Tại hội nghị lần thứ 2, Trung ương kêu gọi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân tăng cường đoàn kết, thống nhất, chung sức đồng lòng, nỗ lực phấn đấu vượt qua mọi khó khăn, thách thức, quyết tâm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng bộ các cấp và Nghị quyết Đại hội 14.

Đáng chú ý trong phát biểu kết luận hội nghị, Tổng Bí thư Tô Lâm đã dành một phần nội dung để nói về bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới.

Trung tướng Trần Đức Thuận, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội trả lời phỏng vấn VietNamNet, phân tích về những điểm chính từ phát biểu Tổng Bí thư.

CÔNG TRÌNH KINH TẾ TRIỆU ĐÔ CŨNG VÔ NGHĨA NẾU LÀM YẾU THẾ TRẬN PHÒNG THỦ

Tại phiên bế mạc, Tổng Bí thư Tô Lâm đã khẳng định "một đất nước muốn tăng trưởng nhanh, thu hút đầu tư lớn, mở rộng thị trường và hội nhập sâu rộng thì trước hết phải là một quốc gia có tự chủ chiến lược, có năng lực kiểm soát rủi ro, có thể chế vững, có trật tự xã hội ổn định, có sự hội nhập quốc tế sâu rộng, có sức đề kháng cao trước các cú sốc an ninh truyền thống và phi truyền thống". Ông đánh giá như thế nào về nhận định này của Tổng Bí thư?

Trung tướng Trần Đức Thuận: Nhận định của Tổng Bí thư Tô Lâm là rất toàn diện và có tính chiến lược sâu sắc. Thực tiễn thế giới cho thấy tăng trưởng nhanh và bền vững không thể tách rời ổn định chính trị - xã hội và năng lực tự chủ quốc gia.

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược, xung đột và các cú sốc phi truyền thống gia tăng, một quốc gia chỉ có thể thu hút đầu tư, mở rộng thị trường khi kiểm soát tốt rủi ro và giữ vững môi trường an ninh ổn định. Do đó, đây là điều kiện tiên quyết, không phải lựa chọn.

Tự chủ chiến lược là "gốc" của ngoại giao và kinh tế. Trong thế giới đa cực, nếu không có tự chủ chiến lược, chúng ta dễ trở thành quân cờ trong cuộc chơi của các nước lớn.

Tự chủ ở đây nghĩa là chúng ta có năng lực nội sinh đủ mạnh để nói "không" với những áp đặt đi ngược lại lợi ích quốc gia. Một quốc gia có "sức đề kháng cao" là quốc gia mà nền kinh tế không bị đứt gãy khi chuỗi cung ứng toàn cầu biến động và an ninh không bị lung lay trước các áp lực chính trị.

Kiểm soát rủi ro từ sớm, từ xa: Điều này đòi hỏi một hệ thống quản trị quốc gia thông minh. Thể chế vững không chỉ là có luật pháp chặt chẽ, mà luật pháp còn phải dự báo được các biến số.

Ví dụ, trong thu hút FDI, chúng ta không chỉ nhìn vào số vốn, mà phải kiểm soát rủi ro về an ninh kinh tế, chuyển giao công nghệ và bảo vệ môi trường ngay từ khâu thẩm định.

Quan điểm được Tổng Bí thư nêu ra là bảo đảm quốc phòng, an ninh cần phải được đặt xuyên suốt trong mọi chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và quyết sách phát triển. Trước đây vấn đề này được nhìn nhận chủ yếu qua lăng kính quân sự nhưng nay được xem xét qua mọi chiến lược, kế hoạch, quyết sách của đất nước. Ông nhìn nhận như thế nào về vấn đề này?

Trung tướng Trần Đức Thuận: Trong suốt quá trình cách mạng, quốc phòng và an ninh luôn được xác định là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên. Tuy nhiên, điểm mới trong kết luận lần này là sự chuyển dịch rõ rệt từ tư duy “bảo vệ” sang tư duy “kiến tạo phát triển”. Quốc phòng, an ninh và đối ngoại không chỉ là “lá chắn” bảo vệ Tổ quốc mà còn trở thành “đòn bẩy” trực tiếp thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Điều này phản ánh yêu cầu thực tiễn khi các nguy cơ hiện nay không còn thuần túy quân sự mà đan xen kinh tế, công nghệ, xã hội... Việc lồng ghép quốc phòng, an ninh và đối ngoại vào chiến lược, quy hoạch, kế hoạch sẽ giúp phòng ngừa từ sớm, từ xa, giảm chi phí xử lý rủi ro.

Đây là bước phát triển về tư duy quản trị quốc gia hiện đại. Đây là sự kế thừa và nâng tầm quy luật "dựng nước đi đôi với giữ nước" lên một trình độ mới. Quan điểm này nhằm xóa bỏ tư duy "vụ lợi" ngắn hạn: Trước đây, một số địa phương khi quy hoạch khu kinh tế đôi khi "quên" mất yếu tố địa hình quân sự hay hành lang an ninh.

Quan điểm của Tổng Bí thư buộc chúng ta phải nhìn nhận: một công trình kinh tế có giá trị triệu đô cũng trở nên vô nghĩa nếu nó làm yếu đi thế trận phòng thủ.

Ví dụ, phát triển kinh tế biển phải gắn liền với năng lực thực thi pháp luật trên biển; phát triển đô thị thông minh phải gắn liền với an ninh dữ liệu quốc gia. Đây là cách tiếp cận "quốc phòng, an ninh và đối ngoại để phát triển và phát triển để củng cố quốc phòng, an ninh và đối ngoại”.

