí đóng cửa những cơ sơ này vì các vấn đề nhỏ trong tuân thủ quy định của nước sở tại. Đây là biện pháp trả đũa không mang tính chính thống và cũng không bị đông đảo dư luận chỉ trích.

Truyền thông cũng có thể bị lôi vào cuộc. Ví dụ, vào năm 2013, báo chí Trung Quốc từng đồng loạt cáo buộc Jaguar Land Rover và Audi đã "chặt chém" người mua linh kiện xe hơi của hai hãng này. Các nhà phân tích phương Tây đánh giá động thái là một phần của chiến dịch gây áp lực, buộc các hãng xe hơi phải chuyển nhiều hoạt động sản xuất hơn sang Trung Quốc.

Ngoài ra, Trung Quốc có thể tận dụng vai trò là chủ nợ lớn nhất của Mỹ. Suốt 20 năm qua, nước này đã tích lũy được một lượng lớn trái phiếu kho bạc Mỹ, trị giá tới 1.200 tỉ USD.

Nếu Trung Quốc đột nhiên bán ra một số trái phiếu đang nắm giữ hoặc thậm chí phát tín hiệu về ý định mua ít trái phiếu chính phủ Mỹ hơn trong tương lai, điều đó có thể khiến lãi suất dài hạn ở Mỹ tăng cao, ít nhất trong thời gian ngắn. Chính phủ liên bang hay những cá nhân mua nhà ở Mỹ sẽ ít nhiều chịu ảnh hưởng tiêu cực do phí vay tăng.

Tất nhiên, tình hình phát triển của nền kinh tế Mỹ và các động thái của Cục dữ trự liên bang Mỹ mới có vai trò quyết định chủ yếu đến giá trái phiếu kho bạc nước này. Dẫu vậy, theo Eswar Prasad, chuyên gia nghiên cứu về các mối quan hệ kinh tế của Trung Quốc tại Đại học Cornell (Mỹ), Bắc Kinh hiện nắm giữ ảnh hưởng đủ gây lo ngại cho các thị trường trái phiếu Mỹ.

Công chúng hiện vẫn nín thở chờ xem các động thái tiếp theo của Trung Quốc giữa lúc căng thẳng thương mại với Mỹ leo thang. Có một điều chắc chắn là, Bắc Kinh sẽ không chịu nhượng bộ Washington và sẽ đáp trả tương xứng như tuyên bố lâu nay của họ.

Tuấn Anh

Ông Trump lại dọa tăng thuế hàng nhập Trung Quốc

Ông Trump lại dọa tăng thuế hàng nhập Trung Quốc

Căng thẳng thương mại Mỹ - Trung tiếp tục nóng lên khi Tổng thống Donald Trump đe dọa tăng thêm thuế nhập khẩu đánh vào hàng hóa Trung Quốc.

Mỹ - Trung đang nắn gân nhau?

Mỹ - Trung đang nắn gân nhau?

Các động thái ăn miếng, trả miếng liên tiếp, làm leo thang căng thẳng thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc dường như chỉ là trò chơi nắn gân giữa hai ông lớn.

Ông Trump ra sức trấn an về thương mại Mỹ - Trung

Ông Trump ra sức trấn an về thương mại Mỹ - Trung

Thông qua Twitter, Tổng thống Donald Trump ra sức trấn an dư luận trước những quan ngại về nguy cơ xảy ra chiến tranh thương mại Mỹ - Trung.

Trung Quốc mạnh tay trả đũa Mỹ

Trung Quốc mạnh tay trả đũa Mỹ

Bộ Thương mại Trung Quốc vừa công bố kế hoạch áp thuế nhập khẩu tới 25% đối với 106 mặt hàng Mỹ, để trả đũa một động thái tương tự vài tiếng trước đó của Mỹ.

Mỹ - Trung bên bờ vực chiến tranh thương mại

Mỹ - Trung bên bờ vực chiến tranh thương mại

Mỹ vừa công bố danh sách gần 1.300 mặt hàng Trung Quốc có thể bị tăng thuế nhập khẩu, làm leo thang nguy cơ xảy ra chiến tranh thương mại giữa hai nước.

Tăng thuế hàng nhập Mỹ, Bắc Kinh 'ăn miếng trả miếng' ông Trump

Tăng thuế hàng nhập Mỹ, Bắc Kinh 'ăn miếng trả miếng' ông Trump

Để trả đũa việc Mỹ tăng thuế nhập khẩu nhôm và thép, Trung Quốc cũng quyết định tăng cao tới 25% thuế đánh vào 128 mặt hàng của Mỹ.

Trung Quốc cảnh báo trả đũa quyết định của ông Trump

Trung Quốc cảnh báo trả đũa quyết định của ông Trump

Ông Thôi Thiên Khải, Đại sứ Trung Quốc tại Mỹ cảnh báo, Bắc Kinh sẽ trả đũa quyết định áp thuế mới công bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Ông Trump sẽ 'phạt nặng' Trung Quốc

Ông Trump sẽ 'phạt nặng' Trung Quốc

Tổng thống Donald Trump ngày 23/3 tới sẽ công bố gói thuế trị giá 60 tỷ USD/năm áp đặt với Trung Quốc, bốn quan chức cấp cao trong chính quyền Mỹ cho biết.

