Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng nhấn mạnh, việc ban hành Nghị quyết 23 thể hiện sự quan tâm sâu sắc, thường xuyên và nhất quán của Đảng, Nhà nước đối với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, đồng thời khẳng định vị trí của công tác này trong chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc và phát triển đất nước.

kieu bao.jpg
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp mặt đoàn kiều bào tiêu biểu tham dự chương trình Xuân quê hương 2026 hồi tháng 2. Ảnh: Phạm Hải

Nâng tầm vai trò của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài

Một trong những điểm mới nổi bật của Nghị quyết số 23 là nâng tầm nhận thức về vị trí, vai trò của người Việt Nam ở nước ngoài.

Theo Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng, lần đầu tiên Nghị quyết xác định người Việt Nam ở nước ngoài không chỉ là bộ phận không tách rời của cộng đồng các dân tộc Việt Nam mà còn là một trong những nguồn lực chiến lược quan trọng, góp phần nâng cao sức mạnh tổng hợp quốc gia.

Đây là bước phát triển mới trong tư duy khi sức mạnh quốc gia không chỉ được nhìn nhận từ các nguồn lực trong nước mà còn bao gồm trí tuệ, tiềm lực, uy tín và mạng lưới kết nối của hơn 6,5 triệu người Việt Nam trên toàn thế giới.

“Đồng bào không chỉ là cầu nối giữa Việt Nam với thế giới mà còn là lực lượng đồng hành, tham gia trực tiếp vào sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc”, Thứ trưởng nêu rõ.

Sự thay đổi trong cách nhìn về vai trò của cộng đồng cũng đặt ra yêu cầu mới đối với phương thức triển khai công tác người Việt Nam ở nước ngoài. Nếu trước đây trọng tâm chủ yếu là vận động, tập hợp và chăm lo, thì Nghị quyết số 23 yêu cầu chuyển sang đồng hành, kiến tạo cơ chế và phát huy nguồn lực.

Theo Thứ trưởng, đây không đơn thuần là thay đổi về cách làm mà còn là sự nâng tầm nhận thức về vai trò của cộng đồng trong giai đoạn phát triển mới. Nhà nước không chỉ thực hiện vai trò vận động, tập hợp, hỗ trợ mà cần chủ động tạo lập môi trường, cơ chế và điều kiện thuận lợi để người Việt Nam ở nước ngoài tham gia sâu rộng hơn vào quá trình xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Cách tiếp cận này đặt công tác người Việt Nam ở nước ngoài trong tổng thể chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc, đồng thời gắn với các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, văn hóa, đối ngoại và bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa.

Từ “chăm lo” sang “đồng hành, kiến tạo”

Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng cho rằng, “đồng hành” trước hết là tiếp tục thực hiện đầy đủ trách nhiệm chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người Việt Nam ở nước ngoài; phối hợp bảo đảm an ninh, an toàn cho công dân; hỗ trợ cộng đồng ổn định cuộc sống, hội nhập và phát triển tại nước sở tại.

Cùng với đó là tạo điều kiện để bà con giữ gìn tiếng Việt, bản sắc văn hóa dân tộc và tăng cường gắn bó với quê hương, đất nước.

Điểm khác biệt là sự đồng hành không dừng ở hỗ trợ mà cần được thực hiện xuyên suốt trong quá trình phát triển của cộng đồng. “Sự phát triển của cộng đồng cũng là một phần của sự phát triển đất nước”, Thứ trưởng nói.

Một yêu cầu mới được nhấn mạnh là kiến tạo cơ chế. Theo đó, Nhà nước cần chủ động hoàn thiện thể chế, chính sách và môi trường thuận lợi để người Việt Nam ở nước ngoài có điều kiện tham gia vào quá trình phát triển đất nước.

Các cơ chế này bao gồm thu hút, trọng dụng trí thức, chuyên gia, doanh nhân; tạo điều kiện thuận lợi cho đầu tư, kinh doanh, đổi mới sáng tạo; đồng thời mở rộng các kênh để kiều bào tham gia nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, tư vấn chính sách và các chương trình phát triển quốc gia.

kieu bao 1.jpg
Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng. Ảnh: Bộ Ngoại giao

Đáng chú ý, “huy động nguồn lực” cũng được nhìn nhận theo nghĩa rộng, không chỉ là nguồn lực tài chính. Đó còn là tri thức, công nghệ, kinh nghiệm quản trị, mạng lưới quan hệ quốc tế, uy tín và vị thế của cộng đồng người Việt Nam tại các nước sở tại.

Với cách tiếp cận này, việc huy động nguồn lực kiều bào không thể chỉ dừng ở những hoạt động kết nối chung mà cần được cụ thể hóa thành các chương trình, dự án và cơ chế hợp tác, gắn với nhu cầu phát triển thực tế của các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học trong nước.

Hòa hợp để cùng hướng tới tương lai

Nghị quyết số 23 nhấn mạnh tinh thần hòa hợp dân tộc, gác lại quá khứ, hướng tới tương lai và tôn trọng những khác biệt không trái với lợi ích quốc gia - dân tộc.

Theo Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng, thông điệp này có ý nghĩa quan trọng trong củng cố sự đồng thuận xã hội, tăng cường gắn bó giữa đồng bào trong nước và người Việt Nam ở nước ngoài.

Hòa hợp không có nghĩa là xóa bỏ những khác biệt về hoàn cảnh, trải nghiệm hay quan điểm. Điều quan trọng là tôn trọng những khác biệt không trái với lợi ích quốc gia - dân tộc và cùng hướng tới mục tiêu chung là xây dựng đất nước Việt Nam phát triển, hùng cường, thịnh vượng.

Thứ trưởng nhấn mạnh, Nghị quyết lần này mở rộng hơn không gian đoàn kết, tập hợp và phát huy nguồn lực của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài trên cơ sở lợi ích quốc gia - dân tộc và khát vọng phát triển đất nước.

Khi mục tiêu chung được đặt lên hàng đầu, tình cảm, trí tuệ, kinh nghiệm và nguồn lực của người Việt Nam ở khắp nơi trên thế giới có thêm điều kiện được quy tụ cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Nghị quyết cũng thể hiện tinh thần cởi mở, cầu thị và trách nhiệm khi khẳng định việc lắng nghe, đối thoại và trân trọng những ý kiến đóng góp xây dựng vì lợi ích quốc gia - dân tộc.

“Những ý kiến, sáng kiến, hiến kế xuất phát từ tinh thần trách nhiệm đối với quê hương đều được trân trọng và tạo điều kiện để phát huy”, Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng cho biết.