LÀM CHỦ CÔNG NGHỆ LÕI ĐỂ KHÔNG BỊ "KHÓA ĐUÔI" VỀ KỸ THUẬT

Tổng Bí thư cũng đặc biệt nhấn mạnh về coi trọng và phát huy mạnh mẽ “thế trận lòng dân”, xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân trên từng địa bàn. Tổng Bí thư cũng cho rằng, bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại trong giai đoạn mới còn là bảo vệ lòng tin xã hội. Đặt trong bối cảnh an ninh trong khu vực và trên thế giới diễn biến phức tạp như hiện nay, ông đánh giá như thế nào về vai trò "thế trận lòng dân" và bảo vệ lòng tin xã hội?

Trung tướng Trần Đức Thuận: “Thế trận lòng dân” là nhân tố quyết định sức mạnh bền vững của quốc phòng, an ninh, đối ngoại của đất nước. Trong bối cảnh thông tin đa chiều, chiến tranh phi truyền thống và tác động của mạng xã hội, lòng tin xã hội chính là “tuyến phòng thủ mềm” nhưng có ý nghĩa chiến lược.

Khi người dân tin tưởng, đồng thuận, thì mọi âm mưu gây mất ổn định đều khó thành công. Lòng dân là "lá chắn thép" trước an ninh phi truyền thống. Các thế lực thù địch đang lợi dụng không gian mạng để thực hiện "xâm lăng văn hóa" và phá hoại tư tưởng.

Khi lòng dân vững, khi người dân có lòng tin tuyệt đối vào sự công bằng của pháp luật và sự liêm chính của bộ máy, thì mọi tin giả, mọi âm mưu chia rẽ đều thất bại.

Bảo vệ lòng tin xã hội là nhiệm vụ thường xuyên: Lòng tin xã hội được bồi đắp từ việc Nhà nước giải quyết tốt các vấn đề dân sinh, chống tham nhũng hiệu quả và thực hiện tốt an sinh xã hội.

Nếu chúng ta để mất lòng tin xã hội, chúng ta mất đi điểm tựa chiến lược nhất. Vì vậy, bảo vệ lòng tin xã hội chính là bảo vệ sức mạnh nội lực để đối đầu với các cú sốc an ninh phức tạp.

Một quốc gia cần có tự chủ chiến lược, có năng lực kiểm soát rủi ro, có sức đề kháng cao trước các cú sốc an ninh truyền thống và phi truyền thống. Một điểm mới nổi bật trong Đại hội 14 vừa qua đã nhấn mạnh tính “tự chủ, tự lực, tự cường”, nội dung cốt lõi của công nghiệp quốc phòng, an ninh hiện đại. Theo ông, chúng ta cần ưu tiên những lĩnh vực nào trong công nghiệp quốc phòng, an ninh?

Trung tướng Trần Đức Thuận: Để xây dựng công nghiệp quốc phòng, an ninh hiện đại, cần ưu tiên các lĩnh vực có tính đột phá và lưỡng dụng cao như công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng, công nghệ không gian và vật liệu mới.

Đồng thời, phải phát triển năng lực sản xuất vũ khí, trang bị công nghệ cao theo hướng tự chủ, giảm phụ thuộc bên ngoài. Việc kết hợp chặt chẽ giữa công nghiệp quốc phòng, công nghiệp an ninh với công nghiệp dân sinh sẽ tạo động lực kép cho phát triển.

Đây chính là con đường hiện thực hóa “tự chủ, tự lực, tự cường” trong giai đoạn mới.

Tự lực, tự cường trong công nghiệp quốc phòng không chỉ là sản xuất vũ khí, mà là làm chủ công nghệ lõi để không bị "khóa đuôi" về kỹ thuật.

Theo tôi cần ưu tiên đột phá công nghệ lưỡng dụng. Chúng ta không thể đầu tư dàn trải, cần tập trung vào các lĩnh vực mà dân dụng và quốc phòng, an ninh có thể hỗ trợ nhau, như: Công nghệ vật liệu mới, chip bán dẫn, bệ phóng vệ tinh và hệ thống điều khiển tự động...

Điều này giúp tối ưu hóa nguồn lực quốc gia, biến công nghiệp quốc phòng, an ninh thành đầu tàu kéo kinh tế kỹ thuật đi lên.

Cần làm chủ không gian chiến lược mới, đó là không gian mạng và không gian vũ trụ. Một quốc gia tự cường phải có khả năng tự sản xuất các hệ thống phòng thủ mạng, các thiết bị viễn thông an toàn và hệ thống giám sát từ xa.

Một điểm rất quan trọng để phát triển công nghiệp quốc phòng, an ninh là có cơ chế đặc thù cho nhân tài: Công nghệ là quan trọng, nhưng con người là quyết định.

Tôi cho rằng cần có những "đặc khu trí tuệ" trong Quân đội và công an để thu hút những bộ óc hàng đầu thế giới là người Việt Nam về cống hiến, tạo ra những vũ khí, trang thiết bị công nghệ cao "Made in Vietnam" mang tầm vóc quốc tế.

Xin cảm ơn Trung tướng Trần Đức Thuận!

'Bốn kiên định' bảo đảm sự nghiệp của Đảng luôn gắn liền với vận mệnh dân tộc

“Bốn kiên định” về chính trị, tư tưởng không chỉ giữ vững bản chất của Đảng, mà còn bảo đảm sự nghiệp của Đảng luôn gắn liền với lợi ích, vận mệnh của đất nước, của dân tộc.

Hiện thực hóa 'ba không' để phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực

Khi “ba không” được hiện thực hóa một cách thực chất, khi thể chế được hoàn thiện, pháp luật được thực thi nghiêm minh và đạo đức công vụ được nâng cao thì công cuộc phòng, chống tham nhũng chắc chắn sẽ đạt được những kết quả vững chắc hơn.