Với không gian phát triển trải dài từ miệt vườn đến miệt biển, cùng sự giao thoa văn hóa của các cộng đồng Kinh, Hoa, Khmer, Vĩnh Long sở hữu kho tàng di sản văn hóa phong phú, mang đậm dấu ấn vùng đất và con người Nam Bộ. Đây là nguồn lực quan trọng để địa phương xây dựng bản sắc riêng, nâng cao đời sống tinh thần và khai thác tiềm năng phát triển du lịch, công nghiệp văn hóa.
Thực hiện Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, tỉnh Vĩnh Long đã ban hành Chương trình hành động số 34 nhằm cụ thể hóa các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển văn hóa và con người trong giai đoạn mới.
Theo ông Dương Hoàng Sum, Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Vĩnh Long, việc triển khai nghị quyết đặt ra yêu cầu ngành văn hóa không chỉ tập trung bảo tồn di sản mà phải khai thác hiệu quả các nguồn lực, đưa văn hóa thực sự đi vào đời sống.
Khai thác thiết chế, đánh thức giá trị di sản
Vĩnh Long hiện có hệ thống thiết chế văn hóa cấp tỉnh gồm Trung tâm văn hóa, Bảo tàng và Thư viện.
Toàn tỉnh có 2 di tích quốc gia đặc biệt, 45 di tích cấp quốc gia và 167 di tích cấp tỉnh. Đến nay, 100% xã, phường có Trung tâm Văn hóa - Thể thao hoặc Nhà sinh hoạt cộng đồng.
Theo ông Dương Hoàng Sum, vấn đề quan trọng không chỉ là đầu tư xây dựng mà còn phải bảo đảm các công trình được khai thác đúng công năng, phục vụ thiết thực nhu cầu người dân.
“Hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao trên địa bàn tỉnh thời gian qua đã được quan tâm đầu tư và từng bước đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao của nhân dân. Tuy nhiên, trước yêu cầu của Nghị quyết 80 và nhu cầu hưởng thụ văn hóa ngày càng cao, chúng ta không chỉ quan tâm có thiết chế văn hóa hay không, mà quan trọng hơn là thiết chế đó có được khai thác hiệu quả hay không.
Thời gian tới, Vĩnh Long cần chuyển mạnh từ tư duy đầu tư xây dựng thiết chế sang đầu tư gắn với khai thác và phát huy hiệu quả. Mục tiêu là để các thiết chế văn hóa, thể thao thực sự trở thành không gian sáng tạo, sinh hoạt cộng đồng, tạo ra các sản phẩm văn hóa”, ông Sum cho biết.
Tại phường Nguyệt Hóa, nhà sinh hoạt văn hóa cộng đồng được khai thác kết hợp với khu di tích danh thắng Ao Bà Om để tổ chức các hoạt động trình diễn nghệ thuật truyền thống của đồng bào Khmer. Không gian này vừa phục vụ sinh hoạt cộng đồng, vừa tạo điểm đến trải nghiệm cho du khách, góp phần tạo thêm thu nhập cho nghệ nhân.
Tại Trường Ngôn ngữ - Văn hóa - Nghệ thuật Khmer Nam Bộ và Nhân văn thuộc Đại học Trà Vinh, nghệ thuật truyền thống được đưa vào hoạt động đào tạo, nghiên cứu và thực hành.
Ông Dương Hoàng Sum cho hay, ngành đã tham mưu UBND tỉnh ban hành đề án tổ chức các lễ hội văn hóa đặc trưng giai đoạn đến năm 2030, định hướng đến năm 2045; đồng thời tiếp tục triển khai các nội dung bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể đã được công nhận.
“Đối với ngành chúng tôi, rất vui mừng khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 80 về văn hóa và con người Việt Nam. Trên cơ sở đó, Tỉnh ủy Vĩnh Long cũng đã ban hành Nghị quyết 14 về xây dựng văn hóa và con người Vĩnh Long”, ông Sum chia sẻ.
Chuyển đổi số, phát triển sản phẩm văn hóa có thương hiệu
Cùng với bảo tồn di sản và nâng cao hiệu quả hoạt động của các thiết chế, chuyển đổi số đang mở ra phương thức mới trong lưu giữ, quảng bá và khai thác tài nguyên văn hóa tại Vĩnh Long.
Tại Bảo tàng tỉnh Vĩnh Long, khoảng 1.400 hiện vật đã được số hóa bằng công nghệ quét, chụp 3D, cập nhật thông tin và hình ảnh trên các nền tảng số. Nhờ đó, những hiện vật chưa có điều kiện trưng bày trực tiếp vẫn có thể được giới thiệu đến công chúng, phục vụ nhu cầu tìm hiểu, nghiên cứu.
Theo ông Dương Hoàng Sum, để phát triển công nghiệp văn hóa và đưa văn hóa trở thành động lực tăng trưởng mới, tỉnh phải xác định những giá trị đặc trưng có khả năng tạo thành thương hiệu.
“Chúng ta phải xác định được đâu là những giá trị văn hóa đặc trưng có khả năng tạo thành thương hiệu của tỉnh. Từ đó có giải pháp bảo tồn, phục hồi, phát huy phù hợp; không phát triển tràn lan mà tập trung vào những lĩnh vực Vĩnh Long có lợi thế, có thị trường và có khả năng tạo ra giá trị gia tăng.
Đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa sẽ là một trong những khâu đột phá, khai thác hiệu quả các thiết chế và không gian văn hóa hiện có. Phải để các thiết chế văn hóa, thể thao hoạt động thường xuyên, có chương trình phù hợp với từng nhóm đối tượng, tạo môi trường thuận lợi để các chủ thể và doanh nghiệp tham gia phát triển văn hóa.
Mục tiêu cuối cùng không chỉ là có nhiều hoạt động văn hóa mà phải tạo ra những sản phẩm có thương hiệu, có khả năng nhận diện và sức cạnh tranh cao”, ông Sum nhấn mạnh.
Hoài Thanh
.svg){kind=icon}
