Sau 53 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, Việt Nam và Nhật Bản đang bước vào một giai đoạn hợp tác rộng và sâu hơn, từ kinh tế, đầu tư, nguồn nhân lực đến an ninh, văn hóa và giao lưu nhân dân. 

Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki cho rằng, “tài sản” quan trọng nhất mà hai nước tạo dựng được chính là sự tin cậy và thấu hiểu lẫn nhau, nền tảng để hai bên cùng hướng tới những mục tiêu mới trong nhiều thập niên tới.

W-PSX_20260918_153249.jpg
Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki có cuộc gặp với báo chí nhân dịp kỷ niệm 53 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước.

Nhân dịp kỷ niệm 53 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Nhật Bản, Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki chiều 18/9 đã có cuộc gặp gỡ báo chí, chia sẻ về những bước tiến trong quan hệ hai nước cũng như những lĩnh vực được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực hợp tác trong thời gian tới.

Quan hệ ngoại giao Việt Nam - Nhật Bản được thiết lập ngày 21/9/1973. Theo Đại sứ Ito Naoki, sự phát triển của quan hệ song phương trong hơn nửa thế kỷ không chỉ dựa trên hợp tác giữa hai Chính phủ mà còn được nuôi dưỡng bởi sự ủng hộ, hiểu biết lẫn nhau giữa người dân và sự tham gia của nhiều chủ thể ở hai nước.

“Trong suốt thời gian qua, quan hệ hợp tác giữa hai nước đã phát triển rất tốt đẹp trên nhiều lĩnh vực, đặc biệt trong những năm gần đây khi quan hệ được nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện vì hòa bình và thịnh vượng tại châu Á và trên thế giới”, Đại sứ Ito Naoki nói.

Đồng hành với giai đoạn phát triển mới của Việt Nam

Kinh tế và đầu tư tiếp tục là một trong những trụ cột quan trọng của quan hệ hai nước. Theo số liệu Đại sứ Ito Naoki cung cấp, trong 8 tháng đầu năm, thương mại song phương đạt 38,6 tỷ USD (tăng 15,2% so với cùng kỳ năm trước). Đầu tư của Nhật Bản vào Việt Nam là 2,3 tỷ USD, tăng 14,3% so với cùng kỳ năm trước; tổng vốn đầu tư lũy kế đạt 81 tỷ USD.

Theo Đại sứ, trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy mạnh mẽ cải cách, hướng tới mô hình tăng trưởng mới, Chính phủ và doanh nghiệp Nhật Bản đang xem xét những phương thức hợp tác cụ thể để có thể đồng hành với quá trình này.

Ở lĩnh vực giáo dục và nguồn nhân lực, Đại sứ Ito Naoki nhắc tới việc khai trương không gian Việt - Nhật tại Đại học Bách khoa Hà Nội, với sự hỗ trợ của doanh nghiệp Nhật Bản. Đây được kỳ vọng trở thành điểm kết nối trường đại học, doanh nghiệp và giới nghiên cứu, thúc đẩy nghiên cứu chung cũng như đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Hợp tác song phương cũng đang mở rộng sang lĩnh vực an ninh, trong đó có nâng cao năng lực thực thi pháp luật trên biển, cơ chế hỗ trợ an ninh OSA và trang thiết bị, công nghệ quốc phòng.

Giao lưu nhân dân tiếp tục tăng dù Nhật điều chỉnh phí visa

Một trong những câu hỏi báo chí đặt ra tại cuộc gặp là việc điều chỉnh phí visa của Nhật Bản có thể ảnh hưởng như thế nào tới du lịch và giao lưu nhân dân hai nước.

Đại sứ Ito Naoki cho biết mức phí visa trước đó đã được áp dụng trong thời gian dài. Việc điều chỉnh được thực hiện trong bối cảnh giá cả, tỷ giá và chi phí phục vụ công tác thẩm định, cấp visa thay đổi, đồng thời được áp dụng trên phạm vi toàn cầu chứ không riêng đối với Việt Nam.

Theo số liệu Đại sứ đưa ra, trước thời điểm điều chỉnh, tháng 3 có khoảng 92.000 người Việt Nam sang Nhật Bản. Đến tháng 8, con số này là hơn 56.000 người, thuộc nhóm cao nhất trong các nước ASEAN. 

Nhìn rộng hơn, trong 8 tháng đầu năm, khoảng 505.000 lượt người Việt Nam tới Nhật Bản, tăng 5,4% so với cùng kỳ; chiều ngược lại có khoảng 589.000 lượt người Nhật Bản tới Việt Nam, tăng 9,2%. Vì thế, ông Ito Naoki cho rằng mục tiêu đưa lượng người qua lại giữa hai nước vượt 2 triệu lượt trước năm 2030 đang dần trở nên khả thi.

