VAT lên 12%: Tăng thuế hay không đều phải tiết kiệm chi

Tại sao không giảm chi mà lại cứ đòi tăng thu để bù đắp cho ngân sách thiếu hụt, nợ công tăng cao.

- Những ngày này, câu chuyện ngân sách lại nóng rẫy với việc Bộ Tài chính đề xuất tăng loạt sắc thuế, đặc biệt là thuế Giá trị gia tăng từ 10 lên 12%. Nhiều câu hỏi được đặt ra “tại sao không giảm chi mà lại cứ đòi tăng thu” để bù đắp cho ngân sách thiếu hụt, nợ công tăng cao.

Không hụt thu vẫn thiếu tiền tiêu

Trao đổi với PV. VietNamNet, một cán bộ của Vụ Ngân sách Nhà nước (Bộ Tài chính) xác nhận con số 11 triệu người hưởng lương từ ngân sách là chính xác.

Trong đó, khoảng 2 triệu/2,4 triệu viên chức được hưởng ngân sách Nhà nước, khoảng hơn 500.000 công chức. Nếu cộng cả đối tượng nghỉ hưu, các đối tượng khác hưởng lương, trợ cấp từ ngân sách thì số người nhận lương từ ngân sách lên tới khoảng 11 triệu người.

Từ nhiều năm nay, rất nhiều chuyên gia đã cảnh báo tình trạng chi thường xuyên để duy trì bộ máy tăng nhanh, tạo gánh nặng lên ngân sách.

{keywords}

Bộ Tài chính đang đề xuất tăng loạt thuế

Các chuyên gia đều thống nhất cao ở nhận định: Thâm hụt ngân sách trong những năm gần đây là do chúng ta chi tiêu quá nhiều chứ không phải do hụt thu. Bởi thu ngân sách vẫn liên tục tăng cao.

Diễn đàn nào về ngân sách các đại biểu cũng cảnh báo về việc chi cho bộ máy hành chính quá lớn và đề nghị giảm chi, dành tiền chi cho đầu tư phát triển.

Trên thực tế, tỷ lệ chi thường xuyên đã tăng từ mức gần 60% của đầu những năm 2000 lên tới 70-80% tổng chi ngân sách. Số chi nuôi bộ máy lớn hơn nhiều lần số chi cho đầu tư.

Hồi cuối năm 2015, Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách (VEPR) cũng đã hoàn thành một nghiên cứu tập trung vào vấn đề chi phí kinh tế cho các tổ chức quần chúng công ở Việt Nam.

Kết quả nghiên cứu cho thấy, chi phí cho hệ thống các tổ chức này hàng năm dao động từ 45,6 nghìn tỷ đồng đến 68,1 nghìn tỷ đồng. Trong đó, chi ngân sách nhà nước ước khoảng 14 nghìn tỷ đồng.

Mặc dù đã liên tục yêu cầu cắt giảm, nhưng thực tế số chi từ ngân sách vẫn phần lớn dành cho chi thường xuyên.

Con số công bố mới nhất của Bộ Tài chính cũng cho thấy 8 tháng đầu năm nay, tiền chi đầu tư phát triển cũng chỉ có khoảng 137 nghìn tỷ, chi trả nợ lãi hơn 68 nghìn tỷ trong khi chi thường xuyên vẫn chiếm phần lớn, với số tiền lên đến 585 nghìn tỷ.

Như vậy, chi thường xuyên vẫn chiếm khoảng 74% tổng chi ngân sách.

Thất thoát, lãng phí chưa dứt đã nghĩ chuyện tăng thu

Thực tế, chi ngân sách vẫn liên tục tăng cao, bội chi ngân sách trở thành nỗi lo của nền kinh tế, nhất là giai đoạn 2011-2015.

Năm 2011 mức bội chi là 4,4% GDP thì năm 2013 vọt lên 6,6% GDP, năm 2015 là 6,28% GDP, với khoảng 260 nghìn tỷ. Đó là con số đã được quyết toán chính thức. Năm 2016 con số này có giảm nhưng vẫn cao, ở mức 4,95% GDP (khoảng 192 nghìn tỷ).

Để bù đắp bội chi, vay trong nước và vay nước ngoài là biện pháp được thực hiện.

Báo cáo của Chính phủ gửi Quốc hội hồi tháng 3 năm ngoái thừa nhận: “Tổng thu ngân sách nhà nước không đủ bảo đảm nguồn chi thường xuyên và trả nợ. Toàn bộ chi đầu tư đều phải dựa vào nguồn vay nợ của Chính phủ. Nợ công tăng, áp lực trả nợ lớn”.

