Ứng viên GS bị loại vì công bố 77 bài/9 tháng, các nhà khoa học nói gì?

Nhiều ứng viên bị loại khỏi danh sách xét Giáo sư (GS), Phó Giáo sư (PGS) năm 2020 vì số lượng bài báo khoa học quá nhiều, có ứng viên 40-50 bài/nửa năm, đặc biệt có ứng viên 77 bài/9 tháng...

Một trong những lý do khiến PGS Nguyễn Thời Trung, Trường ĐH Tôn Đức Thắng, bị Hội đồng GS ngành Cơ học loại khỏi danh sách xét GS năm 2020 là do số lượng bài báo khoa học công bố quá nhiều và tăng đột biến. Năm 2019, PGS Nguyễn Thời Trung công bố 48 bài báo. Năm 2020, chỉ tính đến tháng 9, PGS Nguyễn Thời Trung đã công bố 77 bài báo.

GS.TSKH Phạm Đức Chính, Viện Cơ học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, cho hay, đây con số kỷ lục và bản thân ông rất bất ngờ về việc này.

{keywords}
Nhiều ứng viên GS, PGS bị loại vì công bố khoa học quá nhiều trong thời gian ngắn

Ngoài ra, năm nay Hội đồng GS ngành Y học cũng loại 5 ứng viên khỏi danh sách xét GS, PGS dù trước đó đã được Hội đồng GS Cơ sở thông qua. 

GS.TS Đặng Vạn Phước, Chủ tịch Hội đồng GS ngành Y học cho hay các ứng viên bị loại do chiếu theo tiêu chuẩn “cứng” đã quy định như như GS phải có sách chuyên khảo, PGS thì phải có số giờ giảng theo quy định. Ngoài ra một số ứng viên công bố số bài báo khoa học quá nhiều trong thời gian quá ngắn.

“Có ứng viên chỉ trong nửa năm công bố từ 4-5 chục (40-50) bài báo khoa học, đây là điều không thể và thực sự không ai có thể làm được như vậy”- GS Phước nói.

77 bài báo trong 9 tháng: Rất khó

Nhìn nhận về việc công bố 77 bài báo khoa học trong 9 tháng, GS Nguyễn Đăng Hưng, nhà Cơ học người Việt tại ĐH Liège, Vương quốc Bỉ, cho rằng điều này là không thể xảy ra trong khoa học tính toán.

Theo GS Hưng, Cơ học là tính toán và khi tính toán thì phải thử nghiệm trên máy tính nên rất kỳ công. Ở ngành Cơ học, để công bố một bài báo thông thường, nhà nghiên cứu nếu làm tốt nhất cũng phải mất 6 tháng. Có những bài báo, nhà nghiên cứu phải mất 1-2 năm mới công bố được. 

“Khoa học tính toán là phải lập trình, mà muốn một lập trình chạy thì mất khoảng 3 tháng và phải thử chạy trong nhiều tình huống khác nhau. Chạy 1 lần không đủ, chạy 2 lần cũng không đủ và thậm chí phải chạy tới 5 lần đến khi kết quả tốt mới xem là thực tế khoa học và đưa ra công bố”- GS Hưng nói.

Giáo sư Nguyễn Đăng Hưng cho rằng công bố 77 bài báo khoa học trong 9 tháng nếu là thực chất thì tác giả là người “quá phi thường” hoặc “siêu nhân”. Tuy nhiên, GS Hưng nhìn nhận không thể có 77 bài báo khoa học trong 9 tháng.

“Ngay cả chuyện thẩm định nghiên cứu trước khi công bố cũng mất rất nhiều thời gian. Những nhà khoa học đàng hoàng họ thẩm định kỹ lưỡng chứ không cảm tính hay chung chung. Do vậy thẩm định 1 bài báo có thể mất tới cả tuần lễ"- GS Hưng nói.

