Hai cơn bão dồn dập đã khiến Cao Bằng căng mình chống chọi với sự khắc nghiệt của thiên tai. Một cuộc chuyển đổi tư duy từ “chống” sang “thích ứng” đang được khởi động, với khát vọng trở thành mô hình điểm quốc gia cho các đô thị miền núi.
Với quy mô của một diễn đàn hoạch định chính sách chiến lược, sự kiện dự kiến thu hút 600 đại biểu trong nước và quốc tế. Mục tiêu cốt lõi của hội thảo hướng trực tiếp đến việc thiết lập một hệ thống quy hoạch mới, chuyển dịch tư duy từ chống lũ thụ động sang quản trị rủi ro chủ động sau những thiệt hại nặng nề từ thiên tai.
Quyết định tổ chức hội thảo xuất phát từ thực trạng báo động khi các hiện tượng mưa lớn, ngập úng, lũ quét và sạt lở đất tại Cao Bằng không còn tuân theo quy luật chu kỳ quen thuộc.
Các đợt bão lũ khốc liệt trong năm 2025 đã bộc lộ rõ giới hạn chịu đựng của hệ thống quy hoạch và hạ tầng truyền thống, khiến hàng loạt phường trung tâm như Thục Phán, Tân Giang, Nùng Trí Cao ngập sâu trong nước. Thực tiễn này đặt ra yêu cầu cấp bách phải lập tức đổi mới phương pháp tiếp cận trong quy hoạch, định hình lại cấu trúc không gian sinh tồn an toàn cho hệ thống đô thị miền núi.
Để giải quyết bài toán tái thiết quy mô lớn, hội thảo tập trung mổ xẻ "trạng thái khí hậu mới" và đưa ra các định hướng giải pháp đột phá dựa trên nền tảng kỹ thuật số. Ưu tiên hàng đầu là chuẩn hóa dữ liệu nền rủi ro thông qua việc rà soát đường cong mưa thiết kế (IDF) và xây dựng hoàn thiện mô hình số địa hình (DEM). Lớp dữ liệu này sẽ được tích hợp với công nghệ GIS và phần mềm mô phỏng ngập lụt 2D/3D nhằm nhận diện chính xác các khu vực dễ bị tổn thương, từ đó thiết lập hệ thống cảnh báo sớm và hỗ trợ các cấp chính quyền ra quyết định điều hành.
Về mặt tổ chức không gian, tư duy quy hoạch sẽ chuyển dịch mạnh mẽ sang hướng "sống cùng nước". Các chuyên gia sẽ phân tích khả năng ứng dụng các mô hình quốc tế như "Room for the River" (dành không gian cho sông) và "Sponge City/LID" (đô thị bọt biển) vào điều kiện địa hình dốc hẹp đặc thù của đô thị miền núi. Đồng thời, hệ thống hạ tầng kỹ thuật sẽ được thiết kế lại theo chuỗi nguyên tắc điều hành nước cốt lõi: "Giữ - Thấm - Trữ - Trễ - Xả có kiểm soát".
Phương pháp này ưu tiên sử dụng hạ tầng xanh kết hợp hạ tầng xám, phát triển hệ thống hồ điều hòa, không gian trữ nước tạm và các túi chứa phân tán tại ngoại vi nhằm triệt tiêu xung lực của lũ quét trước khi đổ về khu vực đông dân cư. Nhằm hiện thực hóa các giải pháp chuyên sâu, sự kiện quy tụ mạng lưới chuyên gia quốc tế đến từ Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP), Ngân hàng Thế giới (WB), Tổ chức hợp tác phát triển Đức (GIZ), Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) và Cơ quan Phát triển Pháp (AFD).
Ngay trước phiên thảo luận chính thức, vào chiều 16/4, một đoàn công tác gồm lãnh đạo tỉnh và các chuyên gia sẽ trực tiếp khảo sát hiện trường tại Thủy điện Bình Long, hồ Khuổi Khoán, điểm sạt lở đường 58 và các "cổ chai" thoát nước dọc bờ sông Bằng Giang để đo đạc và đánh giá số liệu thực tế. Kết quả của hội thảo được định hướng số hóa thành danh mục đầu tư ưu tiên giai đoạn 2026-2030, bao gồm các dự án thí điểm mô phỏng ngập và giải quyết điểm nghẽn hành lang sông suối.
Trên cơ sở đó, UBND tỉnh Cao Bằng sẽ tổng hợp, kiến nghị Trung ương xem xét hỗ trợ nguồn lực để ban hành Chương trình quốc gia “Đô thị miền núi thích ứng với biến đổi khí hậu cực đoan”.
Đặc biệt, hội thảo cũng sẽ đặt nền móng đề xuất cơ chế hợp tác chia sẻ dữ liệu thủy văn xuyên biên giới với Quảng Tây (Trung Quốc), tạo ra một khung pháp lý và kỹ thuật đồng bộ, vững chắc để bảo vệ hệ thống đô thị miền núi trước mọi kịch bản của biến đổi khí hậu.
.svg){kind=icon}