{keywords}

Dự án ngàn tỷ đắp chiếu gây áp lực lên ngân sách

Giải thích việc chi cho bộ máy quá lớn một chuyên viên Vụ Ngân sách Nhà nước cho rằng: Trong quản lý hành chính công có những tiêu chí, định mức cụ thể. Cứ 100 dân số có 1 công chức. Thực tế dân số những năm qua tăng quá lớn, từ chỗ chỉ có 70 triệu dân lên 90 triệu dân. Quy mô dân số tăng nhanh nên công chức tăng theo.

“Một địa phương dân số đầu năm 2000 chỉ 1 triệu, giả sử đến 2018 tăng lên 1,5 triệu thì phải chia tách phường, cho nên có chuyện như thế”, vị cán bộ Vụ ngân sách Nhà nước nói và khẳng định “cùng với xu hướng tăng lên của dân số, bộ máy hành chính rất khó cắt giảm được”.

Đại diện Vụ Ngân sách Nhà nước cho rằng: Việc giảm chi tiêu thường xuyên không phải hô hào khẩu hiệu mà đã thể hiện mạnh mẽ trong dự toán hàng năm, trong thu chi hàng năm, trong quá trình kiểm toán báo cáo quyết toán ngân sách hàng năm.

Năm 2013-2014, khi giá dầu thô lao dốc quá nhanh, nguồn thu ngân sách giảm, khi làm dự toán, Bộ Tài chính đã yêu cầu tiết kiệm ngay chi thường xuyên 10% trong quá trình làm dự toán, tất nhiên trừ khoản chi cho con người, chi cho học sinh sinh viên. Nhưng những gì không liên quan đến con người tuyệt đối cắt luôn.

Ngoài ra, theo vị này, trong hướng dẫn xây dựng dự toán hàng năm, Bộ Tài chính yêu cầu cắt giảm mạnh chi hội họp, khánh tiết, mua sắm trang thiết bị không cần thiết,...

Nhưng đó vẫn chỉ biện pháp ngắn hạn giải quyết phần ngọn. Tiết kiệm chi vẫn chỉ là hình thức. Bằng chứng là, con số thất thoát, lãng phí lên đến hàng nghìn tỷ vẫn thường xuyên được Kiểm toán Nhà nước chỉ ra.

Đơn cử, tại báo cáo kiểm toán ngân sách 2015 – là kết quả mới nhất, Kiểm toán Nhà nước đã chỉ ra công tác khảo sát, lập, thẩm tra, thẩm định và phê duyệt thiết kế, dự toán còn nhiều sai sót. Có dự toán được thẩm tra, thẩm định nhưng khi phê duyệt vẫn còn sai sót. Cụ thể kiểm toán 46 dự án nhóm A phát hiện dự toán sai sót trên 1.500 tỷ đồng.

“Có dự án thanh toán vượt giá trị quyết toán; chậm thu hồi các khoản tạm ứng quá thời gian quy định. Kết quả kiểm toán 1.228 dự án của các bộ, cơ quan trung ương và địa phương, Kiểm toán Nhà nước đã kiến nghị giảm trừ gần 12.400 tỷ đồng”, theo kết luận kiểm toán.

Một năm về trước, khi trò chuyện với PV. VietNamNet, chuyên gia kinh tế TS Bùi Trinh đã nói thẳng: Cần thắt chặt chi tiêu ngân sách, cái gì cần chi tiêu thì phải xem xét tính hiệu quả của nó một cách thực chất nhất. Vì nếu thâm hụt ngân sách, Nhà nước sẽ nghĩ ra mọi cách để tận thu, có thể dẫn đến suy kiệt doanh nghiệp, bào mòn sức chịu đựng người dân, từ đó làm suy yếu nền kinh tế.

Lương Bằng

tin nổi bật

Giá vàng miếng giảm mạnh, mất mốc 67 triệu đồng/lượng

Giá vàng miếng hôm nay (7/12) giảm khá mạnh, mất mốc 67 triệu đồng/lượng. Trong khi đó, giá vàng thế giới chỉ giảm nhẹ.

Tỷ giá USD tự do lao dốc, tại Vietcombank xuống dưới mức 24.000 đồng/USD

Tỷ giá USD trên thị trường tự do lao dốc mạnh, xuống mức thấp nhất trong một tháng qua. Tỷ giá USD tại ngân hàng Vietcombank chính thức giảm xuống dưới mức 24.000 đồng/USD.

Còn 400.000 tỷ đồng tín dụng trong tháng 12

Tổng hạn mức tín dụng cho tháng 12 sẽ vào khoảng hơn 400.000 tỷ đồng cho nền kinh tế sau khi Ngân hàng Nhà nước tăng chỉ tiêu tín dụng 1,5-2% cho toàn hệ thống ngân hàng.

