NAM PHI - Tờ New York Post đưa tin, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng đã xảy ra tại buổi triển lãm hàng không ở thị trấn Saldanha vào ngày 22/3 vừa qua khiến một phi công thiệt mạng.
Hãng tin CNN dẫn lời John Venable, một nhà nghiên cứu cấp cao tại Viện Nghiên cứu Hàng không vũ trụ Mitchell và là cựu phi công chiến đấu của Không quân Mỹ nói: "Những câu hỏi đó luôn là một phần của những ồn ào xung quanh một vụ tai nạn".
Vụ tai nạn xảy ra hôm 17/5 trong cuộc trình diễn trên không Gunfighter Skies tại căn cứ không quân Mountain Home liên quan đến 2 máy bay EA-18 Growler của Hải quân Mỹ. Đây là loại máy bay tác chiến điện tử dựa trên nền tảng máy bay chiến đấu F/A-18. Theo một tuyên bố của Hải quân Mỹ, 2 máy bay này thuộc biên chế của Phi đội Tác chiến điện tử 129 từ đảo Whidbey, Washington và do các thành viên của Đội Trình diễn trên không Growler điều khiển.
Sau khi 2 máy bay va chạm giữa không trung, 4 thành viên phi hành đoàn đã nhảy dù thành công, chỉ có một người cần được điều trị tại bệnh viện vì những vết thương không đe dọa đến tính mạng.
Theo một bản tin của Hải quân Mỹ năm 2021, máy bay Growler trị giá khoảng 68 triệu USD/chiếc. Hiện máy bay Growler EA-18 không còn được sản xuất mặc dù Boeing vẫn đang chế tạo F/A-18. Boeing cho hay chi phí vận hành máy bay phản lực thuộc dòng F/A-18 vào khoảng 20.000 USD mỗi giờ.
Vậy tại sao Lầu Năm Góc lại phung phí số tiền lớn như vậy, đồng thời mạo hiểm máy bay trị giá hàng chục triệu USD và tính mạng của phi hành đoàn lành nghề chỉ để làm hài lòng đám đông?
Những màn trình diễn táo bạo
Đội trình diễn Growler chỉ là một phần nhỏ của đội hình bay biểu diễn của quân đội Mỹ, những người thực hiện các màn nhào lộn táo bạo tại các triển lãm hàng không quanh năm. Blue Angels của hải quân và Thunderbirds của không quân là hai đội bay biểu diễn nổi tiếng nhất. Họ là tâm điểm của hàng chục sự kiện mỗi năm trong suốt nhiều thập niên.
Ngân sách hàng năm của mỗi đội không được công khai và Lầu Năm Góc không cung cấp số liệu mặc dù CNN nhiều lần yêu cầu. Tuy nhiên, theo một phân tích lợi ích - chi phí năm 2012 của 3 sĩ quan hải quân, ngân sách của đội bay biểu diễn Blue Angels vào khoảng 98,6 triệu USD. Số tiền đó bao gồm chi phí nhân sự, đi lại, bảo dưỡng máy bay và thiết bị, chi phí hoạt động và hỗ trợ.
Năm 2024, Quốc hội Mỹ yêu cầu Lầu Năm Góc thực hiện một nghiên cứu lợi ích - chi phí mới, nhưng đến nay quân đội vẫn chưa công bố bất kỳ số liệu nào.
Nghiên cứu năm 2012 đã chỉ ra sự mất cân bằng nghiêm trọng giữa chi phí và lợi ích từ đội bay biểu diễn Blue Angels của Hải quân Mỹ. Các sĩ quan kết luận với hơn 98 triệu USD chi cho Blue Angels trong một năm, hải quân chỉ thu về chưa đến 1 triệu USD lợi ích từ việc tuyển dụng, tức là tỷ lệ hoàn vốn âm 99%. Nghiên cứu cho thấy “chi phí vượt quá lợi ích”.
Số tiền hàng chục triệu USD chi cho hai nhóm Blue Angels và Thunderbirds chỉ là một phần trong chương trình tiếp cận cộng đồng của Lầu Năm Góc. Ông Venable cho biết cả 2 đội chỉ có thể thực hiện khoảng 70 trong số 325 - 350 buổi trình diễn trên không được tổ chức ở Bắc Mỹ mỗi năm. Đó là lý do tại sao các đơn vị trình diễn như đội Growler lại xuất hiện.
Kết nối cộng đồng
Dù là đội trình diễn chuyên nghiệp hay nhỏ hơn như Growler, việc trình diễn trên không đều tiềm ẩn rủi ro. Các máy bay thường bay sát nhau và sát mặt đất trong khi di chuyển với tốc độ cao. Một số tai nạn chết người đã xảy ra, bao gồm cả vụ tai nạn “Diamond Crash” năm 1982 ở Arizona khi 4 phi công của đội Thunderbirds thiệt mạng trong một chuyến bay tập luyện khi đang diễn tập cho mùa biểu diễn sắp tới.
Năm 1994, một máy bay ném bom B-52 đã gặp nạn trong một chuyến bay huấn luyện để chuẩn bị cho một buổi trình diễn trên không ở bang Washington. Kết quả điều tra cho thấy phi công đã thực hiện các thao tác không an toàn, không phù hợp với máy bay ném bom 8 động cơ.
Theo ông Venable, bất chấp những nguy hiểm và con số được nêu ra trong nghiên cứu năm 2012, quân đội Mỹ vẫn coi các cuộc trình diễn này đáng để mạo hiểm. “Hầu hết mọi người không nhận thấy hoặc đánh giá thấp lợi ích về quan hệ công chúng và tuyển dụng, nhưng cả hai đều rất đáng kể".
Các buổi trình diễn trên không có thể thu hút hàng chục hoặc thậm chí hàng trăm nghìn khán giả vào cuối tuần. Điều đó có thể tạo ra “mối liên kết” giữa cộng đồng và lực lượng vũ trang cũng như sự trân trọng đối với công việc mà các thành viên quân đội thực hiện. "Mục đích thực sự của một cuộc trình diễn máy bay quân sự là mang đến cho mọi người cảm nhận về sự chính xác và tính chuyên nghiệp của quân đội đồng thời khơi dậy mong muốn phục vụ trong quân đội".
Chiến đấu cơ tàng hình thế hệ thứ năm Su-57 của Nga đã tới Ấn Độ. Moscow cũng bày tỏ sẵn sàng hợp tác với New Delhi để cùng sản xuất siêu tiêm kích này.
BỒ ĐÀO NHA – Một phi công thiệt mạng và một phi công khác bị thương trong vụ va chạm kinh hoàng trên không giữa 2 chiếc máy bay trình diễn tại Triển lãm Hàng không Beja.
.svg){kind=icon}