Thị trường Mỹ chao đảo sau động thái của ông Trump

Thị trường Mỹ chao đảo sau động thái của ông Trump

Chứng khoán Mỹ hôm 22/3 đã lao dốc mạnh sau động thái của Tổng thống Donald Trump nhằm áp thuế lên tới 60 tỷ USD đối với hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc.

tin nổi bật

Phương Tây khó cô lập Nga tại Liên Hợp Quốc?

Các nỗ lực của phương Tây nhằm cô lập Nga ngay tại Liên Hợp Quốc rõ ràng không đạt được kết quả như họ mong muốn.

FBI đột kích nhà ông Trump, sự khởi đầu của cơn bão chính trị?

Việc Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) bất ngờ đột kích, lục soát tư dinh của cựu Tổng thống Donald Trump ở Mar-a-Lago, bang Florida đã làm chấn động dư luận và gây sóng gió trên chính trường nước này.

Vì sao Nga không vô hiệu hóa hoàn toàn GPS ở Ukraine?

Nga thường xuyên gây nhiễu tín hiệu từ hệ thống định vị toàn cầu (GPS) trong chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine, nhưng không vô hiệu hóa chúng hoàn toàn.

Ông Trump có bị buộc tội sau khi FBI khám xét nhà riêng?

Các chuyên gia tư pháp cho rằng, ngay cả khi bị FBI khám xét, rất khó có chuyện ông Trump bị buộc tội theo Đạo luật Hồ sơ Tổng thống.

Xung đột Nga - Ukraine làm giảm tăng trưởng toàn cầu đến mức nào?

Khi công ty EIU công bố dự báo kinh tế toàn cầu hôm 15/2, GDP của thế giới được tin sẽ tăng 3,9% trong năm nay. Tuy nhiên, chỉ 9 ngày sau đó, chiến sự Nga - Ukraine bùng phát, kéo tụt mọi dự đoán.

Vì sao khí đốt của Mỹ không cứu nổi khủng hoảng năng lượng châu Âu?

Các biện pháp trừng phạt Moscow cùng việc Nga cắt giảm nguồn cung khí đốt đã khiến châu Âu lâm vào khủng hoảng năng lượng. Mỹ cố gắng lấp đầy khoảng thiếu hụt nhưng "lực bất tòng tâm".

Điểm nổi bật trong học thuyết hải quân mới được ông Putin phê duyệt

Tổng thống Nga Vladimir Putin mới đây đã ký phê duyệt học thuyết hải quân mới, trong đó thể hiện tầm nhìn của Moscow trước bối cảnh địa chính trị và an ninh toàn cầu đang có nhiều thay đổi.

Vì sao châu Âu trở thành 'lò lửa' khiến hàng trăm người tử vong?

Nhiều nước ở châu Âu, đặc biệt tại khu vực Nam Âu, đang trải qua đợt nắng nóng dẫn đến cháy rừng, vượt quá mức chịu đựng của con người và gây ra hàng trăm trường hợp tử vong.

Liệu Mỹ đã cảm thấy 'mệt mỏi' vì chiến sự Ukraine?

Trong bối cảnh tình trạng lạm phát gia tăng, giá nhiên liệu leo thang, chính trị rối ren ở trong nước, sự ủng hộ của Mỹ giành cho Ukraine dường như không còn là ưu tiên hàng đầu.

Thách thức của Thủ tướng Nhật Kishida trước di sản của ông Abe

Sau khi cố Thủ tướng Abe Shinzo qua đời, Thủ tướng Kishida đã tuyên bố kế thừa di sản của người tiền nhiệm, nhưng việc sửa đổi Hiến pháp là một thách thức không hề nhỏ.

Ukraine tố Nga tấn công tên lửa, ông Putin ký sắc lệnh đặc biệt

Ukraine tố cáo Nga bắn tên lửa vào miền trung nước này. Trong khi đó, Tổng thống Nga ký sắc lệnh cho phép chính phủ triển khai biện pháp kinh tế đặc biệt để hỗ trợ quân đội hoạt động ở nước ngoài.

Tổng thống Sri Lanka gửi thư từ chức tới quốc hội

Tổng thống Sri Lanka Gotabaya Rajapaksa đã gửi thư từ chức qua email tới người phát ngôn của Chủ tịch quốc hội nước này vào ngày 14/7.

Mỹ và Israel cam kết ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân

Tổng thống Mỹ Joe Biden và Thủ tướng Israel Yair Lapid vừa ký tuyên bố chung tại Jerusalem vào ngày 14/7, trong đó cam kết ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.

Máy bay nghi chở Tổng thống Sri Lanka hạ cánh ở Singapore

Chuyến bay được cho là chở Tổng thống Sri Lanka Gotabaya Rajapaksa đã hạ cánh xuống sân bay Changi, Singapore.

Cơn ác mộng năng lượng tồi tệ nhất của châu Âu

Khi việc cắt giảm nguồn cung khí đốt của Nga ảnh hưởng đến an ninh năng lượng của châu Âu, châu lục đang phải vật lộn đối phó với một trong các cuộc khủng hoảng năng lượng tồi tệ nhất lịch sử và tình trạng vẫn có thể tồi tệ hơn.