Giao lưu văn hóa cũng ngày càng đa dạng. Hai bên thúc đẩy hợp tác trong công nghiệp văn hóa, bảo hộ bản quyền…

W-PSX_20260918_160131.jpg
Đại sứ Ito Naoki đặc biệt nhấn mạnh một yếu tố mà ông gọi là “tài sản vô hình” của quan hệ Việt Nam - Nhật Bản

Sự tin cậy giữa hai dân tộc là "tài sản vô hình”

Khi được hỏi thế hệ trẻ sẽ đóng vai trò như thế nào trong việc định hình quan hệ Việt Nam - Nhật Bản trong 50 năm tới, Đại sứ Ito Naoki cho rằng, thế hệ mới sẽ không chỉ kế thừa những thành quả của hơn nửa thế kỷ trước mà còn phải tìm ra những mục tiêu chung trong một bối cảnh hoàn toàn mới.

Các vấn đề như khoa học - công nghệ, biến đổi khí hậu, tăng trưởng bền vững hay những biến động của môi trường quốc tế đòi hỏi thanh niên hai nước cùng tìm kiếm những giá trị có thể chia sẻ, những điểm đồng cảm và những mục tiêu vượt ra ngoài phạm vi quan hệ song phương.

Đại sứ đặc biệt nhấn mạnh một yếu tố mà ông gọi là “tài sản vô hình” của quan hệ Việt Nam - Nhật Bản. “Sự tin cậy giữa người dân hai nước và sự tin cậy chính trị đã được vun đắp lên một mức rất cao. Đây chính là điều quan trọng nhất, là tài sản quan trọng nhất mà chúng ta đã đạt được”, ông Ito Naoki chia sẻ.

Từng làm việc tại nhiều quốc gia châu Á, Đại sứ cho biết khi làm việc tại Việt Nam, ông cảm nhận rõ sự gần gũi, khả năng thấu hiểu và đồng cảm giữa người Nhật Bản và người Việt Nam.

Theo ông, nền tảng đó sẽ giúp thế hệ trẻ hai nước không chỉ nghĩ về quan hệ Nhật Bản - Việt Nam theo nghĩa song phương, mà còn cùng đóng góp cho hòa bình, ổn định và phát triển của khu vực châu Á và thế giới.

APEC 2027 và cơ hội thể hiện vị thế Việt Nam

Nhìn về phía trước, một nội dung được báo chí quan tâm là vai trò của Việt Nam tại APEC và quá trình chuẩn bị cho APEC 2027.

Đại sứ Ito Naoki cho biết, Nhật Bản từng hai lần đăng cai APEC, tại Osaka năm 1995 và Yokohama năm 2010, nên hiểu rõ mức độ phức tạp cũng như khối lượng công việc rất lớn của nước chủ nhà. Trong khi đó, Việt Nam đã có kinh nghiệm hai lần tổ chức và đang tích cực chuẩn bị cho lần đăng cai tiếp theo.

Theo Đại sứ, trong bối cảnh kinh tế thế giới xuất hiện nhiều thách thức mới, từ địa chính trị đến trí tuệ nhân tạo và đổi mới sáng tạo, việc thúc đẩy tự do hóa, thuận lợi hóa thương mại không còn dễ dàng như trước. Đây cũng là cơ hội để Việt Nam thể hiện tầm nhìn về tăng trưởng bền vững, chia sẻ kinh nghiệm phát triển và đóng góp vào xây dựng các chuỗi cung ứng khu vực có khả năng chống chịu tốt hơn.

“Với tư cách đại diện Chính phủ Nhật Bản tại Việt Nam, tôi xin khẳng định Nhật Bản sẽ luôn chia sẻ, đồng hành và hỗ trợ Việt Nam để tổ chức sự kiện thành công, đạt được nhiều kết quả tốt đẹp”, Đại sứ Ito Naoki nói.

Sau 53 năm, diện mạo quan hệ Việt Nam - Nhật Bản đã thay đổi đáng kể. Từ những lĩnh vực truyền thống như ODA, thương mại và đầu tư, hợp tác đang mở rộng sang nguồn nhân lực chất lượng cao, chuyển đổi xanh, công nghệ, công nghiệp văn hóa, an ninh và những vấn đề khu vực.

Nhưng phía sau những con số đầu tư hay lượng người qua lại, điều được Đại sứ Ito Naoki nhấn mạnh nhiều nhất vẫn là nền tảng tin cậy được tích lũy trong hơn nửa thế kỷ.