Máy bay điện sẽ làm thay đổi ngành hàng không?Khi thế hệ máy bay điện đầu tiên cất cánh, sẽ làm thay đổi ngành hàng không thế giới. Việc bay các đường bay ngắn, sẽ rất khả thi về mặt tài chính. Thời của sân bay nhỏ sắp bắt đầu.
Máy bay trình diễn công nghệ TMS-10 của Trung Quốc đang bước vào giai đoạn lắp ráp cuối cùng, tiến tới kế hoạch thực hiện chuyến bay thử siêu thanh vào cuối năm 2026.
Đây là một bước tiến trong nỗ lực của Trung Quốc nhằm phát triển công nghệ hàng không siêu thanh dân dụng.
Theo thông tin từ Phòng thí nghiệm Thiên Mục Sơn (Tianmushan Laboratory) - tổ chức nghiên cứu được thành lập với sự hỗ trợ của Đại học Hàng không Vũ trụ Bắc Kinh, nhóm nghiên cứu đã hoàn thành thử nghiệm khí động học trong hầm gió, thiết kế hệ thống điều khiển bay và chế tạo khung thân máy bay.
Dự án hướng tới công nghệ cho loại máy bay thương gia siêu thanh 10-15 chỗ, phục vụ đi lại công vụ và du lịch cao cấp.
Tốc độ gấp đôi âm thanh, tham vọng lập kỷ lục
Thiết kế khí động học của TMS-10 được tối ưu cho tốc độ hành trình lên tới Mach 2, tức gấp khoảng hai lần tốc độ âm thanh, tương đương khoảng 2.470 km/h theo thông số được công bố cho dự án.
Đây là mức tốc độ tương đương với tốc độ hành trình của Concorde, mẫu máy bay siêu thanh do Anh và Pháp phát triển và khai thác, đồng thời có thể bay ở tốc độ cận âm khoảng Mach 0,95.
Nếu đạt được các mục tiêu đề ra và công nghệ được ứng dụng trên máy bay chở khách trong tương lai, hành trình từ Bắc Kinh đến Thượng Hải có thể rút xuống khoảng 30 phút, so với khoảng 2 giờ bằng máy bay thương mại hiện nay.
Đây là một sự thay đổi mang tính cách mạng đối với ngành hàng không dân dụng, khi mà thời gian di chuyển giữa các trung tâm kinh tế lớn được rút ngắn đến mức gần như không tưởng.
Để so sánh, Concorde từng bay chặng London - New York trong khoảng 3 giờ 30 phút, trong khi máy bay thương mại thông thường mất khoảng 7-8 giờ, tùy điều kiện khai thác.
Tuy nhiên, Concorde gặp nhiều hạn chế về kinh tế và khai thác, trong đó có chi phí vận hành cao, sức chứa hạn chế và những vấn đề liên quan đến tiếng ồn siêu thanh. Máy bay này ngừng khai thác vào năm 2003.
Bài toán khó nhất: Tiếng nổ siêu thanh
Một trong những thách thức lớn nhất mà bất kỳ máy bay siêu thanh nào cũng phải đối mặt là tiếng nổ siêu thanh (sonic boom).
Khi máy bay vượt tốc độ âm thanh, các sóng xung kích hình thành quanh thân và cánh có thể tạo ra tiếng nổ lớn truyền xuống mặt đất.
TMS-10 sử dụng cấu hình 3 bề mặt, gồm cánh mũi phía trước (canard) và đuôi chữ T. Theo Phòng thí nghiệm Thiên Mục Sơn, thiết kế này giúp kiểm soát và phân tách các sóng xung kích hình thành quanh mũi và cánh, hạn chế việc chúng kết hợp thành một sóng mạnh hơn.
Cấu hình đuôi chữ T cũng góp phần phân bố lại và làm suy yếu các sóng xung kích ở phía sau máy bay. Đây là cách tiếp cận tương tự như máy bay X-59 của NASA, máy bay nghiên cứu siêu thanh được thiết kế để giảm tiếng nổ xuống một âm thanh "thịch" nhẹ hơn nhiều.
Cuộc đua phát triển máy bay siêu thanh trở lại
Dự án TMS-10 không phải là một ý tưởng trên giấy. Một mô hình trình diễn tỷ lệ 1:18 đã thực hiện chuyến bay đầu tiên ngày 30/6/2025 tại sân bay Định Châu, tỉnh Hà Bắc.
Tuy nhiên, chuyến bay này chỉ đạt tốc độ dưới Mach 0,2, chủ yếu để kiểm chứng khả năng cất hạ cánh ở tốc độ thấp, độ ổn định và hệ thống điều khiển.
Đây là bước đi thận trọng và bài bản, cho thấy Trung Quốc đang tiếp cận công nghệ siêu thanh với tâm thế của người học hỏi và kiểm chứng từng bước, thay vì vội vàng chạy đua.
Tuy nhiên, để tiến tới một máy bay chở khách thực sự, Trung Quốc vẫn còn nhiều bước phải vượt qua.
Kế hoạch bao gồm phát triển hệ thống động cơ chu trình biến đổi. Nhóm nghiên cứu cũng có kế hoạch thử nghiệm một mẫu trình diễn quy mô lớn hơn, với trọng lượng khoảng 10 tấn, đồng thời thực hiện thêm các chuyến bay và kiểm chứng những bộ phận kết cấu quan trọng.
Đây là những thách thức kỹ thuật không hề nhỏ, đòi hỏi thời gian, nguồn lực và sự kiên nhẫn.
TMS-10 không phải là dự án siêu thanh duy nhất trên thế giới. Tại Mỹ, NASA đang phát triển máy bay X-59 với mục tiêu tương tự là giảm tiếng nổ siêu thanh.
Các công ty tư nhân như Boom Supersonic cũng đang theo đuổi tham vọng đưa máy bay siêu thanh trở lại bầu trời thương mại.
Nếu thành công, đây có thể là bước đệm để Trung Quốc tiến tới phát triển máy bay siêu thanh chở khách lớn hơn trong tương lai.
Nếu các cuộc thử nghiệm sắp tới đạt mục tiêu đề ra, TMS-10 sẽ cung cấp thêm dữ liệu cho việc phát triển máy bay siêu thanh dân dụng 10-15 chỗ và các công nghệ giảm tiếng nổ siêu thanh của Trung Quốc.
Theo Global Times, Sohu News, Interesting Engineering, The Economic Times
.svg){kind=icon}