Còn GS Trương Nguyện Thành, ĐH Utah (Mỹ), cho hay một nhà nghiên cứu công bố 77 bài báo khoa học trong 9 tháng là điều rất khó. Tuy nhiên, để đánh giá chính xác và khách quan cần trả lời rất nhiều câu hỏi.

Trước hết là xác định hồ sơ các bài báo của nhà nghiên cứu này, nhóm có bao nhiêu nghiên cứu sinh, có bao nhiêu luận án tiến sĩ, những bài báo đã công bố từ những nghiên cứu sinh nào...

Ngoài ra, GS Trương Nguyện Thành cũng cho rằng, với những bài báo đã công bố, cần xem rõ nếu là hợp tác nghiên cứu thì hợp tác với ai và cần liên hệ với những người hợp tác nghiên cứu để lấy thông tin đối chứng.

Đặc biệt, phải trả lời được câu hỏi kinh phí những nghiên cứu này lấy từ đâu và các bài báo này đăng ở những tạp chí nào. Khi trao đổi với các giáo sư trên thế giới, họ có biết hoạt động của nhóm hay không và có trao đổi khoa học trực tiếp không và những giáo sư này đánh giá như thế nào về chuyên môn của họ?.

GS Trương Nguyện Thành cho hay, để có 1 bài báo khoa học được công bố đòi hỏi phải có thời gian nghiên cứu. Ở Mỹ, trung bình một luận án tiến sĩ (1 tiến sĩ) sẽ có khoảng 4 bài báo trong thời gian 5 năm.

“Nếu một Phó Giáo sư ngành kỹ thuật mà công bố 77 bài báo trong 9 tháng thì các đại học hàng đầu ở Mỹ sẽ chiêu dụ ngay lập tức”- GS Thành nói.

Theo GS Trương Nguyện Thành, nhà nghiên cứu nên giải trình về đóng góp của mình trong những bài báo này và tại sao lại có thể đạt được thành quả như thế. Những dữ liệu tính toán cho nghiên cứu thực hiện như thế nào, ở đâu để đánh giá chính xác vấn đề này.

Không thể dựa vào cảm nhận "vậy là nhiều" và "vậy là ít"

GS Nguyễn Văn Tuấn, công tác tại Garvan, Úc, cho rằng có nhiều vấn đề liên quan đến chuyện công bố khoa học. Thứ nhất, nếu loại bỏ ứng viên chỉ vì họ công bố nhiều quá thì điều đó gián tiếp nói lên rằng tiêu chuẩn đề bạt chức vụ GS đặt nặng số lượng. Nếu quá đặt nặng vào số lượng bài báo khoa học là một sai lầm.

Thứ hai, về số lượng cần phải xem xét từng trường hợp, không thể dựa vào cảm nhận "vậy là nhiều" và "vậy là ít".

"Nếu ứng viên có Laboratory (phòng thí nghiệm) tương đối lớn, như 10 thành viên thì một năm công bố 10-20 bài là chuyện bình thường. Nếu ứng viên có labo nhỏ nhưng có hợp tác rộng rãi, theo kiểu "liên minh khoa học" hay consortium (tổ hợp) thì một năm có 20-30 bài đồng tác giả cũng là bình thường"- GS Tuấn nói.

Theo GS Nguyễn Văn Tuấn, nếu ứng viên không có Laboratory riêng, không có nhóm nghiên cứu mà mỗi năm có hơn 20 bài nghiên cứu thì có thể cần phải xem lại những bài đó công bố ở đâu; sản phẩm chất lượng khoa học ra sao bởi có những tập san "dỏm", công bố nhiều bài chỉ để thu ấn phí nhưng không có cơ chế bình duyệt nghiêm chỉnh. Như vậy, những bài công bố trên những tập san ấy sẽ không có ý nghĩa gì.