Nhóm cổ phiếu của tỷ phú Phạm Nhật Vượng tăng mạnh

Nhóm cổ phiếu của tỷ phú Phạm Nhật Vượng gồm Vingroup (VIC), Vinhomes (VHM) và Vincom Retail (VRE) tăng khá mạnh sau khi có thông tin hãng xe VinFast nộp hồ sơ IPO lên Ủy ban Chứng khoán Mỹ, niêm yết trên Nasdaq.

Liên tiếp vi phạm, một công ty chứng khoán bị phạt gần 1 tỷ đồng

Hàng loạt lỗi vi phạm của Công ty cổ phần Chứng khoán APG, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước phạt tổng cộng số tiền lên đến gần 1 tỷ đồng.

Giá vàng hôm nay 7/12: Vàng quay đầu giảm mạnh

Giá vàng hôm nay 7/12 trên thị trường thế giới quay đầu giảm nhẹ sau khi tăng mạnh trong 2 phiên đầu tuần, giá vàng trong nước chiều nay cũng giảm sâu. Trong khi đó, đồng USD giảm giá.

Đồng USD giảm mạnh, dòng tiền đổ vào cổ phiếu thị trường mới nổi

Dòng tiền đổ mạnh vào cổ phiếu các thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam, trong bối cảnh đồng USD sụt giảm, nguy cơ suy thoái ở các quốc gia phát triển rõ nét hơn và Trung Quốc nới lỏng biện pháp kiểm soát dịch Covid-19.

VN-Index rớt mạnh về dưới 1.050 điểm

Các nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục đẩy mạnh mua vào cổ phiếu Việt Nam giữa lúc thị trường có nhịp điều chỉnh khi áp lực chốt lời/bớt lỗ gia tăng trước ngưỡng 1.100 điểm của chỉ số VN-Index.

‘Sức khỏe' tốt, doanh nghiệp chi nghìn tỷ đồng trả cổ tức

Nhiều doanh nghiệp có sức khỏe tài chính tốt và sẵn sàng chi nghìn tỷ đồng trả cổ tức cho cổ đông cũng như mua cổ phiếu quỹ trong bối cảnh thị trường eo hẹp thanh khoản và chứng khoán giảm mạnh kể từ tháng 4/2022.

Giá vàng hôm nay 6/12: Vàng thế giới rơi tự do, trong nước bật tăng

Giá vàng thế giới cũng như vàng trong nước đứt đà tăng, bất ngờ giảm mạnh sau phiên tăng giá đầu tuần. Tuy nhiên, đến buổi chiều, giá vàng trong nước tăng trở về mốc cũ, trên 67 triệu đồng/lượng.

Đề xuất tiếp tục giảm sàn thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu năm 2023

Bộ Tài chính đề xuất giảm thuế bảo vệ môi trường (BVMT) đối với xăng, dầu, mỡ nhờn năm 2023 như năm 2022 (áp dụng mức sàn trong Biểu khung thuế), góp phần hỗ trợ người dân và doanh nghiệp trong bối cảnh giá xăng dầu dự báo vẫn còn ở mức cao.

Tăng chỉ tiêu tín dụng 1,5-2% cho toàn hệ thống ngân hàng

Hôm nay, ngày 5/12/2022, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quyết định điều chỉnh chỉ tiêu tín dụng định hướng năm 2022 thêm khoảng 1,5-2% cho toàn hệ thống các tổ chức tín dụng.

'Âm thầm' mua - bán lượng lớn cổ phiếu, hai nhà đầu tư nữ bị phạt

Hai nhà đầu tư nữ không báo cáo giao dịch mua - bán cổ phiếu và âm thầm trở thành cổ đông lớn tại các doanh nghiệp bị phạt tổng cộng 170 triệu đồng.

Cổ phiếu chứng khoán, bất động sản, ngân hàng hút dòng tiền, VN-Index hướng tới 1.100 điểm

Chỉ số VN-Index tiếp tục đà tăng và được kỳ vọng lên 1.350 điểm trong năm 2023. Dòng tiền đổ vào nhóm cổ phiếu chứng khoán, bất động sản và ngân hàng sau đợt giảm sâu nhiều tháng trước đó.

Doanh nghiệp ông Đặng Thành Tâm vay hơn trăm tỷ từ công ty con

Doanh nghiệp của ông Đặng Thành Tâm đang phải xoay xở nguồn vốn cho hoạt động kinh doanh trong bối cảnh đến kỳ hạn phải trả gần 3.000 tỷ đồng trái phiếu.