GS Tuấn cho rằng, vấn đề kế đến là xem xét vai trò và quá trình nghiên cứu của tác giả. Có những tác giả chỉ đóng vai trò khiêm tốn trong bài báo, không phải là người chủ trì nghiên cứu hay điều hành dự án. Có những tác giả chưa bao giờ công bố bài báo nhưng đột nhiên công bố hàng chục bài trong một thời gian ngắn cũng cần phải có lời giải thích.

"Đề bạt chức vụ giáo sư không nên chỉ dựa vào số lượng bài báo khoa học, mà còn phải xét đến phẩm chất khoa học và uy danh trong chuyên ngành. Phẩm chất khoa học có thể xem qua những tập san họ công bố, số trích dẫn (hay chỉ số H), ai trích dẫn và số lần tự trích dẫn. Nếu làm cẩn thận và đúng phương pháp thì cho dù họ có công bố nhiều trăm bài cũng không thể bù đắp cho sự hụt hẫng về phẩm chất khoa học được"- GS Tuấn nhận định.

Ngoài ra theo GS Tuấn, nhà khoa học không phải chỉ tối ngày lo công bố bài báo làm đẹp lí lịch của mình mà họ còn phải chứng tỏ có đóng góp cho chuyên ngành qua các hoạt động trong vai trò lãnh đạo các hiệp hội quốc tế.

Về trường hợp của PGS Nguyễn Thời Trung, GS Nguyễn Văn Tuấn cho rằng, cần xét 103 bài báo công khai trong hồ sơ. Nếu lấy lý do ứng viên có quá nhiều bài và bị loại là không đáng. 

Lê Huyền

Người có nhiều trích dẫn trên thế giới bị loại khỏi danh sách xét GS

Người có nhiều trích dẫn trên thế giới bị loại khỏi danh sách xét GS

Vì sao Phó Giáo sư (PGS) Nguyễn Thời Trung, Trường ĐH Tôn Đức Thắng - nhà khoa học từng lọt tốp những nhà khoa học được trích dẫn nhiều nhất trên thế giới bị loại khỏi danh sách xét công nhận chức danh Giáo sư (GS) năm 2020?

tin nổi bật

Ông Chu Ngọc Anh giao 4 nhiệm vụ cho ngành giáo dục thủ đô

Ông Chu Ngọc Anh bày tỏ mong muốn mỗi nhà giáo của Thủ đô luôn tiếp tục gương mẫu về mọi mặt, không ngừng tự học, tự bồi dưỡng nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ; đổi mới cách dạy, cách học để có thêm nhiều học sinh chăm ngoan, học giỏi hơn nữa.

Môn Lịch sử: 5 năm mới nổ ra tranh cãi, bao người vào 'thế khó'

Nhiều giáo viên, hiệu trưởng trường THPT chia sẻ đang rất nóng lòng chờ quyết định cuối cùng về "số phận" môn Lịch sử để chuẩn bị cho năm học mới đã rất cận kề.

Nữ giáo viên đạt doanh thu hàng tỷ đồng mỗi năm từ lá bồ đề

Tạo ra những sản phẩm độc đáo từ lá bồ đề, nữ giáo viên xứ Quảng có thể đạt doanh thu hàng trăm triệu đồng mỗi tháng.

Sửa quy định bổ nhiệm và xếp lương, giáo viên trót 'tụt hạng' sẽ ra sao?

Những giáo viên bị tụt hạng vì thiếu bằng thạc sĩ hoặc bất cứ lý do gì theo chùm thông tư 01,02,03,04, liệu có được phục hồi hạng cũ khi thông tư mới mà Bộ GD-ĐT đang xây dựng được thông qua?

Bộ GD-ĐT dự kiến bỏ xếp hạng đạo đức giáo viên

Đó là một trong những điểm mới được điều chỉnh ở dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung các Thông tư số 01,02, 03, 04/2021/TT-BGDĐT quy định mã số, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp và bổ nhiệm, xếp lương giáo viên.

ĐH Mỹ thuật công nghiệp Á Châu có hiệu trưởng mới

Ngày 19/5, Tập đoàn Công nghệ CMC bổ nhiệm PGS.TS Nguyễn Ngọc Bình đảm nhiệm vị trí Hiệu trưởng trường ĐH Mỹ thuật công nghiệp Á Châu thuộc tập đoàn.

Nữ giáo viên tiếng Anh đánh 19 học sinh trong giờ học

Liên quan đến vụ việc cô giáo tiếng Anh bị tố đánh học trò “như cơm bữa”, qua làm việc với đoàn kiểm tra của phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Châu Đức (tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu), cô giáo L. thừa nhận đã đánh 19 em của hai lớp khối 9 trong mỗi giờ học.

Cô giáo tiếng Anh bị tố đánh đập học trò 'như cơm bữa'

Phòng Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) huyện Châu Đức, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã chỉ đạo việc xác minh, làm rõ thông tin cô giáo dạy tiếng Anh một trường THCS trên địa bàn bị “tố” thường xuyên đánh, xúc phạm học sinh trong giờ học.

Hiệu phó trường chuyên yêu cầu học sinh ăn đồ từ thùng rác bị kỷ luật

Sở Giáo dục và Đào tạo Cà Mau vừa ra quyết định kỷ luật đối với hiệu phó trường chuyên yêu cầu học sinh ăn đồ ăn từ thùng rác.

Vì đâu 1 năm dùng dằng chức hiệu trưởng ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM?

Một năm qua, Trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM không có hiệu trưởng, Bí thư Đảng uỷ cho tới Chủ tịch Hội đồng trường. Công tác tổ chức nhân sự ở ngôi trường đào tạo kỹ thuật hàng đầu phía Nam được cho là "có nhiều nội dung phức tạp".

Giảng viên gây sốt vì mở cuộc thi 'Nước mắt cá sấu' cho sinh viên gỡ điểm

Mới đây, 1 giảng viên trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐH Quốc gia Hà Nội) đăng tải cuộc thi “Nước mắt Lacoste” giúp sinh viên gỡ điểm khiến dân mạng thích thú và ủng hộ nhiệt tình. Ý tưởng sáng tạo đó là của PGS.TS Lâm Minh Châu.

Phát hiện nhiều sai phạm ở Sở GD-ĐT Phú Yên

Thanh tra tỉnh Phú Yên cho biết đã phát hiện nhiều sai phạm qua thanh tra công tác quản lý, sử dụng nguồn kinh phí năm 2019-2020 và Đề án 1436, Chương trình 775 giai đoạn 2017-2020 tại Sở GD-ĐT tỉnh.

Đề án 89 đào tạo tiến sĩ: Chậm hơn 3 năm, hàng ngàn ứng viên mòn mỏi chờ đợi

Hơn 3 năm kể từ ngày Đề án 89 về Nâng cao năng lực đội ngũ giảng viên và cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục đại học được phê duyệt, chưa một ứng viên nào được nhận hỗ trợ.

Cô giáo trường làng mơ dạy lập trình miễn phí cho học trò nghèo

Là giáo viên Tin học tại một “ngôi trường làng” chính hiệu, nhưng cô giáo trẻ Hồ Thị Sen vẫn không ngừng mày mò, tìm kiếm các phương thức dạy học sáng tạo. Cô Sen cho rằng, nếu giáo viên không chịu đổi mới thì người thiệt thòi nhất vẫn là học sinh.

Bộ GD-ĐT đã xử lý như thế nào với 'lò ấp tiến sĩ'?

Mới đây, Thanh tra Chính phủ có kết luận đối với Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, trong đó có các vi phạm liên quan đến đào tạo thạc sĩ, tiến sĩ trong giai đoạn 2015-2019. Bộ GD-ĐT chịu trách nhiệm như thế nào về nội dung này?